Uludere'de hüzün günü

PKK'lı oldukları istihbaratıyla Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait F-16 savaş uçakları tarafından bombalanan ve kaçakçı oldukları ortaya çıkan 35 kişi Uludere'nin Gülyazı ve Ortasu köylerinde toprağa verildi. Hava harekatında ölenlerin evlerinden feryatlar yükselirken, kaldırılan her cenaze, arkada yürek yakan hikayeler bıraktı. Çoğunluğunu 13-18 yaş aralığındaki gençlerin oluşturduğu 35 kişinin, günde 50 lira kazanmak uğruna sınırın öbür yanından kaçak mazot taşıdıkları belirlendi. Uçaklardan atılan bombalar bedenlerin yanında kaçakçı köylülerin hayallerini de yerlebir etti.

Gülyazılı ve Ortasu köyü gençleri, büyük kentlerde iş bulamadıkları için köylerine mecburen geri dönüş yaptıklarını anlatırken, "Ankara, İstanbul ve sahil kentlerinde insanlar bize iş vermiyor. Gittiğimiz her kapı yüzümüze kapanıyor. İş bulamayınca mecburen köyümüze geri dönüyoruz. Bu dondurucu soğukta günde sadece 50 lira kazanmak için bu kadar tehlikeye girmek zorunda kalıyoruz. Hepimiz evimizi geçindirmek için her gün bu tehlikeye giriyoruz. Arkadaşlarımız, akrabalarımız 50 TL için öldüler. Bombalı saldırıda ölmeleri kadar, 50 TL için her gün ölümü göze almaları da düşündürücü değil mi? Askerler yıllardır gençlerimizin bu yoldan kaçak mazot getirdiğini çok iyi biliyorlardı" ifadelerini kullandı.

Irak sınırındaki köylerin kaçakçılık tarihi 1992'ye kadar uzanıyor. Bölgedeki köylüler, yaklaşık 20 yıldır bölgede kaçakçılık yapıldığına ve sınır hattındaki askeri birliklerin de her zaman bu duruma göz yumduğuna dikkat çekiyorlar. Gülyazı köylüleri, "Biz bu yolları kullanarak bugün kaçakçılık yapmıyoruz ki! Yıllardır biz aynı hattı kullanıyoruz ve askerler görmelerine rağmen ses çıkarmazlardı. Çünkü köyün ve köylülerin başka kazanç kapısı yok, ekmek parası için her gün tehlikeyi göze alıyoruz" diyor. 170 haneli Gülyazı köyünde 60 kadar korucu olduğu belirtilirken, korucuların dışındaki nüfusun geçimini kaçakçılıktan sağladığı öğrenildi.

Bombardıman, Ortasu köyüne 3 km uzaklıktaki Türkiye-Irak sınır hattında bulunan 'sınır taşı'nın olduğu noktada gerçekleşti. Olayın 'yanlış istihbarat' sonucu gerçekleştiği iddia ediliyor. İnsansız hava aracı Heronların bölgeden aktardığı görüntüler ve bombalama görevi için havalanan F16'ların uçuş bilgileri operasyonun ayrıntılarının ortaya çıkması için önem taşıyor. Köylüler de konunun bir an önce aydınlatılmasını istiyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Irak sınırındaki vahim olayla ilgili başsağlığı mesajı yayımladı. Genelkurmay Başkanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan mesajda, "28 Aralık 2011 gecesi sınır ötesinde meydana gelen olayda hayatlarını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, aile yakınlarına sabır ve başsağlığı dileriz" ifadesi kullanıldı. Öte yandan Diyarbakır Özel Yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı da sınırdaki olayla ilgili soruşturma başlattı.

Olayda hayatını kaybeden 13 yaşındaki Erkan Encü'nün annesi Reyhan Encü, oğlunun '4' numaralı formasını ve fotoğrafını gösterirken feryat etti: "O henüz öğrenciydi. Yedinci sınıfa gidiyordu. Çocuklarımızın hayatı bu kadar ucuz muydu? Çocuğumun hayalleri vardı. Bir gün kaymakam olma hayali aklımdan çıkmıyor. Ben anneyim beni Türkiye'deki anneler anlasın. Benim oğlum küçük bedeni ile ev geçindirmek için, 50 TL için uçakların hedefinde kaldı."

Mağdurlardan Semire Öncü ise, "Eşim Hüsnü Encü 29 yaşındaydı. İki aylık hamileyim, beni ve çocuğumu yetim bıraktılar. Günah değil mi? Sekiz yıldır çocuğumuz olmuyordu. Bize yazık değil mi? 50 lira para kazanmak için gitmişti, değer miydi?" diye konuştu.

Irak sınırındaki hava operasyonunda hayatını kaybeden 35 kişinin otopsi işlemleri Malatya ve Diyarbakır Adli Tıp kurumlarından getirilen uzmanlar tarafından Uludere Devlet Hastanesi'nde yapıldı. Cenazeler daha sonra sonra Yeşilyuva Camii'ne getirildi. Burada kılınan cenaze namazının ardından köylerine gönderilen cenazeler Gülyazı ve Ortasu köylerinde toprağa verildi. Tepkilerin ve gerginliğin hakim olduğu her iki köyde BDP'liler de cenaze merasimlerinde bulundu. Cenazede tabutlara bölücü örgüte ait sözde bayrakların konulması dikkat çekti.

