Evlerimizde yaşayan, gözle görülmeyen mikroskobik canlılar olan Akarlar bizimle birlikte yaşıyorlar ve deri döküntülerimizle besleniyorlar. Özellikle yatak odamızda bulunan Akarlardan kurtulmak çok da kolay değil. Memorial Hastanesi Alerji ve Göğüs Hastalıkları Bölümü'nden Prof. Dr. Recep Aydilek, “Akarların neden olduğu alerjik hastalıklar” ile ilgili bilgi verdi.
Akar ya da mite diye adlandırılan böcekler insanlarda alerjik astım, alerjik nezle, bazı alerjik egzama türleri ve nadiren de alerjik göz nezlesi yapmaktadır. Akarlar, özellikle ve yoğun olarak evlerde yatak odalarında yaşarlar. Yarım çay kaşığı ev tozunda 1000 adet akar bulunabilir. Yataklardan elde edilen 1 gram ev tozunda 2000 ila 15000 arasında akar bulunabilir. Güneşi sevmeyen.0.3 mm uzunluğunda,20-25 derece sıcaklıkta ve yüzde 70 nem ortamında yaşayan canlılardır. Akarlar, insanların deri döküntüleri, polen artıkları, bitki lifleri ve ölmüş akarlardan geriye kalan artıklarla beslenirler. Bu canlılar bir günde yaklaşık 20 adet gübre topu oluşturarak bunları çevreye yayarlar. Solunum yolu ile alınan bu antijenler çeşitli alejik hastalıklara neden olurlar. Mite'ların hem dışkısı hem de salgıları alerjik özellik taşır.
1.Alerjik astım: Astım, nefes darlığı, hışıltılı solunum, balgam çıkarmada zorluk, öksürük ile beliren bir hastalıktır. Her yaşta görülmesine rağmen özellikle çocuklarda 2 yaşından sonra astım tanısı daha çok konur.Mite dışında astıma sebep olan çeşitli nedenler de vardır. Bunları genetik, çevresel faktörler, iklim, hormonal faktörler, polenler, mantarlar, kimyasal ajanlar, gıdalara konan katkı maddeleri, çeşitli ilaçlar şeklinde sayabiliriz.
2.Alerjik rinit veya alerjik nezle: Alerjik nezle, burun akıntısı aksırık, burunda kaşıntı, burun tıkanıklığı, yorgunluk ve uyku hali ile seyreden bir hastalıktır. Alerjik nezle olanların yaklaşık dörtde biri astıma dönüşebilir. Astımı yapan nedenler alerjik nezleye de sebep olabilir…
3.Egzama ya da çocuklarda görülen atopik dermatit: Egzama, vücudun değişik bölgelerinde ortaya çıkan kaşıntılı lezyonlardır. Hemen kaybolmaz.Vücudun hassas ve kıvrımlı bölgelerinde daha çok görülür.
4.Alerjik göz nezlesi: Akarlar nadir de olsa gözlerde kaşıntı, kızartı ve sulanma ile seyreden alerjik göz nezlesine sebep olabilir.
Malesef bilinen ev temizlik yöntemleri akarları evlerden tam olarak temizleyemez. Böcekler için kullanılan böcek öldürücü ilaçlar akarlara etki etmiyor. İnsanların günde ortalama 8 saat uyuduğunu kabul edersek zamanımızın üçte biri yatak odasında geçmektedir. Akar evin her yerinde bulunmasına karşın daha çok yatak odalarında yaşamaktadır. Akar allerjenleri kumaşların içerisine girebilmektedir. Bundan dolayı akar allerjenlerinin barınamadığı anti-allerjik yastık kılıfı, nevresim ve çarşaflar vardır. Ancak bunlara alternatif olarak hastanın yattığı yastık ve yatağı naylon kılıfa geçirerek üzerine yatak takımlarının kaplanması da tavsiye edilen bir yöntemdir.Nevresim,yastık kılıfı ve çarşaflar her hafta 55 derecede yıkanmalıdır.Böylece hem akar allerjenleri kaybolur hem de akarlar ölür.Yatak örtüleri akarların sevdiği kadife kumaştan olmamalıdır.Mümkünse yıkanabilen battaniyeler ve yatak örtüleri kullanılmalıdır.Yatak odalarında halı yerine kilim veya sentetik kaplamalar kullanılmalıdır. Temizlik için elektrik süpürgesi ve nemli bezler kullanılmalıdır. Halı yıkama makineleri nem oranını artırdığı için pek tavsiye edilmez. Bilindiği gibi nemli ortamlarda akarlar daha çok üremektedir. Bazı elektrik süpürgeleri işlem esnasında akarları odaya yaymaktadır. Bundan dolayı allerjik parçacıkların oda havasına karışmasını önleyen sulu sistem elektrik süpürgeleri ya buharlı temizlik aletleri kullanılmalıdır. Evdeki mobilyalar toz yutma oranı düşük kolay temizlenebilen deri veya vinleks ile kaplanmalıdır. Akarlar için tavsiye edilen akarisit ilaçlar 3-4 ay koruma sağlasa da pek tavsiye edilmez. Ancak halıfileks kaplı ve halının kaldırılamadığı durumlarda bu tür ilaçlar kullanılabilir.
Deterjan kullanılmadığı için kimyasal maddelere maruz kalmanızı engelleyen ve 100 derece üzerinde sıcaklık verdiği için hijyen sağlayan buharla temizlik sistemleri, temizlik ve hijyende yeni bir çağ açıyor. Hiçbir kimyasal madde kullanmadan sadece buharla hijyenik temizlik ve deodorizasyon sağlayan, bebek ve çocuk odalarından otomobile, her türlü zemin ve döşemeden panjur ve jaluzilere, cam ve perdeden çiçeğe ve mücevherlere kadar birçok farklı yüzeyde 100 derecenin üzerinde buhar sıcaklığı ile gerçek temizlik sunan Buharlı temizlik, akarlardan kurtulmanın en önemli yollarından biri. Çünkü akarlar süpürme yöntemleri ile yok edilemiyorlar.
