Genelkurmay şehir dışına

Küçük ama demokratik anlamı yüksek bir açılıştı. Askeri vesayetten, demokratik cumhuriyete geçiş sürecimizi resmeden bir olaydı.

Meclis''teki askeri tabur, ''sosyal tesis'' olarak hizmete açıldı.

Bu olay, Neil Armstrong''un aya ayak bastığında, ''Benim için küçük ama insanlık içim büyük bir adımdı'' dediği türden bir gelişme.

Çünkü darbe mağduru bir demokrasimiz var. 27 Mayıs ve 12 Eylül askeri müdahalesinde parlamentonun kapısına kilit vuruldu.

Meclis taburu ise demokrasi adacığının ortasında askeri garnizon görüntüsü veriyordu. Darbe dönemlerinde ise, zırhlı birlikler meclisi dışarıdan sararken, içeriyi teslim alma; taburun göreviydi.

27 Mayıs''ta Cumhurbaşkanı Celal Bayar''ı teslim alan Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alay Komutanı Osman Köksal''dı.

Lütfen bunu asker düşmanlığı olarak görmeyin. Demokrasinin standartlarını oturtmadan, askeri vesayetin izlerini silmemiz mümkün değil.

Solunda Deniz Kuvvetleri Komutanlığı; çaprazında Genelkurmay Başkanlığı, tam karşısında Jandarma Genel Komutanlığı ile çevrilmiş bir Meclis ve başkenti askeri karargâhların ağırlığı altında ezilen bir Türkiye ile demokratik bir görüntü vermemiz mümkün değil.

Tipik bir askeri cumhuriyet yapılanması bu.

Cumhurbaşkanı aynı zamanda ''Başkomutan'' ama bu Cumhurbaşkanlığı Köşkü''nde bir Muhafız Alayı''nın bulunmasını gerekli kılmaz.

Bizde Cumhurbaşkanlığı askeri bir makam olarak planlandığı, Genelkurmay Başkanlığı''ndan sonraki statü olarak görüldü ya da darbelerden sonra oturulacak koltuk olarak seçildiği için Muhafız Alayı tartışma konusu dahi yapılmamış.

Ama artık bugün bunu tartışmaya açmamız lazım.

Bu asker düşmanlığı değil. Demokratik standartların yerleştirilmesi konusu.

23 Nisan özel oturumundan bir enstantane aktarmak istiyorum.

Başbakan, konuşmasının önemli bir bölümünü darbelere ayırdı. ''Bu Meclis, darbelerle yüzleşen, darbeleri sorgulayan, darbelerle artık hesaplaşan bir Meclis''tir'' dedi.

Alkışlandı.

''Demokratik rejime kastedenler de er ya da geç Meclis''ten, milletten ve yargıdan gereken cevabı alacaktır ve almaktadır.''

Sözleri İlgiyle karşılandı.

''İnanıyorum ki bizden sonra gelenler de Meclis''e müdahaleye göz yummayacaklardır'' diye geleceğe dönük taahhütte bulundu.

O sırada baktım herkes göz ucuyla askeri loca''daki komutanları süzüyordu.

Askerler için de zor bir durum olsa gerek.

Meclis''teki askeri loca''nın ara dönemlerdeki Cumhurbaşkanlığı seçimleri sırasındaki, Demokratlar''a af görüşmelerinde çok da olumlu bir izlenimi yok.

Ayrıca parlamentosunda Cumhurbaşkanlığı Locası''ndan dahi önde gelen askeri locası olan demokratik bir ülke yok.

Daha doğrusu demokratik ülkelerin hiçbirinde askeri loca diye bir uygulama yok.

İsviçre''yi, Fransa''yı, İngiltere''yi, Belçika''yı örnek olarak göstermeyeceğim.

Demokrasiye 90''lı yıllarda geçen Litvanya''da, Letonya''da hatta Gürcistan''da bile yok.

27 ülkeden 34 senato ve meclis üzerinde yapılan incelemede, askeri loca diye bir uygulama tespit edilemedi.

Seçilmişlere, ''büyük birader'' gibi tepeden bakan, milletvekilleri yaramazlık yaptıkları takdirde, askerlerin kulaklarını çekmeye hazır bir edada parlamentoyu süzdükleri ''askeri loca'' uygulamasına da artık bir son verilmeli.

Asker de rahatlar.

Elbette ki bunun bir süreç olduğunun farkındayım.

Dün TBMM''de uzun süredir ilk kez, eşli resepsiyon yapıldı. Askeri ürkütmemek uğruna, eşsiz davetiye hazırlanıyor, ülkenin Cumhurbaşkanı, Başbakanı, Meclis Başkanı ve milletvekilleri askerin görmemesi için eşlerini resepsiyon salonuna getiremiyordu.

Cumhurbaşkanlığı''nda uzun bir süre askere ayrı, sivillere ayrı resepsiyon düzenlendi.

Bunlar normal demokrasilerde kabul edilemeyecek şeylerdi. Aşıldı. Bu noktaya ulaştık.

Türkiye''nin içine girdiği normalleşme sürecinde, ''Askeri Loca'' olayı bir sorun olmadan çözülebilir. Çünkü gerçekten demokratik bir ülkenin parlamentonun en tepe noktalarından birinde, üniformalı asker görüntüsü, askeri bir cumhuriyet havası veriyor.

Biz askerimizin kışlada olanını severiz.

Çünkü darbeler bizim geçmişimizin bir gerçeği.

Yüzkarası.

Darbenin tanıklıklarını canlı tutarken; bir yandan da izlerini silmemiz gerekiyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi''nin açılışının 92. yılını kutladık ama biz bu konuda çok ağır bedeller ödedik.

Bazı ülkelerin savaşlarda kaybetmediği kadar insanımızı, biz darbelerin olgunlaşması ve sağlamlaşması uğruna kaybettik.

Aynen Afrika''nın bazı ülkelerindeki, ''siyah-beyaz'' ayrımının simgelerinin bir müze haline getirilmesi, siyah insanların gemilere doldurulduğu toplama kamplarının korunması gibi biz de darbelerle özdeşleşen mekânları, ''Utanç Müzesi'' gibi gelecek nesillere taşımalıyız.

Ne zaman ki, başkentin göbeğinde yer alan ve parlamentonun etrafını kuşatan Genelkurmay''ı sosyal tesis yaparız, işte o zaman bu ülkeye demokrasi yerleşir.

Genelkurmayı, ordusu olmayan bir devlet olur mu? Olmaz. Ama başkentin göbeğinde değil, pekala şehir dışında olabilir.