Serbest Encü: "10'dan fazla yakınımı kaybettim. Askerler yolu tutunca kaçaktaki yakınlarımızı telefonla aradık. Beklemelerini söyledik. Onlar da sıfır noktasında Karaçalı ve Beyaztepe denilen yerde yüklerini indirip beklemeye başladılar. Onlar bir arada toplu halde beklerken, uçaklar ateş açmış."

Davut Encü (olaydan sağ kurtulan tanık, 21): "Çarşamba günü akşam saat 4'te yaklaşık 40 kişi Haftanin'e doğru yola çıktık. Saat 6'da Haftanin'de katırlara mazot yükledik ve geri dönmeye başladık. Köye yakın bir yerde bir akrabamız bizi arayarak askerlerin üç noktada girişi tuttuğunu söyledi. Biz de bir süre tam sınır noktasında bekledik. O sırada Heronlar üzerimizde uçuş yapıyordu, top sesleri geliyordu. Kısa bir süre sonra uçakların üzerimizden uçtuğunu ve beklemediğimiz bir anda bombalar yağdırdığını gördük. Uzun süre bombardıman devam etti. Biz grubun önünde olduğumuz için patlamanın etkisiyle dağlık alandan yuvarlanıp dereye doğru düştük. Yara almamak için suya girdik. Yaklaşık bir saat suda kaldıktan sonra köylülerin bize doğru geldiğini gördük. Bizi kurtardılar, köye getirdiler, çok üşüyorduk. Hâlâ olayın şaşkınlığı içerisindeyim. O kadar olup bitenden sonra hayatta kalmak bir yandan güzel ama bir yandan da akrabalarımı kaybettim. Şu anda ne yapacağımı bilmiyorum psikolojim çok bozuk. Hâlâ üşüyorum."

Abdurrahman Öncü: "Oğlum Bilal 16 yaşındaydı. Kendisine bilgisayar almıştı. Taksitlerini ödeyemiyordu, bilgisayarın taksitini ödemek için kaçak işine gitti. Halen evde taksit senetleri duruyor. Gülyazı Alayı'ndan gelen dört zırhlı araç yolu kesti. Çocuklarımız gelemedi, sınırda beklemek zorunda kaldılar. Onlar askerin gitmesini bekledi ama asker gitmedi. Daha sonra uçaklar gelip bombaladı. Yani bombardıman kaçakçılar sınırda bir saat bekledikten sonra başladı. Köyde 130 hane var. 130 haneden 60 hane korucu. Dört tane gazi ailesi var, bir tane şehit ailesi var. Üç tane de memur var. Diğerleri boşta ve kaçakçılık yapmak dışında başka seçenekleri yoktu."

Vahit Encü: "Öldürülen lise 1. Sınıf öğrencisi Savaş Encü'nün kardeşiyim. O gece kaçağa ben gidecektim, kardeşim 'Abi sen her gün gidiyorsun, yoruluyorsun, sen gitme ben gideceğim' diye ısrar etti. Lisede 100 TL kantin borcu vardı, kaçağa gidip borcumu ödeyeyim dedi. Biz 2003'ten beri kaçağa gidiyoruz. Her seferinde 50 kişi birlikte gidiyoruz, zaten kaçağa gidenlerin çoğunu genç ve çocuklar oluşturuyor. Savaş o akşam telefon açtı; 'Abi biz sınırdayız napalım' dedi. Ben de kendisine 'Asker yolu tutmuş, hava soğuk, yolu bir saat sonra açarlar' dedik. Saat 21.30 sıralarında jetler geldi. Büyük bir ses duyduk, etraf aydınlandı, 'Bizim çocukları vurdular' dedik. Gittik, askerler oradaydı, üç tane askeri araç vardı. 'Hayır sizin çocuklarınız değil, jetler başka bir bölgeyi bombaladı' dediler. 'Bizi tutmayın, biz gideceğiz' dedik. Gidip orada dehşeti gördük."

Uludere'de ölen 35 kişinin cenazesinde konuşan BDP Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, cenazeler üzerinden siyasi mesajlar vermeyi ihmal etmedi. "Bugün ülke bölünmüştür. Artik emin oldum. Tarih bu dağlarda bir katliamı daha yazdı" iddiasında bulunan Demirtaş'ın, Yeşilyuva Camii'nde kılınan cenaze namazına iştirak etmeyişi de dikkat çekti.

Mehmet Encü: (Eski korucu, gazi) "1998 yılında PKK'ya yönelik Kuzey Irak'taki bir operasyonda mayına basarak iki gözümü kaybettim. Askerler bize göz yumuyordu, ekmek mücadelesidir ne yapalım, biz de bu şekilde ekmek paramızı kazanıyorduk. Bu devlet için gözlerimi verdim, karşılığı bu mu olmalıydı? Bu bombardımanda iki kardeşimi, tek çocuğum olan 13 yaşındaki Erkan Encü'yü kaybettim. Tek çocuğumdu göndermek istemiyordum. Bana 'Baba ben giderim belki 100 TL para kazanırım' dedi. Akşama bir saat kala Heronlar o bölgede geziyorlardı, saat 20.30'da kaçakçılar sınıra geldiğinde askerler, onların aşağı inmesini engellediler. Daha sonra F16'lar çocuklarımızın üzerine bomba yağdırdı. Biz bunu devletimizden beklemiyorduk. Kimse zengin olmak için bu işi yapmıyordu, devletimiz bunu iyi bilsin. Dağdakiler bu yolu kesinlikle kullanmaz. Bu işi kesinlikle bilerek yaptılar. Bize 'kaçakçılık yapmayın sizi öldüreceğiz' diyebilirlerdi."