Aptallığı görmek ve tahammül edememek

20. Yüzyıl başında İspanya'da çok etkili olan eğitimci, yazar ve düşünür Miguel de Unamuno, sayfamızda, Satranç Ustası Don Sandalio'nun Romanı'ndan etkileyici bir bölüm ile yer alıyor bugün. Sis, Bir Tutkunun Öyküsü, Yaman Adam, Ermiş ve Kurban gibi dünyaca ünlü romanları Türkiye'de de yayınlanan Unamuno, Madrid Üniversitesi'nde felsefe ve edebiyat üzerine eğitim aldı ve Bilbao'da felsefe öğretmenliği yaptı. 1891 yılında Salamanca Üniversitesi'nde Eski Yunan Dili Kürsüsü'nde profesör oldu. Dogmatik düşünceye (özellikle faşizme) karşı savaştı ve bu uğurda 1924 yılında diktatör Rivera tarafından Fransa'ya sürgüne gönderildi. 1930 yılında tekrar Salamanca Üniversitesi'ndeki görevine dönen Unamuno, bu kez de diktatör Franco'ya karşı çıktığı için ev hapsine mahkûm edildi. Tutuklu halde, 1936'da kalp krizi geçirerek öldü. Akıl ile duygu, inanç ile mantık arasındaki gerilimi işleyen yapıtlarıyla bilinen ve varoluşçuluğun ilk temsilcilerinden biri sayılan yazarın şiir ve oyunları da olmasına rağmen daha çok roman ve denemeleri öne çıkmıştır. Yazar, Satranç Ustası Don Sandalio'nun Romanı'nda, aptallığa tahammül edemeyen anlatıcının, bir satranç ustasına dair gözlem ve çıkarımlarına odaklanır. Cahit Zarifoğlu'nun "Yedi Güzel Adam"ından biri olan Akif İnan iki şiiriyle sayfamızda bugün. İnan, İlk ve orta öğrenimini Urfa'da tamamladı. Öğrencilik yıllarında Hilâl dergisi ve yayınlarını yönetti (1960-64), bir ara Türk Ocakları Genel Merkez Müdürü oldu. İlk yazı ve şiirleri 1957'den sonra mahalli gazetelerde çıktı. Edebiyat ve Mavera dergisinin kurucuları arasında yer aldı. Daha çok Edebiyat dergisinde çıkan yazıları, 1977'de Yeni Devir gazetesinde Akif Reha imzası ve kendi adıyla yazdığı köşe yazılarıyla tanındı. Divan ve halk şiiri geleneğinden yararlandığı şiirleriyle kendi kuşağının usta şairleri arasında yer aldı. Yazarın Edebiyat ve Medeniyet Üzerine, Din ve Uygarlık isimli deneme kitapları ve Tenha Sözler, Hicret isimli şiir kitapları bulunuyor.