Anketten klasikler çıktı

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen ''En İyi 100 Türk Filmi'' anketi, nihayet sonuçlandı. Verileri merakla beklenen ve on binlerce kişinin oy kullandığı ankette 100 yıllık Türk sinema tarihinin en iyi filmi, 22 bin 582 oyla Metin Erksan imzalı Susuz Yaz oldu. Susuz Yaz''ı Hababam Sınıfı (19.890 oy), Babam ve Oğlum (12.926 oy) ve Eşkiya (12.876 oy) izledi.

300 filmin aday olarak gösterildiği anket ilginç ayrıntılarla dolu. Örneğin, listenin üst sıralarında yer alan filmlerin büyük çoğunluğu 90 öncesi yapımlardan oluşurken, yine bu filmlerin yoğunlukla komedi türüne ait olması da dikkat çekici. Gösterildikleri tarihlerde büyük ilgi gören dram filmlerinin de öne çıktığı listeye Yeni Türkiye sinemasından sınırlı sayıda film girebildi. Yeni dönemin listede adı en çok anılan yönetmenleri Yılmaz Erdoğan, Çağan Irmak ve Nuri Bilge Ceylan olurken, gişede yakaladığı başarıyla büyük tartışmalara neden olan Recep İvedik listede 62. sırada yer bulabildi. Mesut Uçakan''ın bir dönem hasılat rekorları kıran filmi Kelebekler Sonsuza Uçar filmi ise listenin son sırasında yer aldı.

Bu hafta sinema yazarı dostlarımızla, Kültür Bakanlığı''nın gerçekleştirdiği anketin sonuçlarını değerlendirdik. Ancak bu değerlendirmelere geçmeden önce, önemli bir noktanın altını çizmekte yarar görüyoruz. Anketler geniş kitlelerin beğeni ve eğilimlerine dair güçlü ipuçlarıdır kuskusuz. Kültür Bakanlığı''nın böylesi bir anketle seyirci eğilimlerine dikkat çekmesi nispeten anlaşılır bir şey. Ancak birçok sorunla boğuşan sinema sektörünün Kültür Bakanlığı''ndan sorunların çözümüne yönelik daha yararlı, kalıcı ve somut adımlar beklediği de bir gerçek.

En İyi 100 Film listesinin öne çıkan yönetmenleri ise sinemamızın ustaları oldu. Ömer Lütfi Akad, Metin Erksan, Atıf Yılmaz, Yılmaz Güney, Yavuz Turgul, Zeki Ökten ve Osman F. Seden gibi isimler sinemaseverlerden tam not alan ustalar arasında. Sinemamızın usta isimlerinden Yavuz Turgul, Eşkiya başta olmak üzere, yönettiği ya da senaryosunu yazdığı çok sayıda filmle listede yer alarak adeta ankete damgasını vurdu. Turgul''un Eşkiya''sı, Sinema Dergisi''nin geçtiğimiz yıllarda düzenlediği ankette de 100 film arasından En İyi Film seçilmişti.

''Türk Sineması'' kavramının tam karşılığını veren filmlerin 1960 - 1980 yılları arasında yapıldığının bir ifadesidir. Bu filmlerimiz TV''nin yaygınlaşması öncesinde bizim insanımıza ait bozulmamış örf, adet, tavır ve davranışları yansıtmışlardır, öne çıkmalarının sebebi kanaatimce budur.

İlk on filme baktığım zaman; bu toprakların hikâyelerini insanına sadık kalarak anlatan, tamamen barışık seçimler yapıldığını görüyorum. Arkadaşlık ve dostluk duygusu pekiştiren Ertem Eğilmez filmleri, toplumsal gerçekçiliği yansıtan Metin Erksan ve Yılmaz Güney filmleri, sevdanın ne kadarının emek olduğunu sorgulayan Atıf Yılmaz filmleri ve her şeye rağmen aile olmayı savunan Çağan Irmak filmleri ve diğerleri... Seyirciyi önemsemeyen ve bu nedenle senaryo kalitesini belirli bir seviyede tutan sinemacılara inat, seyirci ne kadar iyi tercihler yaptığını göstermiş oldu.

Oylamayı mantıksal hatalar yüzünden çok sağlıklı bulmadığım için liste bana göre bir parça eksik kalmış olsa da sonuçların gayet dengeli olduğunu düşünüyorum. Umarım Kültür Bakanlığı bu listenin sonuçlarını doğru bir şekilde okuyarak ''Toplumcu gerçekçiliğin'' temsilcileri Metin Erksan, Ertem Eğilmez, Çağan Irmak, Yavuz Turgul, Atıf Yılmaz, Nesli Çölgeçen, Yılmaz Güney, Şerif Gören, Yılmaz Erdoğan ve Nuri Bilge Ceylan gibi yönetmenlerin izinden giden yönetmenlerin projelerini ve çalışmalarını destekleme noktasında daha duyarlı olur.

''Susuz Yaz'' ve ''Yol'' gibi daha ''az popüler'' filmlerin bu listede yer alması, ''Bir Zamanlar Anadolu''da'' ve ''Vizontele'' gibi ''popüler'' filmlerin bulunmasından daha ilginç. İnternet ortamında yapılan bir oylamada 2000''li yıllardan sonra çekilen filmlerin ilk 10''da çok daha fazla olmasını bekliyordum. İnternet ortamında yapılan böyle bir oylamanın manipülasyona açık olduğunu da belirtmek gerek. Yine de bu listenin verdiği en önemli mesaj; Türkiye''de sinema izleyicisinin dram ve komedi filmlerinde karar kılmış olmasıdır.