“Bir ev nasıl yılda bir defa temizlenir, örümcek ağlarından kurtarılır, kiremitler aktarılır, sıvanır, yıkanır, onarılır ve badana edilir yani yeni yapılmış hale getirilirse, bir ruh da, yılda bir kere böyle bir genel temizlik ve revizyon ister.” Orucun insan ile ilişkisini Sezai Karakoç Samanyolu Ziyafeti kitabında böyle anlatır. Tuttuğumuz oruç hem maddi hem de manevi dünyamızda bize yeni kapılar açar. İftar ve sahur sofralarında yediğimiz yemekler bedenimize şifa olurken Ramazan ayı boyunca yaptığımız okumalar da ruhumuza şifa olur. Her Müslümanın rehberi olan Kur’an-ı Kerim ise herkesin bildiği gibi bu mübarek ayda nazil olmuştur. Bu yüzden de manevi yolculuğumuzda bize eşlik eden en değerli kitap Kur’an-ı Kerim’dir. Bol bol Kur’an’ı Kerim’in okunduğu cami ve evlerde mukabele geleneğinin devam ettiği günümüzde biz de yazar ve şairlere bu mübarek ayda nasıl bir okuma ritüelleri olduğunu sorduk. Ayşe Sevim, Âlim Kahraman, Bilal Kemikli, Ali Haydar Haksal, Cahit Koytak ve Şakir Kurtulmuş Ramazan ayı içindeki okuma alışkanlıklarını ve kitap listelerini paylaştı. Buyurun.
Kur’an-ı Kerim’in sözleri içimize siniyor
Ramazan ayında hayatımız her bakımdan yeni bir düzene kavuşuyor. Bu ayla beraber gelen manevî bir atmosfer bizi kaplıyor, ruhumuza işliyor. Davranışlarımız, algımız değişiyor. Merhamet damarlarımız canlanıyor. Böyle bir zamanda okumalarımız da kendiliğinden veya bazı düzenlemelerle yeni bir işleyişe kavuşuyor. Ramazan Kur’an ayıdır. Kur’an’la daha fazla içli dışlı oluyoruz. Okuyup, dinliyoruz. Onun sözleri siniyor içimize. Diğer okumalarımız da oradan aldığı güçle açılımlar kazanıyor; yeni bir iklim çiçekleniyor içimizde ve dışımızda. Bu sene henüz elime alamadım ama Mevlana’nın Fihimafih’i benim Ramazan kitaplarımdan biridir. Geçen gün Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul Şubesi’ne uğramıştım arkadaşları ziyaret için. Erguvan Yayınevi’nin çıkardığı bir Esmâ-i Hüsna kitabını hediye ettiler. Ondan bölümler okuyorum ara ara. Kitabın özü, anlayabildiğim kadarıyla şu: “Allah Âdem’e her şeyin ismini öğretti” ayetindeki “isim”lerin kaynağı, özü “Esmâ-i Hüsnâ olsa gerek.” Cahit Zarifoğlu’nun İns kitabında da “İns” hikayesi bu doğrultuda kurgulanmıştır. İns, “imge”yle düşünmeden “kelime”ye ulaşır bu hikayede ve ilk “bulup” söylediği kelimeler de Yaratıcı’nın “yüz” ismi olur. Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu’nun Türk Edebiyatında Dinî ve Ahlakî Şiirler Antolojisi, Fevziye Abdullah Tansel’in günlükleri (Ay Dolanır Günler Geçer), Sezai Karakoç’un oruç yazıları (Samanyolunda Ziyafet), Ahmet Rasim’in Ramazan Karşılaması ve Ramazan Sohbetleri, Cenap Şahabettin’in İstanbul’da Bir Ramazan birer vesileyle elime aldığım, bazısının tamamını, bazısından ise bölümler okuduğum kitaplar oldu bu ay.
