Petrol olmadan sadece 1 milyar insan yaşayabilir

Dünya ekonomik dengesinin değişmeye yüz tuttuğu son dönemlerde artan emtia fiyatları dünya nüfusunu tehdit eder pozisyona yaklaştı. İstanbul Üniverstesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gökhan Karabulut, dünyanın artık eskisi gibi doğal kaynakları bol bir gezegen olmadığını söyledi. Kaynakların kısıtlı olduğunu ve tükenmek üzere olduğunu vurgulayan Karabulut, “Petrol olmadan 1 milyar insanı yaşatabiliyorduk. Kaynakların tükendiği anda yine 1 milyar insanı besleyebiliriz. Bu petrolün varlığının ne kadar besin üretmemizi yaradığını gösteriyor. Belki küçücük bir arabayı elektrik ile çalıştırabilirsiniz ama dev bir biçer döveri elektrik ile çalıştıramazsınız. Böyle bakınca besinin ve enerjinin artık ucuz olmayacağını görebiliyoruz” dedi.

Bütün bu gelişmelerin insan nüfusunun büyümesinin yavaşlayacağı anlamına geldiğine dikkat çeken Doç. Dr. Karabulut, 1 milyarlardan 7 milyarlara roket hızıyla çıkan nüfusun 9 milyar civarında dengeye geleceğini ve artışın duracağını öngördü. Bunun eskisine göre çok daha zor bir hayat anlamına geldiğine dikkat çeken Karabulut, “Eskiden nasıl Osmanlı'da küçük bir esnafın inanılmaz zengin olması ya da demir işçisinin İngiltere'de Lord olması nasıl imkansızsa yine şimdi de aynı zamanlara geri dönüyoruz. Gelir dağılımı daha da bozulacak bundan 4-5 yıl ABD'nin yeni zenginler çıkaramayacağı söyleniyordu. Son furyanın Bill Gates olduğunu söylüyorduk son bir dalga olarak Facebooklar zengin çıkardı. Bundan sonraki dönemde yeni zenginlerin çıkmayacağı gibi gelir dağılımı arasındaki fark da gittikçe artacak. Eskiye dönüş başladı” diye konuştu.

Dünya kaynakları üzerinde büyük bir baskı olduğunu belirten Karabulut, en büyük kanıtın da yükselen enerji ve emtia fiyatları olduğunu söyledi. 10 yıl öncesine kadar 20 dolar seviyesinde olan petrol fiyatlarında artık 120 dolar hatta 150 dolarlı fiyatların görüldüğünü vurgulayan Gökhan Karabulut şöyle devam etti: “Bunun geçici bir şey olmadığını artık görüyoruz. Çünkü 2'nci Körfez Savaşı sırasında 2003'lerde dünya enerji üretiminin zirve yaptığına şahit olduk. Yani her ne kadar daha dip kaynaklara da gidilse ham petrol üretiminde yapabileceklerimizin en fazlasını yaptık. Esas mesele talepte. Yani üretimde değil. Şimdi artık Çin, Hindistan ki bu iki ülkenin nüfusu dünyanın yarısı ediyor. Bizde tüketmek istiyoruz diyorlar. Bu petrolün ucuz olduğu zamanlarda bir kap pirinçle yaşayan insanlar büyük ekran televizyon araba gibi daha lüks yaşam standardı istiyorlar. Bu da azalan petrol üretimine karşılık artan talebin sıkıntılara yol açacağı anlamına geliyor.”

3 milyar insan varken dünyanın çok az tüketim yaptığını şimdiyse teknolojinin gelişmesinin yanı sıra dünya nüfusunun yarısını oluşturan Hindistan ve Çin'in de enerji talebinin arttmasıyla doğal kaynakların hızla tükendiğini söyledi. ABD'nin de kolay ulaşılabilir petrol kaynaklarını tükettiğini o sebeple petrol fiyatlarındaki yükselişin işine yaramayacağını belirten Krabulut şöyle konuştu: “ABD artık petrol cenneti değil. Petrol fiyatlarının yükselmesi ABD'nin işine yaramıyor. Bu sebeple doğal kaynakların kontrolünü kaybedeceğini hissettiği anda saldırıya geçiyor. ABD enerji kaynakları alanında bir numaralı ülke pozisyonunu bırakmayacağını en son Irak'ta yaşanan olaylarda gösterdi. Aynı şeyi uranyum kaynakları için Afganistan'da da yapmıştı.”

Yaşanan son gelişmelerin ardından dünya ekonomisinde rekabetin daha fazla arttığını vurgulayan Karabulut, “Tek ekonomik gücün ABD olduğu bir dünya olmayacak. Her insanın hayatı daha fazla zorlaşacak. O sebeple nüfus artmıyor, o sebeple daha fazla daha fazla çocuk yapamıyorsun. Çünkü aynı miktarda yemek yiyebilmek için her geçen gün daha fazla çalışmak zorunda kalıyorsunuz. Kapitalistleşen Türkiye'de bizde hayatlarımız da bunu hissediyoruz. Eskiye oranla çok daha fazla çalışarak hayatlarımıza devam ediyoruz. 10 yıl önce daha fazla çalışma daha fazla tüketme anlamına geliyordu. Şimdi artık daha fazla çalışma aynı miktarda tüketimi korumak için gerçekleştiriliyor” diye konuştu.Dünya toplam kaynağının yüzde 10'unun ABD tarafından tüketilmesine rağmen, toplam nüfusun sadece yüzde 4'ünün bu ülkede yaşadığına dikkat çeken Karabulut, "En iyi satın alıcı olan ABD'nin çektiği zorluklar bütün ülkelerin ihracatlarını olumsuz etkiler ve bu da büyüme rakamlarının düşmesine yol açar" şeklinde konuştu.

