Yoksulluk, çocukların hayallerini öldürüyor

Eskiler böyle derdi, "Para akıl getirir, parasızlık akıl götürür".

Mahallemizde ilkokula yeni başlayan küçük Emine"ye "Hayatta en çok istediğin ne?" diye sorduğumda, onun "En çok bir evimizin olmasını istiyorum" demesi canımı acıtmıştı.

Bir ailenin yoksulluğunun çocuklarının hayallerini nasıl öldürdüğünü görmek acı vermişti bana.

Çocukların geliri olmadığı için "yoksul" sayılamayacağı belirtilse de "çocuk yoksulluğu", dünyanın en can yakıcı sorunlarından birisidir.

Çocukların yoksulluğu da ailenin yoksulluğuna bağlıdır ve bunun da en önemli nedeni işsizliktir.

Evlenme çağına gelen çocuklara; "Evladım, İnsanın babasının fakir olması onun kaderidir ama kayınpederinin fakir olması aptallığındandır" denilerek evlilikte ekonomik gelirin önemi mizahi üslupla anlatılır.

*?

Yoksulluk, yalnızca ekonomik anlamı olan bir terim değil, ama güncel literatürde yoksulluk ölçütü olarak kişi başına günlük gelir miktarı kullanılıyor.

Dünya Bankası kişi başına günlük 1 dolar kazancı "uluslararası yoksulluk sınırı" olarak kabul ediyor.

Bu sınıra göre belirlenen yoksulluğa "gelir yoksulluğu" deniyor.

Su, beslenme için gerekli en az kalori ve çocukların okula başlayamaması gibi temel ihtiyaçların karşılanamaması ise "temel gereksinim yoksulluğu" olarak tanımlanıyor.

Bütün gelirin besin için harcandığı ve buna karşın yeterli besin sağlanamadığı durum ise "ağır yoksulluk" deniyor.

*?

Dünya nüfusunun beşte biri günde kişi başına 1 dolardan daha az, 2.5-3 milyarı ise günde 2 dolardan daha az gelire sahip.

Geçen hafta Bakan Ali Babacan"ın açıklamasından 2013 itibarıyla Türkiye"de 2 doların altında gelirle geçinen kalmadığını öğrendik.

*?

Yoksulluğun pençeleri bir aileye uzandığında, bundan en çok etkilenen, en çok zarar görenler; yaşama, gelişme ve büyüme hakları riske atılanlar, o ailenin en küçük üyeleri, yani çocuklar oluyor.

Günümüzde gelişmekte olan ülkelerde doğan her 10 çocuktan dördü aşırı yoksulluk içindeki bir dünyaya geliyor.

Çocuk haklarının yaygın bir biçimde ihlali de temelde gene yoksulluktan kaynaklanıyor.

Bir başka deyişle yoksulluk arttıkça evde paylaşılan besinler de azalırken yoksulluk en çok annelerle, küçük bebekleri çaresiz bırakıyor.

*?

Yoksulluk çocukların hem bedenlerini hem de zihinlerini tahrip ederken, yoksulluk daha sonraki kuşaklara geçerek bir "kısır döngü" oluşturuyor.

Bu nedenle yoksulluğun önlenmesine çocukluk çağında başlanması gerekiyor.

Günümüzde gelişmekte olan ülkelerde yaşayan çocukların yüzde 40"ı (yaklaşık 500 milyon çocuk) günde 1 doların altında bir gelire sahip ve yoksulluk milyonlarca çocuğun ölümüne yol açtığı gibi, daha fazla sayıda çocuğun okula gidememesine, hastalanmasına veya "çocuk işçi" olarak yaşamını sürdürmesine neden oluyor.

*?

Yoksulluk Yavuz Bülent Bakiler"in şiirinde daha bir insanın içini acıtıyor;

*

Sivas"ta Ulu Cami avlusunda çocuklar

Yalvaran gözlerle etrafa baka baka

Açıyorlar küçücük esmer avuçlarını:

Emmilerim sadaka! Emmilerim sadaka

*

Hükümet Konağı"nın yanında biri

Bir avuç kemik, bir parça deri

"Boya-cila yimbeş, boya-cila yimbeş!" diye ağlıyor

Ve daha fırça bile tutamıyor elleri

Garipler Pazar"ında körpe çocuklar

Yorgunluktan güzelim yüzleri al al...

Öldüren bir çığlık dudaklarında:

-Boş hamal! Boş hamal! Boş hamal...!

*

Nane satan, su satan, yetim çocuklar

Şarkı söyleyemediler, güneşe, aya...

Biliyorum ne masal dinlemeye doydular

Ne oyun oynamaya

*

Gökteki yıldızlar kadar sayısız

Ah yurdumun kimsesiz ve yoksul çocukları

Anladım farkınız yok koparılmış başaktan!

Alın bu gözleri benden, alın bu yüreği artık

Utanıyorum yaşamaktan

Ve günahkar çocuklar, suçlu çocuklar

Mahkeme salonunda bakarım dizi dizi

Bu suç bizim suçumuz, bu günah bizim

Affedin bizi.

*?

Küresel gelirin yüzde 1"iyle (2001 itibarıyla yaklaşık 80 milyar dolar/yıl) dünyadaki tüm çocukların yoksulluktan kurtulmasını sağlamak mümkün.

Aslında mevcut gelir kaynaklarının adil paylaşılması esas alındığında da herkesin, temel ihtiyaçları karşılanabilir.

Ancak bunun için de "insan" olmak gerekiyor.

Kutlu Doğum Haftası münasebetiyle Necip Fazıl Kısakürek"in Peygamberimiz"i anlatırken yaptığı muhteşem bir tarifle yazıyı noktalayalım;

Hz Muhammed (SAV) bir insandı, biz ise ona ne kadar yakınsak o kadar insanız.

Biz O"na ne kadar uzağız!