Ramazan’ı elektronik aletlerden uzak değerlendirelim
Ramazan’da okuma programım aslında çok geniş değil ama okuma ortamımla ilgili yapmayı geç akıl ettiğim bir şeyi söyleyebilirim. Okuma alanımızı Ramazan’da acilen düzenlememiz gerektiğini düşünüyorum. Telefon, tablet, televizyondan uzak bir okuma alanı oluşturmak çok önemli. Çünkü Ramazan içeriği itibarıyla bol vakitler sunan bir ay değil bize. Genişlik var zannedebiliriz ama sahurdu, mukabeleydi, teravihti çok vazife var, otuz günü elektronik aletlerle daraltmamamız lazım. Bu ortamı hazırladıktan sonra Kur’an-ı Kerim okurken meallerine bakmak ve tefsirlere bakmak lazım. Ramazan’da “Kur’an bize ne diyor?” diye sorarsak daha derinden daha bize özel bir ses duyabiliriz. Ben bu Ramazan biraz Tâhirü’l-Mevlevî’nin Mesnevi Şerhi’yle meşgul oldum. Yine Esma-ül Hüsnalarla alakalı çalışmalara göz gezdirdim. Kitaplardan ziyade yazılan makalelerden tezlerden istifade ettim. Ramazan ile ilgili olmasa da bu ay Didem Madak ve Birhan Keskin şiirlerini okudum. Fatih Çıtlak’ın Senin Ramazan’ın çok güzel bir eser, ilham veriyor.
Okuma disiplinim bütünlük içinde
Okuma düzenimin sürekliliği hem özel hem de genel bir bakış içerir. Yıllardır sürekli olarak okuma disiplinim ve çeşitliliğim süre gelmekte ve gitmektedir. Ramazanın manevi hazzı ve duygusu elbette ki kendisini ister istemez belli eder. Ancak benim bu aya özel bir okumadan çok manevi beslenmemi sağlayan okuma disiplinim bir bütünlük içindedir. Ramazan öncesinde başladığım, yeni ve özgün baskısı yapılan Elmalılı Hamdi Yazır’ın Hak Dini Kur’an Dili’ni yeniden ve baştan sindirerek okuyorum. Bu aya özgü, her gün Sahihi Buhari’den bir bölümü içselleştirerek yeniden okuyorum. Muhyiddin İbn Arabi’nin Şerhini yaptığı Şerhu Hal’i Naleyn, Fernarnd Braudel’in 3 ciltlik Akdeniz, Ebubekir Eroğlu’nun Çalkantı ve Dalga, Münire Kevser Baş Sezai Karakoç ve Diriliş Yazıları, Hüseyin Akkaya Hoca’nın hazırladığı Şemseddin Sivasî’nin Süleymaniyye, Alim Yıldız Hoca’nın Ahmet Sûzî’nin Hayatı ve Şiirleri. Bunlar elimin altındakiler ve tabii çok başka okumalarımı da eklemem gerekir.
Hem yürüyorum hem de kitap okuyorum
Ramazan günleri de dahil her mevsim, günde bir saat sokaklarda yürüyorum. Yürürken de kitap okuyorum. Bazen okurken aynı anda ıslıkla doğaçlamalar yapıyorum. Bazen de eğer aklıma yazmaya değer bir şeyler doğarsa, omzuma asılı çantamdan defterimi çıkarıp, onları defterime yazıyorum. Bu yaptıklarımla özellikle de yürürken kitap okumakla, sokaktaki insanlara, giderek daha çok insanın hayatından çıkan çok değerli, nitelikli ve kesinlikle yararlı bir eylemin, kitap okumanın, istenirse yürürken bile yapılabileceğini göstererek, onları kitap okumaya teşvik edebileceğimi ümit ediyorum. Kendileriyle kitap okuma konusunda konuşma fırsatı bulduğum insanlara: Okuduğumuz her kitapla, o kitabı yazan insanın ömrü boyunca yaşadığı deneyimleri, kazanımları, renkleri, sesleri, düşünceleri ve daha nice zenginlikleri, yani onlar yoluyla yepyeni ve dolu dolu bir hayatı zahmetsizce kendimize katma şansını ele geçirdiğimizi anlatmaya çalışıyorum. Şu son günlerde hem sokakta hem de evde sabah saatleri ve yatmadan hemen önceki 1-2 saat okuduğum ve okumakta olduğum kitaplar ise şöyle: Ahmet Hamdi Tanpınar’ın yazdığı bütün hikâyeleri bir araya toplayan, Dergah Yayınları’nın “Hikayeler” isimli kitabı. Hermann Hesse’in şiirlerinin İngilizce çevirilerini ihtiva eden kitap, Neal Robinson’un, Kuramer Yayınları’ından çıkan “Kur’an-ı Keşfetmek” başlıklı kitabı ve Italo Svevo’nun “Yaşlılık” isimli romanı.
