Abdülhamit Mısır'ı İngiliz'e bırakmadı

İstihbarat Servisi
00:0030/08/2013, Cuma
G: 29/08/2013, Perşembe
Yeni Şafak
Abdülhamit Mısır'ı İngiliz'e bırakmadı
Abdülhamit Mısır'ı İngiliz'e bırakmadı

Araştırmacı Süleyman Kızıltoprak, Derin Tarih dergisinin Eylül sayısında kaleme aldığı makalesinde, Sultan Abdülhamid'in Mısır'ı elde tutmak için harcadığı çabaları ve İngilizlerin Ortadoğu çalışmalarını konu edindi. Kızıltoprak 19. yüzyılda İngilizlerin rolünü bugün ABD'nin üstlendiğini söyledi.

Ortadoğu'da kaynayan kazanın ateşini 1800'lü yıllardan beri Avrupa devletlerinin körüklediğini söyleyen Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Kızıltoprak, Derin Tarih dergisinin Eylül sayısında kaleme aldığı 'II. Abdülhamid'in Mısır'daki İngiliz işgaline direnişi' isimli makalesinde 1800'lerde ve 1900'lerin ilk yıllarında Ortadoğu düzeninin baş aktörünün İngiltere olduğunu, şimdi ise bu rolü ABD'nin üstlendiğini söyledi.

DİPLOMATİK ATAK

Kızıltoprak, makalesinde '11 Temmuz 1882'de İskenderiye'nin bombalanmasıyla başlayan Mısır'ın işgali karşısında Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid uluslararası alanda etkin bir diplomatik atak başlatmıştı. Bu sayede İngiltere fiili işgalini sürdürse de, Mısır'da resmen Osmanlı Devleti'nin hükümranlık haklarını tanıdığını beyan etmek zorunda kalmıştı' ifadelerine ayrıca yer verdi.

Süveyş Kanalı gibi İngilizler ve Avrupa ülkeleri açısından önemli bir yolu elinde tutan Osmanlı ve Mısır'a karşı düzenlenecek harekatla kanalın kontrolünü ele geçirmeyi amaçlayan Batılıların borçları bahane ederek Mısır'a ve Osmanlı'ya müdahale etmeye başladığını ifade eden Doç. Dr. Süleyman Kızıltoprak, 1876'da mali yönetimin İngiliz ve Fransızlara geçtiğini belirtti.

KANAL HAKİMİYETİ

Ülkede işten çıkarmalar sonucu isyanlar başladığına da değinen Kızıltoprak, İngilizlerin Osmanlı ile Mısır'ı birbirine düşürüp, kanal hakimiyetine müdahale etme yolunu seçtiğini ancak Abdülhamid Han'ın bu düşünceye karşı olarak toprak bütünlüğünü korumaya gayret ettiğini de makalesinde yazdı. Kızıltoprak işgalin engellenmesi için kongre toplandığını ama işgalin önlenemediğini belirtti.

35 yıl işgal diyemedi

Ülkedeki protestoları bastırma ve borçların tahsisini bahane ederek İskenderiye'yi bombalayan ve ülkeyi işgal eden İngiltere ise Abdülhamid Han'ın sürdürdüğü diplomasi karşısında yaptığı bu işgal karşısında yıllarca 'İşgal' diyemedi. En nihayetinde askerlerini Mısır'dan çeken İngiltere, ülkede Osmanlı karşıtı yayınlara da destek verdi. Abdülhamid ise Mısır halkının 1. Dünya Savaşı'na kadar Osmanlı'ya bağlı kalmasını sağladı.