Tarih yazdık

Dünyanın en büyük ve önemli projelerinden, Türkiye'nin 153 yıllık rüyası Marmaray, Cumhuriyetin ilanın 90. yılında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Japonya Başbakanı Shinzo Abe ve Romanya Başbakanı Victor Ponta'nın yanısıra 8 ülkeden 9 bakanın katılımıyla hizmete açıldı. Açılış töreni için Üsküdar Meydanı'nı dolduran onbinlerce vatandaşa seslenen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Marmaray'ı özellikle Cumhuriyetin ilanının yıldönümü olan 29 Ekim'de hizmete sunduklarını belirterek, dev projenin Türkiye'ye, İstanbul'a ve tüm insanlığa hayırlı olmasını diledi.

'Cumhuriyetimizin ilanına giden süreci hiçbir zaman unutmadık. Gazi Mustafa Kemal buradan İstanbul'dan Samsun'a ulaşmak için kırık dökük bir gemiyle Karadeniz'in o meşhur çılgın dalgalarıyla mücadele etmiş, Samsun'a ulaşmıştı. Kurtuluş Savaşı'mızı kağnılar üzerinde taşınan cephaneyle başarıya ulaştırdık. Destanlar yazdık. Allah şehitlerimize rahmet etsin' diyen Erdoğan, yolun kalkınma ve medeniyet anlamına geldiğini vurgulayarak şunları söyledi:

'Cumhuriyet tarihinde 6 bin 100 km yol yapılmışken, 11 yılda 17 bin kilometre yol ekledik. İnşa ettiğimiz yollarla sadece şehirleri değil gönülleri de birbirleriyle buluşturduk. Hızlı tren hatlarıyla, uçaklarla, uzakları yakın ederken, kuzeyi güneyle doğuyu batıyla kucaklaştırdık. Marmaray sadece iki kıtayı birbirine bağlamakla kalmıyor 150 yıl önceki hayalleri gerçekle buluşturuyor. Bu aziz milleti inandığı zaman neleri yapacağını görebileceği bir imanla buluşturuyor.'

'Marmaray sadece bir İstanbul projesi değil. Aynı zamanda bir insanlık projesidir. Marmaray İstanbul'un olduğu kadar 81 vilayetin projesidir. Japonya Başbakanı Abe güzel bir şey söyledi: Japonya ile İstanbul'u birleştirmek... İnşallah Tokyo, Pekin, Londra, Üsküdar. Olur mu? Olur. Marmaray, Pekin'den Londra'ya kadar tüm dostlarımızın projesidir. Burada denizin altından geçecek bu trenler yolcuları olduğu kadar sevgiyi muhabbeti aşkı kardeşliği de kıtalar arasında taşıyacaktır. 2015'te ise otomobillerin geçeceği tüp geçitleri de bitireceğiz. Aynı yıl üçüncü köprüyü de bitiriyoruz. Biz Marmaray'ı tarihimize yaraşır şekilde barışın kardeşliğin üzerine inşa ettik.'

'Bizi sevsin ya da sevmesin, bize oy versin ya da vermesin. Her bir kardeşim bu büyük yatırımla gurur duysun. Biz bu büyük projeyi başlatan tamamlayan olduk. Ama biliniz ki 150 yıl önce hayalini kurandan, bugün bu şehirde aynı dönemde yaşayana kadar herkes bu tabloda pay sahibidir. Marmaray hepimizin eseri. Bu inşaat süresince çevre esnafıyla bütün oturanıyla rahatsız oldu. Üsküdarlı hemşehrilerimden helallik diliyorum.'

