Serseriler oğlunuzu öldürse, acaba siz ne yapardınız?

Nick Hume (Kevin Bacon), bir gece kendilerini tesadüfen bir silâhlı soygunun orta yerinde bulup, büyük oğlu Brendan'ın (Stuart Lafferty) öldürülmesine çaresizlik içinde tanık oluncaya kadar düzgün bir işi olan, ailesiyle mutlu bir hayat süren, huzurlu, sakin ve şefkatli bir insandır. Adaletin temsilcileri, tutuklanan katile yeterli bir ceza vermeyince, acılı baba oğlunun cinayetiyle ilgisi olan bütün suçluları öldürmeye yemin eder.

Aile üyelerinin katledilmesi karşısında duyulan delicesine öfke ve benliği kaplayan kör intikam duygusu, sinema tarihinde en etkileyici biçimiyle Michael Winner'ın "Death Wish"inde (Öldürme Arzusu) vücut bulmuştu. Başrolündeki Charles Bronson'un unutulmaz bir oyun sergilediği bu 1974 yapımı ünlü film, yasalara saygılı, müşfik bir aile babası olan New Yorklu mimar Paul Kersey'nin, sokak serserilerinin evine baskın yapıp karısı ve kızını katletmeleri nedeniyle yaşadığı büyük trajediyi anlatıyordu. Hayatındaki en önemli iki kişinin hem ırzlarına geçilip hem de vahşice öldürülmeleri (daha doğrusu bunlardan birinin -yaşlı eşinin- ölüp, kızının da bitkisel hayata girmesi) üzerine ilerlemiş yaşında ilk kez bir silah edinen bu "uygar" adamın, zamanla tekinsiz New York sokaklarında insan öldürmekten zevk alan bir kıyım makinesine dönüşmesi, 1970'lerin ABD'sinde hukukçular ve sinemacılar arasında hararetli bir tartışmayı da gündeme getirmişti: "Herkes eline silah alıp kendi sübjektif, bireysel adaletini oluşturmaya kalkarsa, uygarlığın hâli ne olur? Sinemanın insandaki ilkel intikam güdülerini kışkırtmaya ve/veya haklı göstermeye hakkı var mı?"

İşte, "Testere" adlı korku-gerilim öyküsüyle tanıdığımız genç yönetmen James Wan da (30), "Death Wish"in yıllar öncesinde topluma sorduğu bu zor sorunun büyüsüne kapılıp, onu 34 yıl sonra (kaynak aldığı aynı kitaptan) hafifçe değiştirilmiş bir uyarlamayla yeniden beyazperdeye taşıyor. Bu kez ailenin profili biraz daha farklı ve kurban kız değil erkek. Mağdur aile reisi kimliğinde ise Amerikan orta kuşak aktörlerinin en iyilerinden biri olan Kevin Bacon var. Bacon'ın rolüne getirdiği yorum tek kelimeyle birinci sınıf. Film ayrıca müzik ve kurgu açısından da usta işi bir düzlemde akıyor. Yönetmen Wan, anlatım tekniği ve diyaloglarında zaman zaman klişelere yaslanıyor olsa bile, bir bütün olarak bakıldığında gayet eli yüzü bir çalışma "Ölüm Emri"… Ki sözkonusu film, Türkiye'de birebir çeviriyle gösterime girmiş olsaydı adı aslında "Ölüm Cezası" olacaktı. Bu da anlattığı öykü itibarıyla çok daha isabetli bir ad sayılabilir.

Birbirinden hava cıva filmlerle dolu bir hafta sonunun gerek oyunculuk ve anlatım kalitesi, gerekse tartışmaya açtığı derin ahlâkî paradoksla en kayda değer filmi. "Ölüm Emri", izleyiciye son derece can alıcı bir soru soruyor. Üstelik bu aynı zamanda da "dinci" bir soru. Dökülen masum kanlar karşısında ödünsüz bir "kısasa kısas" mı? Yoksa çağdaş hukukun vaaz ettiği gibi "idam" seçeneğini defterden silmiş, suçluyu ıslah etmeyi ve yeniden topluma kazandırmayı deneyen görece ılımlı cezalar mı? Kendinizi öykünün baş karakteri, yüreği acı dolu baba Nick Hume'un yerine koyarak izlediğinizde, işin içinden gerçekten çıkamadığınızı göreceksiniz. Hele de “binbir zorlukla aldığı buzdolabının son taksidini ödemeye giderken” çöp kutularına konulmuş PKK bombalarıyla hayatını kaybeden zavallı işçi kadınlarının öykülerinin gazetelere yansıdığı şu kasvetli günlerde…