'Şimdi hukuk zamanı'

İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği (Mazlumder)'nin İstanbul Şubesi Hukuki Yardım Merkezi tarafından hazırlanan, depremde zarara uğramış kişilerin hak arama sürecine ilişkin deprem raporu, dün İstanbul şubesinde basına sunuldu.

Avukat M. Bülent Deniz, hazırlamış oldukları bu rapor ile, hak arama sürecine ilişkin nitelikte dernek olarak depremin olduğu günden itibaren yaptığı yardım çalışmlarına paralel olarak hukuki yardım çalışmalarına da devam edeceklerini söyledi. Deniz; hazırladıkları raporla, teknik olarak hukuki başvuru imkanları konusu açıklığa kavuşturulmak istenmekle birlikte devletin afet öncesi ve afet sonrası olumsuz ve eksik duruşuna dikkat çekilmek istendiğini belirtti.

Hazırlanan raporda; müteahhit, teknik uygulama sorumlusu, belediye ve bakanlık aleyhine hukuki başvuru yolları; ceza hukuku bakımından sorumluluk; tazminat hukuku bakımından sorumluluk, delillerin tesbit meselesi gibi konuların yanında devletin hizmet kusuru sebebiyle sorumluluğu hakkında da açıklayıcı bilgiler yer alıyor.

Yapılan inşaatı gereği gibi denetlemeyen kontrolörden, belediye ve bakanlık idarecilerine kadar uzanan zincirdeki tüm kamu görevlilerinin de ceza huhuku bakımından Türk Ceza Yasası'nın, görevi ihmal ile ilgili 230. maddesi kapsamında sorumlu olduklarını söyleyen Deniz, depremde evleri yıkılmış ve/veya yakınlarını kaybetmiş yurttaşlarımızın, ilgililer aleyhine zararlarının karşılanması talebiyle dava açabileceklerini ve davaların binayı yapan müteahhit, binanın teknik uygulama sorumlusu, belediye ve bakanlık aleyhine açılması gerektiğini belirtti. M. Bülent Deniz delillerin tesbiti konusunda da şunları söyledi: "En önemli delil olan bina enkazı, maalesef enkaz kaldırma çalışmaları ile kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya bulunmakta, bu delili tesbit edecek adliye, hakim ve bilirkişi bulunmamakta, delil tesbitini taleb edecek vatandaşlarımızın ruh hali ve içinde bulunduğu afet koşulları, vatandaşımızın öncelikleri arasında barınma, yiyecek, sağlık ve güvenlik hususlarının mevcudiyetini dayatmakta, hak arama sürecini başlatmak isteyen vatandaşımızın karışısına da, bilirkişi ve keşif masrafları, yargı harçları çıkmaktadır" Deniz, ülkemizin depreme duyarlı olduğunu belirterek İzmit merkezli deprem ile devletin deprem riskine karşı kentleşmeden yapılaşmaya kadar hiçbir düzenlemeye gitmediği, deprem anında ve sonrasında yurttaşının yardımına koşabilecek iletişim, sağlak, kurtarma gibi imkanlardan yoksun olduğunu gördüklerini ifade etti.

M. Bülent Deniz ayrıca Mazlumder ve İHH'ya ait banka hesaplarının bloke edilmesi hakkındaki görüşlerini de açıkladı. Banka hesaplarının deprem felaketinden dört ay önce açıldığını, bloke işleminin yardım toplama kanununa muhalefet isnadıyla Cumhuriyet Savcılığı'nca yürütülmekte olan bir tahkikat kapsamında yapılmış ise bu durumun Ceza Muhakemeleri Usulü kanununun 90. maddesine aykırı olduğunu söyledi. Bu maddeye göre, zapta karar verme yetkisinin hakime ait olduğunu hatırlatan Deniz, Mazlumder İstanbul şubesinin deprem nedeniyle herhangi bir yardım toplama faaliyeti içinde olmadığını da belirtti. Deniz, Mazlumder'in deprem felaketine uğrayanlara iletilmek üzere yardım toplamak için herhangi bir duyuru, banka hesaplarının ilanı, bu banka hesaplarına depremde zarar görmüş kişiler için yardım mahiyetinde para gönderilmesi gibi bir açıklama sözkonusu olmadığını da sözlerine ekledi. Deniz; "Bu işlem, dernek faaliyetlerinde kullanılmak üzere Mazlumder'e aidat ödeyen, bağışta bulunan üye ve gönüldaşlarının da mülkiyet haklarını ihlal etmektedir. Yapılan bağışın veya aidatın kastedilen amaç dışında kullanılmasının mecbur tutulmasını, aidat ve bağış sahiplerinin istemeyeceklerinin varsayılması gerekir" dedi.