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise sadece İstanbul için değil dünya için de sayılı projelerden birini hayata geçirdiklerini belirterek 'Büyük gurur duyuyoruz' dedi. 'Cumhuriyetin 90. yaş gününü kutlarken hükümetimiz çok büyük bir hediyeyi de vatandaşlarımıza sunuyor. Önce hayal edilir, sonra da iş bilen kararlı vizyon sahibi insanlar çıkar ve bunları gerçekleştirirler. 153 sene önce hayal edilen proje bugün ne mutlu ki hükümetimiz tarafından gerçekleştirildi' diyen Gül, son yıllardaki istikrar ve güven ortamının büyük projelerin yapılmasına imkan tanıdığını ifade etti. Gelecekte daha büyük projelerin de hizmete girmesini arzu ettiğini söyleyen Gül, 'Başbakan Erdoğan büyük bir kararlılıkla bu projeyi takip etti. Bakan Binali Yıldırım, sadece bu değil diğer projelerde de gayet kararlı şekilde hareket etti. Bu projeyi gerçekleştiren ekibe teşekkür ediyorum' diye konuştu.

Japonya Başbakanı Shinzo Abe: 'Türkiye'nin 90'ncı yıldönümünü kutluyorum. Türk halkı tarihini ve geleneklerini özenle korumak suretiyle başarıyla ilerledi. Asya'nın doğusundan gelen bizler, Asya'nın batısında yer alan sizlerin yaşadığı sorunları çok iyi biliyoruz. Cumhuriyet'in 90'ncı yıldönümünde bir rüya gerçek oldu. İçtenlikle tebrik ediyorum. Gösterdiğiniz dostluk ve cesaret karşısında yürekten etkilendim. Başbakan Erdoğan, Marmaray'ın ne kadar önemli olduğunu, ne derece büyük bir hayal olduğunu anlattı. Açılış törenine katılmamı istedi. Burada olmaktan onur duyuyorum, Çünkü Erdoğan'a sözümü tutmuş oldum. Haydi şimdi de Tokyo'dan kalkıp İstanbul'dan geçip Londra'ya kadar uzanan bir hızlı tren yolunun hayalini birlikte kuralım.'

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud: 'Somali halkına vermiş olduğu katkılar için Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan'a şükranlarımızı sunuyoruz. Somali halkı ve devleti olarak Türkiye'nin sergilediği liderlik için minnettarız. 19 Ağustos 2011'de hem ailesi hem de kabine üyeleriyle birlikte ziyaret gerçekleştirmişti. Bu ziyaretten dolayı minnet ve şükranlarımızı sunuyoruz. Birleşmiş ve daha güçlü bir Somali için desteklerinizi bekliyoruz.'

Romanya Başbakanı Victor Ponta: 'Dünyanın merkezi İstanbul oluyor. Sizi tebrik ediyorum. Bir kez daha Avrupa ile Asya demir yoluyla İpek Yolu olarak birleşiyor. Bu gerçekten de tarihi bir başarıdır. Recep Tayyip Erdoğan'a ne kadar hayran olduğumu belirtmeliyim. Herhalde bütün Avrupalı başbakanlar böyle bir muhteşem projenin başında olmayı isterlerdi. Açılış için daha güzel bir gün seçilemezdi.'

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım: 'Artık İstanbul Marmaray'dan önce Marmaray'dan sonra diye anılmaya başlıyor. Çünkü Marmaray Projesi İstanbul'un bilinen tarihini 6 bin olarak bilinen tarihi 8500 yıla çıkarıyor. İstanbul'un tarihini Marmaray ile yeniden yazıyoruz. Ayrılıkçeşme'si yüzyıllarca insanlar Hacca yola sefere uğurlandığı bir mekan idi. Marmaray bu mekanı Ayrılıkçeşmesi olmaktan çıkarıp vuslatçeşmesine dönüştürecek.'

Üsküdar'daki törende Cumhurbaşkanı Gül, Başbakan Erdoğan ile konuk devlet adamlarının konuşmaları sonrası katılımcılar hep birlikte sahneye çıktı. Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez, katılımcılarla dua okudu. Görmez'in dualarına Japonya Başbakanı Abe de 'Amin' dedi. Ardından Asya ile Avrupa'yı denizaltından birbirine bağlayan Marmaray'da ilk sefer, Cumhurbaşkanı Gül'ün vatmanlığında gerçekleşti.

