Türkiye iyi komşuluk ilişkileri ve ‘kazan-kazan’ ilkesi çerçevesinde batı komşusu Yunanistan’la da başta Ege ve Batı Trakya Türk azınlığı olmak üzere diğer sorunlarına çözüm arıyor. Geçmişte zaman zaman iki ülkeyi savaşın eşiğine getiren sorunların çözümünde yine siyasi ve askeri diplomasi devreye alındı. Türkiye, Ege’deki hak ve çıkarlarını korumak amacıyla uluslararası hukuka uygun adımlar atmaya devam ediyor. Yunanistan’ın silahlanma yarışına yeniden soyunması, ülkesini Dedeağaç başta olmak üzere Türkiye’ye tehdit oluşturacak şekilde ABD gibi ülkelere üs olarak açması güncelliğini korurken, sorunların çözümü için diplomatik kanallar da Türkiye’nin girişimleriyle yeniden işletilmeye başlandı.
EGE’DE GÜVEN ARTTIRICI ÖNLEMLER
Ege Denizi’nde barışı sağlama ve çatışma riskini azaltma amacıyla, Türkiye ve Yunanistan arasında 2000 yılı sonunda başlayan Güven Arttırıcı Önlemler (GAÖ) görüşmeleri, 2023 deprem felaketinin ardından oluşan olumlu atmosferle yeniden canlandı. Son GAÖ toplantısı 6 Kasım 2024 tarihinde İstanbul’da düzenlendi. Yeni yılın ilk haftalarında heyetler bu kez Türkiye’de bir araya gelecek.
Akdeniz sınırlarını BM tescilledi
* Libya ile 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının (münhasir ekonomik bölge) sınırlandırılmasına dair Mutabakat Zaptının ardından 18 Mart 2020’de BM’ye yapılan bir bildirimle Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlığımızın dış sınırlarının tamamı BM nezdinde kayda geçirilmiştir. Avrupa Birliği’nin Ege ve Doğu Akdeniz’de Yunan-Rum ikilisinin deniz yetki alanlarına yönelik sözde egemenlik iddialarını sıklıkla dile getirdiği görülmektedir. AB’nin deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin olarak yetkisi yoktur.
* Esasen AB, “Birlik dayanışması” kisvesi ile Yunan/Rum ikilisinin iddialarına koşulsuz destek sağlamaktadır. Bu itibarla AB’nin Ege ve Doğu Akdeniz’e yönelik söylemleri şimdiye kadar tarafsız ve yapıcı olmaktan oldukça uzaktır. Doğu Akdeniz’de barış ve refah kıyıdaş ülkelerin olduğu kadar AB’nin de çıkarınadır, bu nedenle mevcut sorunlara yönelik barışçıl bir yaklaşım ve bölgede uyuşmazlıkların çözümü bir öncelik olmalıdır. Türkiye ile diyalog ve işbirliğine istikrarlı şekilde vurgu yapılması ve Kıbrıs Türklerinin hak ve çıkarlarının tanınması Türkiye-AB ilişkilerinin geleceği bakımından umut vaat edecektir.
* AB’nin işbirliği ruhu ve karşılıklı diyalogu teşvik etmesi halinde bölgede barışçıl bir çözüme yaklaşmak mümkün Cumhurbaşkanı Erdoğan da 2020 yılında kapsamlı bir Doğu Akdeniz Konferansı yapılmasını önerdi. Söz konusu öneri 2022 yılında yeniden gündeme getirildi. KKTC dahil tüm Akdeniz ülkelerinin ve bölgede hidrokarbon faaliyeti bulunan şirketlerin ülkelerinin Konferansta bulunması gerektiği düşünülmektedir.
Ege’de 5 ana sorun
1 Karasuları ve kıta sahanlığı ile bu alanların sınırlandırmalarını da kapsayan deniz yetki alanları. Karasularının 12 deniz miline çıkarılması, Ege Denizi’ndeki çıkar dengelerini Türkiye’nin aleyhine orantısız bir şekilde değiştirecektir. Ege’deki deniz yetki alanları ile ilgili bir başka temel sorun Türkiye ve Yunanistan arasındaki kıta sahanlığı sınırının belirlenmesi konusu.
2 Ege sorunlarının bir diğeri 1923 Lozan Antlaşması, 1947 Paris Antlaşması ve konuya ilişkin diğer uluslararası belgeler çerçevesinde Doğu Ege Adaları’nın silahsızlandırılmış statüsüdür.
3 Ege’ye ilişkin bir başka temel sorun, bazı coğrafi formasyonların (Kardak gibi kayacıklar) yasal statüsüne ilişkindir.
4 Ege sorunlarının dördüncüsü, Yunanistan’ın uluslararası hukuka aykırı olarak ulusal hava sahasının 10 deniz mili genişliğinde olduğunu iddia etmesi ve Uçuş Bilgi Bölgesi (FIR) sorumluluğunu istismar etmesidir.
5 Ege sorunlarının beşinci kategorisi Arama Kurtarma (SAR) Faaliyetleriyle ilgilidir.
Türk Müslüman azınlığın hakları
Türkiye Batı Trakya’da sayıları 150 bini, Rodos, İstansöy ve On İki Adalar olmak üzere 6 bini aşan Müslüman Türk Azınlığın durumu ve Lozan’dan kaynaklanan hakları için de yakından ilgileniyor. Türk ve Müslüman azınlığının “etnik kimliğinin tanınmaması”, eğitimde “çift dilli azınlık anaokulları açılmasına izin verilmemesi”, “azınlık okullarının kapatılması ve birleştirilmesi”, “azınlık okullarının yetersizliği ve yeni azınlık okullarının açılışına izin verilmemesi”, “azınlık okullarında nitelikli öğretmen ihtiyacı”, “Azınlığın Okullarını Yönetme/Denetleme Özerkliğinin Gözetilmemesi”, müftü seçimi gibi “Dini özgürlüklerin kısıtlanması”, “azınlık vakıflarına yönelik uygulamalar”, “vatandaşlıktan çıkarma”, “tarihi kültür varlıklarının korunması” ve “siyasi temsil düzeyi” gibi alanlarda çıkarılan zorluklara Türkiye tepki gösteriyor.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.