Yakovu, 24 ülkeye karşı 5 gün direndi

Berivan Oruçoğlu

Türkiye'nin AB serüvenin en önemli kilometre taşlarından birisini oluşturan fiili müzakerelere başlanmasının önündeki engel, perşembe günü yapılan COREPER toplantısından beri direnen Rum Dışişleri Bakanı Yorgo Yakovu'nun inadının kırılmasıyla aşıldı. AB Dönem Başkanı Avusturya'nın Dışişleri Bakanı Ursula Plassnik'in sunduğu 4 ayrı teklifi reddeden Rumlar, Plassnik'in dün sunduğu 5'inci teklifi kabul etti. AB'nin Yunanistan da dahil 24 üyesinin tepkisini çeken Rumlar, Bilim ve Araştırma faslının açılıp kapanmasını Türkiye'nin liman ve havaalanlarını kendi gemi ve uçaklarına açmasına, siyasi ilişkilerin normalleştirilmesine ve uluslararası kuruluşlara üyeliğinde karşılaştığı engellerin kaldırılmasına endekslemek istiyordu. AB tarafı Rumların direnişiyle uğraşırken Ankara'da da temkinli bir hava hakimdi.

Rumların 5 gündür süren direnişi, Ortak Tutum Belgesi'ne Gümrük Birliği ve Ek Protokol içinde olmak üzere Ortaklık Anlaşması gereklerinin yerine getirilmesinin önemini vurgulayan ekle kırıldı. Rum Dışişleri Bakanı Yakovu'ya dün saat 14.00'e kadar 5'inci teklifi kabul etmesi için süre tanıyan Plassnik ve AB komisyonu, Ortak Tutum Belgesi'nde, bu konuda sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde bütün müzakere sürecinin etkileneceği kaydedilerek, 'AB, bu çerçevede 21 Eylül 2005 tarihinde Kıbrıs ile ilgili yayınladığı deklarasyona atıfta bulunuyor' denildi. Belgede, gelişmeler ışığında, gerektiği takdirde fiili müzakerelerin başlatılacağı bilim ve araştırma faslına geri dönebileceği belirtildi. AB'nin kendi içinde anlaşma sağlamasından sonra belge Ankara'ya iletildi. Artık Türkiye'nin vereceği cevap önemliydi. Belgenin Ankara'da incelenmesinden sonra belgeden üç konunun çıkarılması istendi. Anlaşmaya varılması üzerine Abdullah Gül ile Başmüzakereci Ali Babacan'ın Lüksemburg'a gideceği açıklandı.

AB'nin Bilim ve Araştırma faslı için hazırlanan Ortak Tutum Belgesi'nde yer alan uyarıların, diğer 34 müzakere başlığı için de tekrarlanacağı ifade edildi. Rumlar böylelikle her başlık için Türkiye'nin yoluna aynı engeli çıkaracakları mesajının güçlü bir şekilde verildiğini kaydederken, AB kaynakları bu uyarıların siyasi nitelikte olduğunu, yasal zeminde bir değişiklik yaratmadığını vurguluyorlar. Türkiye'nin limanlarını bir an önce Rumlara açması gerektiğini belirten AB yetkilileri, aksi takdirde müzakerelerin devam etmesinin zor olacağını kaydettiler.