Üsküdar Meydanı'nda düzenlenen törenin ardından Gül, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, TBMM Başkanı Cemil Çiçek, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Japonya Başbakanı Shinzo Abe ve Romanya Başbakanı Viktor Ponta, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, makinist dairesinde yolculuk etti. İlk seferde bakanlar, yabancı konuklar ve bürokratlar da yer aldı. Marmaray'ın Üsküdar istasyonunda saat 17.19'da başlayan yolculuk, Asya ve Avrupa kıtalarının tam ortasında 10 dakikalık molanın ardından devam etti. Molada Gül ve Erdoğan, yabancı konuklarla, üzerinde Asya ve Avrupa yazan levhayı duvara sabitledi. Yolculuk başladığı sırada 'Marmaray'ın açılış törenine ve tarihe yolculuğumuza hoşgeldiniz, şeref verdiniz' şeklinde İngilizce ve Türkçe anons edildi. İlk yolculuk, Yenikapı İstasyonu'nda saat 17.39'da sona erdi. Gül'ün yönetiminde Avrupa yakasına ulaşan liderler, Yenikapı durağında sergilenen eserleri uzun uzun inceledi.

- Vatandaşlara günün anısına ve güneşten korunmaları için üzerinde 'Marmaray' logosu bulunan şapka dağıtıldı.

- Üsküdar Meydanı'na bakan apartmanlara Türk bayrakları ve AK Parti flamaları asıldığı görüldü.

- Üsküdar'da çok yoğun güvenlik önlemleri alındı, vatandaşlar birkaç farklı noktada detaylı bir aramadan geçerek alana alındı.

- Törene muhalefet partilerinden kimsenin katılmaması dikkat çekti.

- Açılış için MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin de diğer liderler gibi davet edildiği, hatta Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım'ın davet telefonu ettiği, fakat Bahçeli'nin bu çağrılara cevap vermediği öğrenildi.

- Tören sırasında Anadolu Genç Fenerbahçeliler (GFB) üyeleri 'Asrın Lideri' yazılı pankart açtı. Bu pankarta alanda bulunan Kasımpaşalılar da destek verdi.

- Yabancı medya mensuplarının açılışa ilgisi büyüktü. Onlarca yabancı basın mensubu Marmaray'ın açılışını takip etti.

Marmaray'ın açılışı dünya basınında geniş yer buldu. Reuters haber ajansı, Osmanlı sultanlarının yüz yıldan fazla süre önce hayalini kurdukları projenin Başbakan Erdoğan tarafından gerçekleştirildiğini aktarırken, 'Londra ile Pekin'i birbirine bağlayan proje' ifadesini kullandı. İngiliz BBC ise haberi '150 yıllık rüya gerçek oldu' başlığıyla duyurdu. Haber ABD medyasında da geniş yankı buldu. Wall Street Journal, 'Marmaray'ın açılışı, hükümetin on yıl süren ekonomik başarı hikayesinin bir delili' yorumunu yaptı. Çin medyası açılış haberlerini yoğun şekilde işlerken Hong Kong televizyonları da Marmaray görüntülerine yer verdi. Marmaray'ın kıtalararası ilk tünel olma özelliğini taşıdığını belirten Belçika'nın De Standaard gazetesi ise 'Tünelin İstanbul'da trafikten bıkan vatandaşlar için çare olması bekleniyor' ifadelerini kullanıldı. Brezilya medyasında da ses getiren Marmaray ile ilgili daha çok tarihi eserlere dikkat çekildi. Açılış haberi, Ukrayna basınında da 'son dakika gelişmesi' olarak duyuruldu. Ukrayna resmi ajansı Ukrinform, projenin 'Modern İpek Yolu' olduğuna dikkat çekti.

