Türk barok"unun ve teolojik “politika”sının “ölüm”/le dansı

YSK''nın (Yüksek Seçim Kurulu) bağımsız milletvekili adaylarına ilişkin veto kararı; ardından ülkenin bir anda siyasî şiddet ve terör ortamına sürüklenişi ve -sıkı durun- televizyon dizilerinin -özellikle de Muhteşem Yüzyıl- kakofonisi arasında kopmaz ilişkiler var, dersem, ne dersiniz bana, acaba?

***

“Kötücül güçler”in, sahteliğin, sığlığın gizlemeye, üstünü örtmeye çalıştığı derûnî hikmetin ve hakikatin izini sürüyoruz, bir kez daha… O yüzden önce, kışkırtıcı, ezber bozucu, zihin açıcı birkaç aforizmayla “rahat”ınızı kaçırmam gerekiyor:

Barok, sanatı; teoloji ise, din''i öldüren iki ölümcül virüstür. Barokun olduğu yerde sanat; teolojinin olduğu yerde ise, din biter; çeker gider hayattan ikisi de. Barok, sanatı, hayattan kovar; teoloji ise dini ve hakikati. Barok, insanın hakîkî sanat''la irtibatlarını koparır; teoloji ise din''le ve hakikat''le.

Barok, ayrıntı''yı; teoloji ise, aklı yüceltir ve tanrılaştırır. Böylelikle barokun tahakkümü, gerçeği, maddî gerçekliği; teolojinin tahakkümü ise dini, hakikatin kendisini yok eder.

Sığlığa prim vermediği için harcanan cins Marksist teorisyen, György Lukacs (Lukaş), barokla girilen modernist sanat sürecini -biraz olumlayarak, biraz olumsuzlayarak- “dinsiz tanrıcılık” diye tarif eder ve yine bir başka cins adam, sıkı estet Walter Benjamin''den aldığı güçlü teorik destekle, Joyce''tan Kafka''ya, Musil''den Beckett''e ve Gide''e kadar bütün modernist / yenilikçi sanatçıları yerden yere vurur.

Bu arada: Lukacs''ın modernliğin vaatlerine yine modern''in içinden başkaldıran modernizm akımının sanatçılarına “acımasızca” saldırması, Marksizm''in sunduğu miyopluğun bir sonucudur: Marksistlerden birinci sınıf düşünür çıkmamıştır: Derrida, Foucault, Lyotard, Baudrillard gibi birinci sınıf düşünürler, Marksizm''den çıkmalarına borçludurlar ulaştıkları noktayı.

Barok olarak gördüğü modern sanat, Lukacs''a göre, “hiçliği aşkınlaştırmıştır”. Önemli bir tespittir bu. Lukacs, bu tespitini, Benjamin''den yaptığı alıntılarla muhkemleştirir. Benjamin''e göre, barok / modern sanatçıların sanatlarında yansıttıkları dünya, “hem yüceltilmiş, hem de değerinden düşürülmüş bir dünya”dır: Çünkü abartı, yüceltme, cilâlama, barokun soysuzluğunu ve yozluğunu fâş eder sonunda: Böylelikle barok, kendi yıkımının temellerini de atmış olur aslında. Ürettiği şey anlamsızdır ve anlamsızlıktır zira.

Benjamin, bu durumu, enfes bir şekilde şöyle özetler: “Herkes, her şey, her ilişki bir ötekinin yerine geçebilir[dir artık]”.

Sonuç: Elbette ki, kakofonidir. Gösteri''nin hükümranlığı, ayartının ve abartı''nın tahakkümü, ayrıntı''nın yüceltilmesi, “pornografi”nin tartışmasız hâkimiyetini ilan etse de, sonuçta zoraki hâkim kılınan şeyin gerçeklerle ve hakikatle ilişkisi yapay ve sahte olduğu için, Benjamin''in ifadesiyle, hem “kötülük güçleri”nin, “anlamsızlaşma”nın, hem de hâkim barok söylemin “maskesinin düşmesi ve kafatasının pis pis sırıtması önlenemez”.

***

Sanat da, din de, hayat da bütün tabiîliğiyle yaşandığı, tecrübe edilebildiği zaman meyvelerini verebilir, insanı ve hayatı, düş''ü ve düşünce''yi, bedeni ve ruhu derin yolculuklara çıkarabilir.

Barok da, teoloji de birer yamama girişimleridir aslında: Barok, sanatı; teoloji de dini yamalı bohçaya dönüştürür; sanat da, din de sadece birer yama olarak hayatın kıyısına itilir sonuçta.

***

YSK''nın veto kararı, bu toplumun sahici dinamiklerini dinamitlemekten başka hiçbir sahici yanı olmayan, köksüz, “sahte”, yamalı, kaba-saba yargının yargısız infaz girişimidir: Bu veto yargısı, hem insana ve yargıya ölümcül bir darbe indirirken; hem de yargıya sirayet eden “sahte”, köksüz, yamama, “kötücül güçleri” ifşa etmiştir.

Veto kararı üzerine patlak veren şiddet ile siyasî teoloji''nin yargının kararına neredeyse sessiz kalması, barokun, kötücül güçleri/ni nasıl fâş ettiğinin bir başka ürpertici göstergesidir.

Türk dizileri, -Muhteşem Yüzyıl özelinde- barokun sahteliğinin, yamalı bohçalı hâlinin, “cilâlı imaj devri” sırıtkanlığının bütün kakofonisiyle tarihi nasıl anlamsızlaştırdığının; tarihî gerçeklerin ve hakîkî sanatın içini nasıl boşalttığının; tarihimize ve hakikatin aynası olan asil sanatımıza yön veren rûhî dinamikleri ayartıcı göğüs gösterisi ve Türkleri aşağılayan, “Balkan şebekesi”ni yücelten barokuyla nasıl ruhsuzca soysuzlaştırdığının, yozlaştırdığının ve dinamitlediğinin barbar, pagan ve ilkel bir “güç gösterisi”dir.

O hâlde, Türk barokunun ve teolojik “politika”sının dekadansla ölüm dansı vaziyetlerine hoş geldiniz!

***

Hülya Hökenek baroku ve “teoloji”si: TRT, parlak ve yetenekli bir haberci / sunucu çıkardı nihayet; ama o da Türk barokunun ve teolojik “politika”sının kurbanı olmak üzere. Not düşeyim istedim.