TR
EN
AR
FR
RU
UR
46 ruhu yaşıyor mu?
MECLİS
başkanlığı seçimlerinde DYP'nin takındığı tutum bu partideki nitelik değişmesini bir kez daha ortaya koydu. DP-AP çizgisinin kendisine meşruiyyet temeli olarak gördüğü 46 ruhu DYP'nin yeni yapılanması açısından artık fazla bir mana ifade etmiyor. DYP gittikçe 46 ruhunun sloganı olarak tek parti idaresine karşı simgeleşen "Yeter Söz Milletindir" anlayışından CHP'nin boşalttığı sistemin merkezi garantörlüğü rolüne doğru kayıyor. Bu açıdan bakıldığında DYP'nin son tavrı hiç de şaşırtıcı değil. DYP'deki bu değişim aslında DP-AP çizgisinde de uzun yıllar gizliden gizliye süren bir iç çelişkinin yeni bir yansıması. DP hareketi bir sistem-içi rehabilitasyon hareketi olarak iki farklı sütun üzerinde yükseldi. Bunlardan birisi Adnan Menderes'in diğeri Celal Bayar'ın şahsında tecessüm etti. Adnan Menderes halkın tek parti yönetimine karşı birikmiş olan sivil tepkisini yansıtırken Celal Bayar sistemin merkezi ekti adına bu tepkiyi denetim altonda tutan bir rol üstlendi. Adnan Menderes 46 ruhunun halka yönelik vitrinini oluştururken, Celal Bayar aynı ruhun siyasi sistemin biçtiği bedene ayarlanmasına çalışıyordu. Adnan Menderes'i idam sehpasına gönderirken Celal Bayar'ı zamanla sistemin hikmet odağı haline getiren kader farklılaşmasının kökenlerini de bu rol farklılaşmasında aramak gerek idama giderken bile hakarete uğramış olan A. Menderes'in mezarının taşınmasını yıllarca bir devlet prestiji gibi yasaklarken Celal Bayar'a devlet töreni düzenleten yaklaşımda da bu temel farklılaşmanın izlerim görmek mümkün.
46 ruhunun AP ayağında Süleyman Demirel bu iki çelişik özelliği kendi şahsında bütünleştirmeye çalıştı.
Bir taraftan dini cemaatlerle ve sivil güçlerle demokrasi ve meşruiyyet adına sembolik bağlar kuran Demirel diğer taraftan sivil ve askeri elitten gelen tepkilere kuvvetli esen rüzgarlar karşısında boyun büken bir çiçek esnekliğinde davrandı. Normalleşme sürecindeki dönemlerde ve oy talebinde 46 ruhunun Menderes kanadım, olağanüstü dönemlerde ve gücü elde ettikten sonra ise Bayar kanadım ön plana çıkaran Demirel böylece 46 ruhunun millet iradesini esas alan talepkar yönü ile sistemin merkezi elitinin statik prensipleri ve kurumlan arasında bir denge kurmaya çalıştı. Seçim dönemlerinde aşırı demokrat olan Demirel, merkezi elit gerekli gördüğünde alam onlara bırakmakta da tereddüt etmedi. Demirel'in birçok kere gidip tekrar dönmesini teinin eden temel sebep de bu hassas dengede aranmalıdır.
Bu denge içinde 12 Eylül'ün göz hapsinden Cumhurbaşkanlığına kadar yükselme becerisini sürdüren Demirci'den misyonu devralan Çiller bu iki kanadı aynı anda sürdürecek birikim ve donanımdan yoksun gözüküyor. Bunun sonucu olarak da DYP gittikçe CHP'nin seksenli yıllardan sonra kademeli olarak boşalttığı sistemin merkezi garantörlüğü alanını doldurmaya yönelen bir yeniden yapılanma içine girmiş bulunuyor. Seçim öncesindeki bürokrat kayması ile atanmışların partisi haline gelen DYP'nin 46 ruhunun taban kaynaklı niteliğinden uzaklaşma temayülü daha da belirginleşmiş durumda. DYP'nin son Meclis başkanlığı seçimlerinde 46 ruhunun simge ismi olan Menderes yerine ezeli rakip ANAP'ın adayını desteklemesi bu genel tablo ile uyum arz ediyor.
Bunun için de sistemin meşruiyyeti kendisinden menkul görünmez garantörleri tararından alaşağı edilen Adnan Menderes'in oğlunun Millet iradesini temsil eden Meclis'in başkanlığına getirilmesi 46 ruhunu temsil eden bir partinin öncelikli tercihi olmalıydı kanaatini ileri sürenler, bu ruhun Menderes ayağına ağırlık verenler DYP ise gittikçe Bayar ayağının ağırlık kazandığı bir sistem garantörlüğü rolüne doğru kaymakta. Bu sebeple RP Bayar soyadlı bir aday bulabilseydi belki de daha farklı bir sonuç elde edebilirdi.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.