Psikolojiniz TL'ye hazır mı?

Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Verimli, Türkiye Cumhuriyet Merkezi Bankası'nın (TCMB) YTL'ye geçiş sürecinde insan psikolojisini yeteri kadar dikkate almadığını savunarak, aynı hatanın TL'ye geçişte tekrarlanmaması gerektiğini söyledi.

Verimli, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren Türk halkının yeni bir para birimi değişikliğiyle karşı karşıya kalacağına dikkati çekti. 1 Ocak 2005 tarihindeki YTL'ye geçişte, sürecin psikolojik etkileri konusunda bazı önerilerde bulunduklarını, ancak bunların dikkate alınmadığını ifade eden Verimli, o dönemde eleştirdikleri konuların haklılığını canlı kanıtlarla izlediklerini ifade etti.

YTL'ye geçişte halkın yeteri kadar eğitilmediğini, yeni para birimini kullanması konusunda ikna edici bir çalışma yapılmadığını ileri süren Verimli, "Gelinen noktaya baktığımızda bu eleştirilerde ne kadar haklı olduğumuzu görüyoruz. Bugün bırakın daha düşük eğitim veya gelir seviyesindeki vatandaşları toplumun tüm kesimlerinde halen YTL kavram olarak yerleşmedi.

Bugün dilimizde hala milyonlar ve milyarlar var. 'Kaç para maaş alıyorsunuz?' sorusuna kim YTL ile cevap veriyor? YTL her ne kadar kullanıma girse de halkın büyük çoğunluğu bunun kullanımına alışamadı. Etiketler YTL üzerinden yazılsa da alışveriş eski diyaloglarla devam ediyor. "Verimli, gelecek yıl tekrar TL'ye geçişin halkın "milyon ve milyar" kullanımındaki alışkanlıklarından kopamadığı için sorunlaryaratabileceğine dikkati çekti.Bu nedenle Merkez Bankası'nın YTL'ye geçişte yeteri kadar dikkatealmadığı psikolojik faktörleri TL'ye geçişte gündemine almasıgerektiğini ileri süren Verimli, sözlerini şöyle sürdürdü:"Merkez Bankası, YTL'ye geçişte yaptığı hatayı artık tekrarlamasın.YTL'ye olan geçişin bir benzerini yaşayacağız. Merkez Bankası'nın busürecin psikolojik değerlerini göz ardı ettiğini kanaatindeyim. Parayıkullanacak olan insan ve kullanma eylemi de bir davranış biçimidir.İnsanın ihmal edilmemesi gerekiyor. Geçmiş dönemde atlanmış olana, busüreçte yeterli zaman varken bir an önce başlanması gerekiyor.

Merkez Bankası'nın yeni TL'nin tanıtımını teknik düzeyde yaptığıetkinliklerle anlattığını, ancak bu çalışmaların artık halk düzeyine indirilmesi gerektiğini kaydeden Verimli, günlük hayatın içinden mesajlarla hazırlanacak reklamların medya yoluyla halka iletilmesi gerektiğini söyledi.

Bu kapsamda özellikle televizyon reklamlarının çok etkili olacağını belirten Verimli, reklamlarda "yeni para birimiyle yaşamın öğrenilmesi gereken bir şey olduğu, bunun için insanların çaba göstermesi gerektiği mesajlarının iletilmesi" gerektiğini kaydetti. Verimli, reklamların 1 yıl süreyle sık sık yayınlanması gerektiğini de kaydetti.

Yeni para birimine geçişte en çok etkilenen kesimlerle ilgili öncekiyıllarda yapılan tahminlerin YTL'ye geçiş sürecinde çok geçerliolmadığını gördüklerini de sözlerine ekleyen Verimli, "Yaş ve gelirgrubu ayrımı yapmak çok zor. Bakıyorsunuz entelektüel olarak tanımlanabilecek insanlar bile eski değerlerle düşünüyor. Özellikleyaşlı nüfusun yeni duruma adapte olmakta zorlandığı dikkati çekiyor.