Türkiye'yi uçuracak proje

Babacan'ın sözünü ettiği dört alternatifin; Antonov (Ukrayna), Embraer (Brezilya), Bombardier (Kanada) ve Fokker (Hollanda) olduğu öğrenildi.

Yerli otomobil ve yerli uçak projelerinde 2023 yılını hedef olarak belirleyen hükümet, her iki projede de yetenekleri ''adım adım' geliştirmek istiyor. Yerli otomobil konusunda henüz somut bir gelişme sağlanamazken, yerli uçak konusunda ilk adım Anka insansız hava aracı ve Hürkuş eğitim uçağı ile atıldı.

Sıradaki adım yolcu uçağı olacak. İlk aşamada ''orta menzilli bölgesel uçak' sınıfında üretim yapılması, bunu daha büyük yolcu uçaklarının izlemesi planlanıyor.

Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım yerli uçak projesinin ar-ge aşaması için 1 milyar dolar kaynak ayrılabileceğini açıklamıştı. Hazırlanan stratejik plan uyarınca, uluslararası tecrübeye sahip bir firma ile işbirliğine gidilecek.

Anlaşma sağlanacak firmanın daha önce hazırladığı uçak platformu, yerli sanayinin katılımıyla Türkiye'nin ihtiyaçlarına uyarlanacak. Böylece Türkiye'ye teknoloji transferi sağlanacak.

Motor üretiminde TEI'nin, gövde üretiminde TUSAŞ'ın ana yüklenici olması bekleniyor. TUSAŞ ve TEI halen dünyanın önde gelen savaş uçaklarının yanısıra yolcu uçakları için de parça üretimi yapıyor.

Babacan ABD'de yaptığı açıklama öncesinde Boeing firmasını ziyaret etmişti. Ancak THY'nin de müşterisi olduğu Boeing ile Airbus ''bölgesel jet' üretimi yapmıyor ve büyük yolcu uçaklarının üretimini tercih ediyor.

Airbus'ın en küçük uçağı A318 modeli 132 yolcu kapasitesine sahip bulunuyor. Bu nedenle Türkiye'nin bölgesel jet üretimini gerçekleştirmesinin ardından sıra yerli büyük uçak projesine geldiğinde bu iki üreticinin platformlarını esas alabileceği belirtildi.

İlk aşama olan bölgesel uçak projesinde Antonov (Ukrayna), Embraer (Brezilya), Bombardier (Kanada) ve Fokker (Hollanda) seçenekleri gündemde bulunuyor. TAI'nin Mart ayında teknoloji paylaşımı için protokol yaptığı SAAB'ın (İsveç) ise bu projede söz sahibi olmadığı belirtildi. Gündemdeki uçak modelleri ise şöyle:

Kısaca RJ (Regional Jet) olarak adlandırılan bölgesel jet kavramı 1978 yılında geliştirildi. Bu kavramın geliştirilmesinde, Türkiye'nin son yıllarda sahne olduğu bilet fiyatlarının düşmesi ve havayolu kullanımına talebin artması etkili oldu.

Bu talebe paralel olarak küçük kentlere kısa piste sahip havaalanları inşa edilirken, bu alanları kullanmaya yatkın küçük uçaklar popüler hale geldi. Bu alanda McDonnell Douglas, BAE, Bombardier, Canadair, Embraer ve Sukhoi'nin rekabeti yaşandı.

Bölgesel uçak sektöründe farklı üreticiler farklı platformlarıyla dikkat çekiyor. Kimi arkadan kimi kanattan motorlu olarak üretilen uçaklar, genellikle her sırada üç koltuklu dar gövdeye sahip.

Yolcu kapasitesi 35-100 arasında değişiyor. Turbofan jet motora sahip olması, uçağı dengeli ve güçlü hale getiriyor. Çok kolay havalanıp irtifa kaydediyor ve kısa pistlere rahatlıkla indirilebiliyor.