Marmaray'ın 29 Ekim'e yetişebilmesi için nasıl bir motivasyonla çalışıldığı, Metin Tahan'ın bir TV programındaki itirafıyla açığa çıktı. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Tahan, Marmaray'ın belirtilen tarihte tamamlanmaması halinde intihar edeceği yazılı notu, parmağını keserek akıttığı kanıyla imzaladığını söyledi. Tahan, 'Bunu çalışma ekibine de imzalattım' dedi. Tahan, şunları söyledi:

'Şubat 2013'te çok ciddi sıkıntılar yaşamaya başladık. Fakat toparlamamız gerekiryordu. Ekibime 'bu iş bitecek' dedim. Herkes bir bahane söylemeye başlamıştı. Bir kağıda, '29 Ekim'deMarmaray'ı açamadığımız takdirde, isimleri yazılı olanlar -ben dahil- Boğaz Köprüsü'nden atlayarak kendimizi feda edeceğiz' diye yazdım. Toplu iğne istedim getirmediler, parmağımı kestim. Kan aktı, kanımla imza attım. Japon görevliye 'İmzalamıyorsan şu anda çek git' dedim. Ama kendisi de imzaladı.'

Marmaray projesinde 781 milyon dolarlık vagon üretim işini alan Güne Kore'li Hyundai Rotem firması vagonların büyük bölümünü yerli vagon firması Tüvasaş'la ortak üretti. Boğaz tüp geçişi, tüneller ve istasyon yapım işinden oluşan 1.9 milyar dolarlık ihaleyi alan Japon Taisei'nin yerli ortakları ise Nurol İnşaat ve Gama Endüstri oldu. Projenin 1.4 milyar dolarlık elektrik ve mekanik sistemlerini iki İspanyol firma aldı. 156 milyon dolarlık müşavirlik ihalesini alan Avrasya Consult firmasının ortakları arasında ise Japon ve Amerikalı firmalarla beraber Yüksel Uluslararası Proje, Terzibaşıoğlu Mühendislik ve Yerbilimleri Etüd Ltd. yer aldı.

Asrın projesi Marmaray'ın ilk 15 gün İstanbullulara ücretsiz olarak hizmet vereceği açıklandı. Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan dev projenin tüm ayrıntıları 10 maddede açıklandı. İşte kısa bilgilerle Marmaray:

- İlk bölümü Üsküdar-Sirkeci arası 4 dakika, Ayrılıkçeşme-Kazlıçeşme 18 dakika sürecek.

- Yolculuk süresi, Gebze ve Halkalı arası 105 dakika, Bostancı ve Bakırköy arası 37 dakika, Söğütlüçeşme ve Yenikapı arası 12 dakika, Üsküdar ve Sirkeci arası 4 dakika olacak.

- Uygulanacak bilet fiyatları, şehir içi ulaşım fiyatları düzeyinde, 1,95 lira olacak. İstanbul kart, Marmaray'da da geçecek.

- 2 ile 10 dakika arasında sefer yapacak trenlerle saatte 75.000 yolcu taşınması bekleniyor. Hat, günde ise 1 milyon yolcu taşıyacak.

- Hattın toplam uzunluğu 76.6 kilometre. Boğaz Tüp Geçişi 13,6 km.

- Açılacak istasyonlar şöyle: Ayrılıkçeşme, Üsküdar, Sirkeci, Yenikapı ve Kazlıçeşme. Bu istasyonların tamamı yeraltında bulunuyor. Hat Kazlıçeşme ve Ayrılıkçeşme'de yeryüzüne çıkıyor.

- Toplam İstasyon 39, yerüstü İstasyon 36 ve yeraltı istasyon 3 şeklinde yapıldı.

- Marmaray'a deprem hareketini algılar algılamaz Kandilli'deki Deprem Enstitüsü'ne ve ana kumanda merkezine sinyal gönderecek radarlar yerleştirildi. Hatta bir tren varsa o trenin en yakın istasyona geri döndürülmesi hedefleniyor.

- Projede 1343 mühendis görev aldı, 870 bin metreküp beton döküldü, 145 bin 500 ton demir kullanıldı. 27,8 kilometre ray döşendi, 5,5 milyar TL yatırım yapıldı.