Online yaşam

Washington Üniversitesi Dinamik Biliş laboratuarında yapılan ve 2009 yılında yayınlanan araştırmada, insanların roman okurken kafalarının içinde neler olup bittiğini incelemek için beyin taramasından istifade edildi. Araştırma, okuyucuların bir anlatımda karşılaştıkları her yeni durumu zihinsel olarak taklit ettiklerini ortaya çıkardı. Eylemler ve duyular metinden alınmakta, geçmiş deneyimden gelen kişisel bilgilerle bütünleştirilmekteydi. Araştırmanın başında bulunan Nicole Speer derin okuma hiçbir şekilde pasif bir egzersiz değildir diye açıklar durumu. Ona göre okuyucu, kitabın kendisi haline gelir. Yazarın sözleri okuyucunun aklında bir katalizör işlevi görmekte, ona yeni ipuçları, ilişkilendirmeler, algılamalar ve hatta bazen ani kavrayışlar ilham etmektedir.

Ulusal sağlık enstitüsünde yapılan bir deney düşünce kalıplarının beynin anatomisini nasıl etkilediğine dair çarpıcı bulgular sunar. Piyano çalma deneyimi olmayan insanlara kısa sürede kısa nota dizilerinden oluşan basit bir melodi çalma öğretilir. Sonra katılımcılar iki gruba ayrılır; birinci grup üyelerinden bir hafta boyunca günde iki saat piyanoda o melodiyi çalması istenir. Diğer gruptan ise aynı sürede piyanonun önünde oturup tuşlara dokunmadan yalnızca melodiyi çaldıklarını hayal etmeleri istenir. Piyano çalmayı yalnızca hayal edenlerin beyinlerinde fiilen tuşlara basarak çalanlarla aynı değişikliklerin olduğu sonucuna varılır. Beyinleri yalnızca hayallerinde gerçekleşen eylemlere (düşüncelere) tepki olarak değişmiştir. Deneyden çıkan sonuç: Nörolojik olarak ne düşünürsek o haline geliyoruz.

Akıllı teknolojiler yeni bir düşünce tarzını teşvik eder. Her bir akıllı teknoloji entelektüel bir etiğin insan aklının nasıl çalıştığı veya çalışması gerektiğine dair varsayımlar setinin somut ifadesidir. Teknolojinin entelektüel etiği mucitleri tarafından bilinmez. Kullanıcılar da sadece o aracı kullanmakla elde edecekleri pratik kazanımla ilgilenir. Kişiyi derinden etkileyen o icadın teknolojik etiğidir; kullanıcıların zihinlerine ve kültürlerine aktardığı mesajdır*.

İnternet daha çok dağıtmak için dikkatimizi kontrol ediyor. İnternetin birbiriyle yarışan mesajları ve uyarıları dikkatimizi dağıtıyor. Daha fazla bilgi, daha fazla izlenim, daha fazla karmaşa.

Sosyal medya gündemine hakim olmak için harcanan zaman kitap okumak için harcanan zamanın azalması demek. Kısa mesaj alışverişi için harcanan zaman cümle ve paragraf oluşturmak için harcanan zamandan çalıyor. Bağlantılar arasında gezinmek için harcanan zamansa sessizce düşünmek ve tefekkür için ayırdığımız zamanı tüketiyor. Neticede eski entelektüel işlevleri ve uğraşları destekleyen devreler zayıflıyor ve birbirlerinden kopuyor. Beyin kullanılmayan nöronları ve sinapsları yeniden formatlayarak daha yoğun işler için kullanmaya başlıyor. İnternetle beraber yeni beceriler ve bakış açıları kazanılırken eskiler kaybediliyor.

Kesintisiz dikkat dağınıklığına gönüllü olunduğunda yani online olunduğunda; üstün körü okuma, aceleci ve dikkatsizce düşünme ve yapay öğrenmeyi teşvik eden bir ortama dahil olunuyor. Gündemin dışına düşme kaygısı kişiyi kontrol etmeye başlıyor. Aç olan zihinler yalnızca internet tarafından doyurulmak isteniyor. Tweet okuma, blog okuma, googlama, e-posta kontrolü, bağlantılara tıklama, video seyretme, online kalmak için büyük mücadele içine giriyor insanoğlu.

Göz atmak, bakıp geçmek; okudum yerine gördüm demek tercih ediliyor. Köşe yazarlarını en çok şaşırtan cevap belki "yazınızı gördüm" ifadesi. Ama köşe yazarları da diğer yazarların yazılarını çoğunlukla "görüyorlar" artık ya da hızlıca göz atıyorlar. Vakitsizlik ya da yoğunluk değil sebep, internet kullanımının kişide yaptığı dezenformasyon. Sabrımızı tüketiyor her geçen gün. İkili ilişkilere, toplumsal ilişkilere tahammülsüzlük olarak yansıyor sabır kaybı.

20"li yaşlarının başında attan düşen ve tamamen iyileşemeyen Nietzsche yıllar içinde görme problemi yaşamaya başlar. Gözlerini bir sayfaya odaklamak oldukça güçtür, ısrar ettiğinde ise baş ağrısına ve kusmaya sebep olur. Yazmayı sınırlayan Nietzsche yazmayı tamamen bırakmaktan endişe ederken daktilonun icat edilmesi imdadına yetişir. Tuşlara basarak yazmayı öğrendikten sonra yalnızca parmak uçlarını kullanarak gözleri kapalı yazmaya başlar. Daktilo kendisini her zamankinden daha iyi hissettirse de ilk bakışta göze çarpmayan bir değişikliğe yol açar. Daha katı ve daha kısa yazar olmuştur. Yazım donanımı düşüncemizin oluşumunda rol oynuyor diye ifade eder bu değişimi ünlü düşünür.