Statüko kaybetti

Seçimlerden çıkan sonuçlar, seçmenin "değişim isteğini ortaya koyduğu" şeklinde yorumlandı. Değişimi isteyen partiler seçmen desteğini artırırken, statükoyu savunan ve değişimi geciktirmeye çalışan partiler büyük bir darbe aldı. Seçim, AK Parti'yi açık ara ile en büyük parti haline getirirken, ANAP ve DSP ve GP büyük bir oy kaybetti. MHP, SP ve çok az da olsa DYP oylarını artırırken, CHP 3 Kasım seçimlerinde aldığı oyun altına düştü.

AK PARTİ: İl Genel Meclisi seçimlerine ilişkin sonuçlara bakıldığında, AK Parti 3 Kasım 2002'de aldığı yüzde 34,28'lik oy oranını yüzde 41.862'ye çıkardı. AK Parti seçmen sayısını da 1 milyon 700 bin arttırarak 12 milyon 534.684'e çıkardı ve 81 ilin 57'sinde belediye başkanlıklarını kazandı.

DYP'nin yerel seçimden aldığı oylar ise ilginç bir durum ortaya çıkardı. DYP, 3 Kasım'da 3 milyon 8 bin 952 seçmenden oy alan DYP, 28 Mart'ta 3 milyon 30 bin 163 seçmenin oyunu aldı. Ancak seçime katılımın az olması nedeniyle DYP'nin "oy oranı" yüzde 9,54'ten yüzde 10. 120'ye çıktı. DYP ancak Elazığ Belediye Başkanlığı'nı kazanabildi.

MHP ise 3 Kasım'da yüzde 8,36 olan oy oranını 28 Mart'ta yüzde 10.471 'eçıkardı. MHP oy sayısını da 2 milyon 635 bin 787'den 3 milyon 135 bin 270'e çıkardı. Geçen yerel seçimlerde 20'si il olmak üzere toplam 400 civarında belediye başkanlığını kazanan MHP, bu kez ancak Gümüşhane, Kastamonu, Niğde ve Iğdır ile 72 ilçe ve 146 belde belediye başkanlığı alabildi.

Geçen seçimde yüzde 2,49 oy alan Saadet Partisi, Necmettin Erbakan'ın istifasından sonra girdiği ilk seçimde oy oranını yüzde 3.978'e çıkardı. 3 Kasım'da 785 bin 489 oy alan SP, bu sayıyı 1 milyon 190 bin 996'ya çıkardı; ancak sadece Mardin Belediyesi'ni alabildi.

BBP yüzde 1,02'lik oy oranını yüzde 1.195'e; 322 bin 93 olan oy sayısını da 357 bin 736'ya çıkardı. DSP de, yüzde 1.22'lik oy oranını yüzde 2.123'e; 384 bin 9 olan oy sayısını da 635 bin 768'e yükseltti ve Eskişehir, Bartın, Ordu belediye başkanlıklarını kazandı.

Geçen seçimlerde yüzde 19.39 oy alan CHP'nin oyu ise yüzde 18.196'ya düştü. CHP, 6 milyon 113 bin 352 seçmenden 1,1 milyon kişi kaybetti ve oylarını 5 milyon 448 bin 423'e düşürdü ve ancak Artvin, Çanakkale, Edirne, Mersin, İzmir, Kırklareli, Muğla, Sinop ve Trabzon belediye başkanlıklarını kazanabildi. CHP'deki Antalya, Bilecik, Bolu, Giresun, Kocaeli ve Hatay belediye başkanlıkları AK Parti'ye geçti.

80'lerin tek partisi ANAP da, oy oranını yüzde 5.13'ten yüzde 2.470'e; seçmen sayısını da 1 milyon 618 bin 465'ten 739 bin 540'a düşürdü.

Silinen bir diğer parti de İsmail Cem'in Genel Başkanlığı'nı yaptığı Yeni Türkiye Partisi oldu. 3 Kasım'da yüzde 1.15 olan oy oranı yüzde 0.232'ye düşen YTP'ye 69.480 kişi oy verdi.

3 Kasım'da tepki oylarını alarak MHP ve DYP'nin baraja takılmasına neden olan Genç Parti'nin yüzde 7.25 olan oy oranı da, Genel Başkan Cem Uzan'ın aile şirketlerine yönelik yolsuzluk operasyonlarının da etkisiyle, yüzde 2.581'e düştü. GP'nin seçmen sayısı, 2 milyon 285 bin 598'dan 772 bin 702'ye geriledi.

Murat Karayalçın'ın genel başkanı olduğu SHP de, DEHAP ve bazı sol partilerle yaptığı ittifaka rağmen varlık gösteremedi. SHP ile ittifak yapan DEHAP da umduğunu bulamadı. SHP-DEHAP-Sol İttifak'ın ulaştığı oran, 1 milyon 457 bin 766 seçmenin oyuyla yüzde 4.8 olabildi. DEHAP'in Güneydoğu'da desteğini büyük ölçüde kaybettiği ortaya çıkarken, SHP sadece Diyarbakır, Batman, Tunceli, Şırnak ve Hakkari illerinde belediye başkanlığı kazanabildi.

----------------- imza------------------

----------------- imza------------------