Türkiye'de kişi başı gelirin bin dolarlardan 2 bin dolara çıkması için çok uzun yıllar geçtiğini söyleyen Gökhan Karabulut, “Sovyetler Birliği'nin yıkılması, komünizm tehlikesinin geçmesi ve ABD tehdidinin ortadan kalkması ile büyük bir ekonomik patlama yaşandı ve kişi başı gelir bir anda 10 bin dolar seviyelerine yükseldi. Bu tehditler olmasaydı, 1950'lerde de bunlar yaşanabilirdi. ABD birçok ülkeye benzer baskılar yaptığı için özellikle Latin Amerika ülkelerinden tek tek özür diledi. Türkiye'nin bundan sonraki ilk durağı JP Morgan'ın söylediği gibi 2040'larda kişi başı milli gelirin 40 bin dolarlarda olduğu bir ülke olmak. Bin dolardan 10 bin dolarlara çıkmak, 10 bin dolarda 40 bin dolarlara çıkmaktan çok daha kolay. Biz zor kısmı atlattık” dedi.

ABD'ye geçmişteki Türkiye'den bakıldığında dünyanın en yenilmez en iyi ekonomisi olarak görüldüğünü, fakat kendi içinden bakıldığındaysa birçok sarunların olduğunun fark edildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Karabulut, bunlardan bir tanesinin Vietnam Savaşı'ndan itibaren hiç hız kaybetmeden büyüyen cari açık olduğunu belirtti. Karabulut, “ABD 1950'lerden beri devasa bir üretim deviydi ama 1970'lerden itibaren bu gücünü yitirdi ve cari açık vermeye başladı. Önce kendine Japonya'yı daha sonra Asya Kaplanlarını ve şimdi de Çin'i cari açığını finanse edecek birer yükselen ekonomi olarak seçti. Fakat ülke politikacılarının yanlış siyaseti finansal sistem üzerinde kontrolün kaybolmasına yol açtı. Bunu son krizde de gördük. S&P'nin not uyarısı da bunu gösterdi” şeklinde konuştu.

Karabulut, geçmişte paranın Japonya, AB ve ABD gibi ülkelere aktığını söyledi. Şimdiyse bu ülkelerin durumundaki bozukluktan dolayı para akışının gelişmekte olan ülkelere doğru kaydığına dikkat çeken Doç. Dr. Karabulut, sebebin bu ülkelerdeki ekonomik durgunluk olduğunu savundu. Karabulut şöyle devam etti: “ABD de sorunlar malum hem cari açık hem de enflasyon sorunu var. AB ekonomisi tam bir birlik olamıyorlar, Japonya'da ise büyüme tamamlandı ve durma noktasına geldi. O sebeple her ne kadar ufak tefek riskler içerse de bu sermayenin gelişmekte olan ülkelere yönlendirdiğini görüyoruz. Bunların Başında da Türkiye, Çin, Brezilya gibi ekonomiler geliyor. Dünya ekonomisinin kötüye gitmesinin Türkiye için iyi yönü bu oldu. Türkiye fark edildi.”

Ekonomik yapıdaki değişimi ve doğal kaynakların tükeneceği gerçeği ile hareket eden ülkelerin bazı stratejiler geliştirdiğine dikkat çeken Karabulut, Türkiye'nin ise bilinenin aksine çoğunluğu çöl olan bir ülke olduğunu ve ileriye dönük bir önleminin olmadığını belirtti. Tarihte savaşmak için dev ormanların yok edildiğine dikkat çeken Karabulut şöyle konuştu: “Şu anda topraklarımızın yüzde 21'ini ekebiliyoruz. Bu oran gittikçe azalıyor. Bir eski üretim ve büyüme teknolojisine dayanarak şunu söylüyoruz: 'Ne var yani bir çip üretir, bin kilo buğday alırız' eğer o buğdayı satmak istemezlerse o zaman ne yapacağız, hazırlık var mı? Japonya topraklarının yüzde 78'ini orman olarak tutuyor ve ağacı dünyanın çöl bölgelerinden alıyor. Bu bir strateji. Çok önemli bir durumda o toprakları tarıma açabilir. Biz ise eski stratejiye göre ilerliyoruz. Üret, çevreyi kafana takma, bunlar komplo teorileri vb. Bu da Türkiye nüfusunun 100 milyonlarda sabitleneceği düşünülürse enerji fiyatlarının arttığı bir alanda yaşamın daha zor olacağı anlamına geliyor.” Türkiye'nin son zamanlarda geliştirdiği en iyi stratejinin komşularıyla ilişkileri olduğunu ve enerji kaynaklarının hemen üstünde yer almasının büyük bir avantaj olduğunu söyleyen Karabulut, ABD'nin Türkiye üzerindeki etkisi azaldıkça bu alanda daha faal ilişkilerin başladığını söyledi. Karabulut, bütün bunların ABD'ye rağmen değil ABD ile birlikte yapıldığını savundu.