Dağın çağrısı

Dağ neden insanı çeker? Yahut neden “dağın çağrısı”na karşı koyamayız? Bizim dağla kurduğumuz ilişkinin, dağa yüklediğimiz anlamın yaşadığımız coğrafyanın dağlık yapısının bir sonucu olduğunu söyleyebilir miyiz?

Dağın çağrısı heybet, görkem ve bilinmeze doğru bir davet olsa da aynı zamanda insanın imkansızı aşma denemesidir. Dağı aşma fikri insanın kendini aşmaya kapı açar. Bu anlamda dağın bizdeki çağrışımı bütün maddi tezahürlerine rağmen “aşkın” olana bir çağrıdır… Dağa yükseldikçe ya da dağda yükseldikçe müteal olanı benliğimizde en yakıcı biçimde hissetmemek mümkün mü?

Dünyaya küstüğümüzde, yeryüzü adeta dar geldiğinde neden alıp başımızı dağlara çıkarız? Bu dağ metaforunun bize özgü olduğunu sanmıyorum. Kimi coğrafyalarda çöl ve deniz ya da ıssız bozkırlar aslında birer dağ imgeleminden başka nedir ki.

Şehrin gürültüsünden uzakta bir dağa çıkmak her zaman çeker beni. Ama dağa çıkmasam da dağın görkemine dalmak daha da çeker. Dağ bizzat sonsuzluk düşüncesidir. Sonsuzluğa yaklaştığımız nispette varoluşumuzu idrak ederiz. Çünkü dağ heybet ve hayrettir.

Dağın ihtişamı hayretimizi celbeder. Hayret ve haşyet duygusu acziyetimizi fark etmemize kapı açar.

Bölgemizde alt üst oluşlar yaşanırken, memleket seçim, kaset siyasetiyle kirlenirken yazımı dağlara çıkarmamın gerekçesi dünyanın en yakışıklı dağını seyrediyor oluşum. Yaz kış karın eksik olmadığı, her cepheden başka bir ihtişam ve sonsuzluk düşüncesini çağrıştıran görünümüyle görenleri adeta kendine, yani dağa çağıran Erciyes''in çağrışımlarını paylaşmamazlık edemezdim.

Anadolu yaylasının ortasında birden yükselen beyaz bir kartal gibi duruşuyla Erciyes adeta göklere, sonsuza kanat açar gibidir. Bu sonsuza yükselişe sizi de çağırır. Tek ve tenha görünümüne karşın kucak açar, ona doğru yükseldikçe yüceldiğinizi hissedersiniz. Erciyes''e tırmanmak bir yana uzaktan seyrine dalıp da “metafizik ürperti”yi en sarsıcı biçimde hissetmemek imkansızdır.

Bir dağ ihtişam, estetik ve sonsuzluk düşüncesini ancak bu kadar bir araya getirebilirdi diye düşünüyorum henüz güneş açmış bir mayıs sabahı beyaz kanatlarını açmış kartalı seyrederken.

Mimar Sinan ve Erciyes… Sanki Erciyes''in karları Boğaziçi''nde erimiş de Süleymaniye olarak İstanbul''un göğsüne kurulmuş. Mimar Sinan dehası ile güzellik duygusunu sentez yapabildiyse çok muhtemeldir ki bu, çocukluğundan itibaren kişiliğinin oluştuğu yaşa kadar köyünde gözüne her an Erciyes''in değmesindendi. Sanatçı ile çevre ilişkisinin kaçınılmaz sonucu olan etkileşimden farklı olarak dağ ve mimar ilişkisi söz konusu. Bu sanatçı Sinan gibi muhteşem bir usta olunca durum farklılaşıyor. Sinan''ın kubbe tasarımıyla yakalamak istediği sonsuzluk düşüncesinin izlerini yakalamak isteyen Erciyes''e bakmalı derim.

Şehrin gürültüsünden kaçıp dağlara sığınmak tek başına, modern çağın bunalım tezahürü sayılabilir. Oysa “dağ düşüncesi”nin insanda saklı olan fıtrî bir değer olduğunu düşünürüm. Erciyes''in eteklerine doğru sayısız dereler oluşturan kar sularının meydana getirdiği muhteşem bir şelalenin başında uyanmakta olan tabiatın kokusunu içime çekerken dağ düşüncesine dair söylenebilecek en çarpıcı tespitlerden birini Erciyes''in bin bir türlü halini yıllardır fotoğraflayan Dursun Çiçek dile getirdi: Tabiatta insana dağ kadar yakın hiçbir mahluk yoktur. Tüm peygamberlerin dağla bir ilişkisi olmuştur.

Yücelik duygusu dağın zirvelerinde somutlaşırken aynı zamanda yüce olana yaklaştıran aczimizi hatırlatarak da yücelmemize kapı aralayan bir iklime dönüşüyor dağ...