Ramazan’da hem okuyorum hem yazıyorum
Ramazan ayı, mâh-ı gufrân, bağışlanma ayıdır. Bu sebeple Ramazan ayına mahsus elbette temel bir kısım ritüellerinin olmasının yanında kitap okuyan, kitapla meşgul olan insanların a Ramazan bağlamı içerisinde yeni bir okuma düzene kavuşması beklenir. Bu yeni düzene bağlı olarak masasını yeniden dizayn etmesi kaçınılmazdır. Bilirsiniz, Ramazan’la alakalı Ramazan Güzellemeleri” adlı altında daha önce yayımlanan bir kitabım var. Her Ramazan’da sadece okumam, yazarım da. Bu kitapta 2013 ve 2014 Ramazanı’nın her gününün gönül dünyama yansımasını yazmıştım. Bu senede okuduğum ayeti kerimelerden tefekkür ettiğim bazı notları “Ramazan Güncesi” adı altında defterime kaydediyorum. Kendim için
yazmaya çalışıyorum. Bu sene mutlaka okumaya gayret ettiğim en temel eserlerin başında Kur’an ayı olması hasebiyle Kur’an-ı Kerim var. Bu dönem Ramazan’da rahmetli Cemal
Sofuoğlu hocamızın Abdülkadir Şener ve Mustafa Yıldırım hocalarla birlikte hazırladıkları “Yüce Kur’an ve Tefsirli Meali” isimli mealini takip ediyorum. Bu meal, bu Ramazan her gün mutlaka okuduğum bir meal oldu.
Sahur vaktine kadar okuyarak geçiriyorum
Ramazan ayına Sezai Karakoç’un “Samanyolunda Ziyafet” isimli kitabını okuyarak giriyorum. Ramazan ayının dolu dolu yaşanması konusunda kendimizi hazırlamaya çağırıyor, manevi ikliminde buluşmaya davet ediyor bir bakıma. Ramazan ayı oruç ayı olduğu kadar Kur’an ayıdır da. Bir dostumuzun okuduğu mukabeleyi her gün dinlemeye gayret ediyorum.
Ramazan geceleri benim için çok yoğun geçirebildiğim ender zamanlardan. Sahur vaktine kadar beklediğim zamanı okuyarak geçirmeye gayret ediyorum. Hatıralar, günlükler tercihlerim arasında. 6 Şubat’ta meydana gelen depremin ardından edebiyat dergilerinin çoğu özel sayı yayınladı. Yolculuk sırasında onları okumayı sürdürüyorum. Okuduğum
şiir kitaplarına gelince ilk kitap Ayşe Altıntaş’ın “Yokluğun Eskimeden” başlıklı kitabı. Bir ilk kitap olarak başarılı bir çıkış yakalamış. Yine şiir kitapları arasında ilgiyle okuduğum
sevgili İhsan Deniz’in son üç kitabı. “Çehresi Ufkum”, “Sırr-ı Kader” ve “Kuşların Adasına” başlıklı sayfa sayıları az ama bir o kadar güzel ve özgün şiirler.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.