Listeleri geçin, asıl soru başka

Ankara''da tam anlamıyla siyasi bir deprem havası yaşanıyor. Milletvekili aday listelerinin dün Yüksek Seçim Kurulu''na teslim edilmesinden sonra, adını listelerde göremeyen mevcut milletvekillerinden bir çoğu hayal kırıklığına uğramış durumdalar.

Aralarında başına gelecek olanı önceden tahmin edip ''zaten biliyordum'' diyen de var, ''bu bana yapılır mı?'' diye küsüp giden de...

Şu noktayı kesin olarak bilmekte yarar var:

12 Haziran liderlerin seçimi olacak.

Bu seçimde milletvekili aday listelerinin seçim sonucunu etkilemeye yönelik fevkalade bir etkisi olacağını düşünmek pek gerçekçi olmaz.

Sandıkta seçmenleri bekleyen soru gayet basit: ''Erdoğan mı, Kılıçdaroğlu mu?''

Falancayı kişi aday gösterdik, bu sayede filanca kesimlerden de oy alırız gibi girişimler bile bu seçimde anlamını yitirmiş durumda... Bu seçim, farklı bir seçim.

Seçmenlerde algılar netleşti, ülkede kutuplaşma havası iyice derinleşti...

Bu nedenle, sandıkta cevabı aranacak soru da çok basit bir şekilde formüle edilebilir hale geldi.

Soru şu; ''Erdoğan mı, Kılıçdaroğlu mu?''

Bu nedenle listelerde kimin yer alacağından daha çok, liderlerin seçmenlere ne vaat edeceği, nasıl bir performans ortaya koyacakları önem kazandı.

Tabi bir de inandırıcılık sorunu var.

Vaatlerini gerçekleştirilebileceği yönünde ortaya bir güven unsuru koyabilen liderler, üç aşağı beş yukarı zaten ne oranda oy alacaklarının kestirilebildiği şu süreçte, farklı seçmen kesimlerinin de ilgisi çekecek çıkışlarla oy oranlarını birkaç puan daha artırma imkanı bulabilecekler. Siyasi rekabetin en çok kızışacağı alan da bu olacak. Hangi lider beklentilerin üstünde bir performans ortaya koyar ve şu ana kadar partisine oy vermemiş kesimlerde olumlu etki oluşturabilirse, Meclis''in aritmatiğini de büyük ölçüde bu durum belirleyecek.

Hatta MHP''nin kaderi de buna bağlı.

AK Parti ve CHP, kendilerine oy veren seçmen kesimlerinin eksenini biraz daha genişletebilirlerse, yeni hedef kitlelerinin kapsama alanında az da olsa varlık gösterebilirlerse, MHP''nin siyaset yapacağı alan biraz daha daralmış olacak. Bu gelişme, seçim sonrasında Meclis aritmatiği kaç partili olacak sorusuna da cevap teşkil edecek.

Bu nedenle, bugün gazetelerde yer alan partilerin milletvekili aday listelerinden yola çıkarak, ''şöyle olursa böyle olur, böyle olursa şöyle olur'' gibi yorumlar içinde kaybolup gitmeyin.

Yıllardır bu işlerle uğraşan bir bilim insanı olarak, yaklaşan 12 Haziran seçimi bağlamında şuna kesinlikle inanıyorum: Örneğin Başbakan Erdoğan, değil şu an ki mevcut milletvekillerinin tamamını, şu an görev yapan bakanlar kurulundan hiçbir ismi bile aday göstermememiş olsaydı, AK Parti''nin oy oranına yüzde 10 bile olumsuz etki etmezdi.

Aynı durum CHP için de geçerli.

Mevcut milletvekillerinden hiçbirini aday göstermemek, CHP''yi kesinlikle sarsmazdı. Hatta bunu başarabilseler, ilave oy artışı bile sağlayabilirlerdi.

Bu seçimde asıl büyük riski alan MHP lideri Sayın Devlet Bahçeli oldu.

Hükümetin açılım politikası, etki – tepki bağlamında MHP''de beklenen yükselişi getirmedi. Üstelik sağ siyaset alanını büyük ölçüde AK Parti''nin doldurması, solda da kendisine şans verilmek istenen Kılıçdaroğlu rüzgarı etkisi, MHP''yi iki arada bir derede bıraktı. Parti yönetimi hangi yöne savrulacağını kestirmekte zorlandı. Partinin bu soruya cevap olabilecek siyasi tercihi ise parti tabanında yeterince karşılık bulmadı. Parti teşkilatlarının kafası karıştı.

Etnik siyaset yapan BDP''nin de, medyada yer alan açıklamaların aksine, iddia edildiği kadar çok sayıda vekil çıkaramayacağını düşünüyorum. Düne kadar yoksul Kürt gençlerinin beynini yıkayarak dağa terörist olarak devşirmek için örgütün kullandığı tüm argümanlar, devletin açılım politikası kapsamında büyük ölçüde ortadan kalktı. Ben G. Doğu kökenli halkımızın yapılanları tamamen görmezden gelmeyeceği düşüncesindeyim. Bu nedenle BDP''nin 30-35 milletvekili beklentisini ütopya olarak görüyorum.

İttifaklar konusuna girmiyorum bile. Değil dört parti, 15 parti de bir araya gelse, bu tür bir arayışın toplumsal karşılığı şu an için sıfır hükmündedir.

Bu seçime liderlerin son seçimi diyebiliriz. Türkiye bir sonraki seçime çok farklı bir ortamda gidecek. Ülkemizi çok güzel günlerin beklediğinden kuşkunuz olmasın.