Filmleri artık bakanlık koruyacak

Sinemamızın yeterli belleğe sahip olmadığı gerçeği bugüne kadar birçok platformda dile getirildi. İlk yıllarından bu yana çekilen filmler, bu filmlere dair envanter ve sinema sektörünün önemli süreçlerine dair bilgi, belge ve diğer materyaller, yalnızca kişisel arşivcilerce saklandı. Dünyanın pek çok ülkesinde devlet tarafından titizlikle sahiplenilen sinema belleğine, ülkemizde hemen hiçbir dönemde gereken değer gösterilmedi. Dolayısıyla birkaç tarihçi ve film şirketi dışında, sinemamızın geçmişine ait tasnif edilmiş, kapsamlı bir arşiv oluşturulmadı.

Resmi kurumlarca sahiplenilmeyen sinema tarihimize ait nice önemli film, doküman, görüntü ve belge zaman içerisinde yok olup gitti. Tarihçi ve arşivcilerin devlet himayesine yönelik çağrıları dikkate alınmazken, yurt dışına kaçırılan kopyalar, haraç mezat satılan pek çok tarihi evrak, görüntü ve arşivlik eşya, yüzüncü yılını kutlayan sinemamızın hafızasından adeta sökülüp atıldı. Bunun sonucu olarak, ilk dönem filmleri, setlere ait fotoğraflar, çekim süreçlerinde yaşananlar ve yazınsal bellek, birkaç kişisel arşivle, sayısı bir elin parmağını geçmeyen film şirketinin depolarında saklananlardan ibaret.

Kültür Bakanlığı, şimdi bu konuda yaptığı bir çağrıyla yönetmen ve yapımcılardan, ellerindeki filmleri arşivlemek amacıyla kendilerine ulaştırılmasını istedi. Çağrı sinema dünyasında olumlu karşılandı. Sinema Genel Müdürlüğü aracılığıyla yapılan çağrıya bazı yönetmenler ve Film Sanayi ve Tüm Sanatçıları Güçlendirme Vakfı (FİLMSAN) karşılık vererek, ellerindeki filmleri teslim edeceklerini açıkladılar. Sektörün geneli ise henüz suskun.

Kültür Bakanlığı'nın attığı adım, sinema tarihimiz kadar, geçmiş tecrübelerin geleceğe aktarılması bakımından da oldukça önemli. Ancak bu çabanın yerini bulması için, Bakanlığın daha büyük bir inisiyatif kullanarak, mevcut okul, kurum ve arşivcilerde bulunan dokümanlara bu çalışma kapsamında ulaşması şart. Zira okulların yalnızca öğrenci ve akademisyenlerin kullanımına açtığı sinema tarihine ait bu önemli envanterler, kişisel arşivciler için de saklanması teknik olarak büyük bir yüke dönüşmüş durumda. Buralarda arşivlenen film, bilgi, belge ve görüntülerin devlet eliyle alınıp sağlıklı biçimde tasniflenerek arşivlenmesi, böylesi bir çalışma için de çağrıdan öte bir adım gerektiriyor. Yok olmaya yüz tutan bir asırlık belleğin bütünüyle geri gelmesi imkansız. Ancak hiç değilse eldeki verilerin toplanarak tasnif edilmesi bile yeni nesil sinemacılar için büyük bir kazanım olacak.