Sağlıkta 'kanül' skandalı

Sağlık Bakanlığı Teftiş Kurulu, yurtdışından getirilen ambalajsız ve kirli kanüllerin (kalp ameliyatlarında kalbi durdurmak için verilen ilacı uygulamada kullanılan bir sarf malzemesi, serum seti), Türkiye'de yüzlerce kalp ameliyatında kullanıldığını tespit etti. Teftiş Kurulu'nun yaptığı idari soruşturma, kalp ameliyatlarında kullanılan kanül aparatının Türkiye'ye girişinde yaşanan ihmaller zincirini de gözler önüne serdi. İthal ettiği kanüller gümrükte bir süre bekletilen Metro Medikal Firması, 8 paketten oluşan malzemeleri söz verdiği tarihte Yüksek İhtisas Hastanesi'ne teslim edemeyince ihale için yatırdığı teminat parası yandı. Kanül için ikinci bir ihale açan Yüksek İhtisas Hastanesi, aynı firmalara, üstelik 83 milyar yerine 148 milyar lira bedelle verdi.

Teftiş Kurulu raporuna göre, ambalajsız ve etiketsiz kanülleri Türkiye'ye getiren firma, daha sonra kanüllerin üzerine 'MEDOS' etiketli ambalaj bastırarak İhtisas Hastanesi'ne teslim etti. Ambalajı bulunmadığı için steril olmayan ve daha önce ameliyatlarda kullanılıp atılma riski taşıyan bu kanüller hastaların kalp ameliyatlarında kullanılmaya başlandı.

Skandal, hastanedeki bazı doktorların, kanüllerin üzerinde hangi ülkede üretildiğine dair bir işaret, patent numarası ve uluslararası uygunluk sembolü olan CE'nin bulunmadığını fark etmesiyle su yüzüne çıktı. Olayı Sağlık Bakanlığı'na ihbar eden doktorlar, bazı kanüllerin gözle görülecek ölçüde kirli olduğuna dikkat çektiler. İhbarlardan sonra soruşturma başlatan Teftiş Kurulu Başkanlığı, Neşter Operasyonu'na benzerliğinden dolayı soruşturma dosyasını, Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın da onayıyla, dönemin DGM savcısı Ömer Süha Aldan'a gönderdi. Ancak DGM'lerin kaldırılması üzerine dosya Bakanlığa iade edildi. Teftiş Kurulu'nun, dosyayı gümrük kaçakçılığı boyutunun incelenmesi için Maliye'ye göndereceği belirtildi. İdari soruşturma sonucunda kanül ihalesini yapan hastane idaresi suçlu bulundu. Raporda hastane başhekimi Doç. Dr. Oğuz Taşdemir başkanlığındaki ihale komisyonunun, "Kardiyopleji kanüllerini Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi'ne satmak amacıyla teşekkül oluşturdukları" ifade edildi.

Bu sebeple hastane idarecilerinin TCK'nın 240 ve 313.maddeleri uyarınca yargılanmaları gerektiği kaydedildi. Müfettişler, firmaya ithal izni veren Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü yetkililerini de "yeterince incelemeden kontrol belgesi ve ithal izni verdikleri" gerekçesiyle kusurlu buldu. Raporda, dönemin genel müdürü ile dört eczacı hakkında görev yeri değişikliği cezası talep edildi.

Yüksek İhtisas Hastanesi'nin açtığı ihaleyi kazanan Metro Medikal firması, Ocak 2001'de yurtdışından kalp ameliyatlarında kullanılan kanül ithal etti. Ancak firma yetkilileri bu kanülleri gümrükten kaçak olarak sokmak isterken yakalandı. Firmanın 8 paketten oluşan mallarını inceleyen gümrük memurları, 3 paketin içinde gümrük beyannamesinde bildirilmeyen ve bedelsiz olarak Türkiye'ye sokulmaya çalışılan kanülleri buldu. Kanüllere el koyan gümrük memurları, firmaya Gümrük Kanunu'nun 234. maddesine göre para cezası kesti. Ancak daha sonra bu malzemeleri imha etmek yerine Türkiye'ye girişine izin verdi.

ASLIHAN ALTAY KARATAŞ /ANKARA

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------