Çağdaş bir velî

"...Ama insan gönülden ibarettir. "Elem neşrah leke sadrek!.." "Biz senin sadrını (kalbini) yarmadık mı, genişletmedik mi?" diyor. "Biz senin sadrını yarmadık mı, genişletmedik mi?"

Sonra, kendisini dinleyenlere dönerek bu sefer kendisi soruyor:

"(Peki) Sizin sadrınız ne zaman yarılacak, ne zaman genişleyecek?"

Sorduğu soruya cevap olmak üzere, gene kendisi devam ediyor:

"Kendisine dost olmayanlar gayrıya dost olamazlar. Kendileri ile barışa varamayanlar, gayrı ile barışa varamazlar. Kaldı ki savaş yoktur. Dünya dostluk üzere halkedilmiştir. Makam-ı Mahmûdiyet, makam-ı Ahmediyet ve müncer olduğu makam-ı Ahadiyet dostluk makamlarıdır. Derece derece dostluk makamlarıdır. Ve levlâke sırrının Mazhar''ına mevdûdur.

"(Onun için) fikre dostluk, tebliğe dostluk... Düşmanlık yok!.. Tenkide düşmanlık mânâsına söylemiyorum. Hiçbir şeye düşmanlık söylemeyeceğim. Hiçbir şeye düşman olunmaz. Dostlukları, insanlar ayırırlar. Karşımızdakiler düşman olup olmamakta muhtardırlar. Her sabah evinizden, Allah''a ev halkını, hane halkını ısmarlayarak çıkınız. "Güle güle" deyip dememekte muhtardırlar. Hane halkına yaptığınızı, gayrı olmayan halka da yapınız. Yani herkese ve her zaman."

Konuşma devam ediyor:

"Ağaca dost, komşuya dost, süflî olmayana dost... Görüyorsunuz tabiatta herşey yerli yerinde. Nasıl ki klasik medrese tarifinde Allah, "ezdâdı câmi" ise, insan da "ezdâdı câmi"dir. İnsanda süflî yok. Ama insan gönülden ibarettir."

Bu konuşmayı yapan kişi, şimdi çoklarının tanımadığı, duymadığı Fethi Gemuhluoğlu''dan başkası değil. Bütün insanlara, tabiata, coğrafyaya ve her türlü yüksek fikre dostça yaklaşmayı kendinde bir ahlâka çevirmiş çağdaş bir velî. İnsanları tasnif etmekten haz duymayan, hemen herşeyi bir bütün kabul eden ve o halde ihâtâya çalışan çağdaş bir yunus bu adam.

Bu derya-dil insanın değerli evlâdı Selman Gemuhluoğlu oturmuş, babasının kütüphanesi üzerinde değişik bir çalışma yapmış.

Böyle bir çalışmayı ben şahsen ilk defa görüyorum.

Dostluğa bu kadar önem veren ve her insana dostça yaklaşmayı yüksek bir ahlâka dönüştüren bu çağdaş velînin kütüphanesinden neler neler çıkmamış ki? Etrafı şair ve sanatkârlarla dolu olan Fethi Gemuhluoğlu''na ithaf edilmiş nice kitaplar, şiirler, kendisi çok sevdiği için olmalı, çeşitli şâirlerin bizatihî kendi el yazılarıyla üstada sundukları metinler birer birer tesbit edilmiş. Ve ortaya, "Gerçek Olan Aşktır" gibi kitap çıkmış (İsteme adresi: Tel. 0212. 216 51 44)

İnanır mısınız, bu kitabı büyük bir tehâlükle okudum. Okudum ve Fethi Gemuhluoğlu''nun etrafını kuşatan insan coğrafyasının genişliğine hayran kaldım. İnsana bir değer olarak eşref-i mahûkat olarak yaklaşmanın büyük hasılası ile âdeta şaşırdım desem yeridir.

İnsana değer olarak yaklaşınca kuşkusuz her türlü siyasî ve ideolojik önyargılar bir kenara çekiliyor. Siz ona nasıl yaklaşıyorsanız, ondaki cevher de o nisbette galeyana geliyor ve iki nefsaniyetin yerine, iki kalp ve ruh birbirine mülâki olmaya başlıyor. Kitabı okurken, Fîhi mâfîh''de yer alan Mevlânâ''nın şu sözü daha bir mânâlı geldi bana. "Karşınızdaki kişilerde gördüğünüz her kusur sizden yansıyan bir akistir." Yani bir hatayı, yanlışlığı dahi muhatabına yakıştıramayan büyük bir alicenablık bu. Kusurları dahi izafîleştiren bir tutum yüksekliği anlayacağınız.

İyi olanı görmek, güzel olan tarafları öne çıkararak insana yaklaşmak... İnsan ve toplumla, fikirlerle diyaloğa bu yoldan girişmek... Farkları, zıtları değil, müşterekleri hareket noktasına kabul ederek söze veya yazıya başlamak!.. Çatışma üretmemek, zıtlıkları çoğaltmak için fırsat kollayıp durmamak!..

Büyük velîlerin ve peygamberin ihâtalı tavrı da bundan başkası değil zaten.

İşte "Gerçek Olan Aşktır"ın sayfalarında herkese sevgi ve dostlukla yaklaşan bu çağdaş velîye kalplerini ve yüzlerini çevirmiş, o halde duran ve beni hayretler içerisinde bırakan bir neslin muhteşem tablosu:

Asaf Halet Çelebi, Özdemir Asaf, G. Evliyaoğlu, Celâl Sılay, Mehmet Gökalp, Nuri Pakdil, Nihal Atsız, Sait Maden, Akif İnan, Rasim Özdenören, Nureddin Özdemir, Abdullah Öztemiz Hacıtahiroğlu, Mehmet Çavuşoğlu, Sezai Karakoç, İsmet Zeki Eyüboğlu, Yavuz Bülent Bakiler, Bahattin Karakoç, Coşkun Ertepınar, Kemal Edip Kürkçüoğlu, Arif Nihat Asya, Erdem Bayazıt, M. Kaya Bilgegil, Cahit Zarifoğlu, Behçet Kemal Çağlar, Mahir İz, Cahit Tanyol, Şahin Uçar, Mustafa Miyasoğlu, Ebubekir Eroğlu, İbrahim Minnetoğlu, Nihat Hayri Azamat, İsmet Özel, Nabi Avcı, Ahmet Kabaklı, Tahir Kutsi Makal, Ahmet Kot, Niyazi Yıldırım Gencosmanoğlu, Hilmi Yavuz, Ömer Öztürkmen, Mehmet Gökalp, Arif Ay, Mehmet Sılay, Mehmet Ragıp Karcı, Cumali Ünaldı, Arif Dülger, Ali Göçer, Turan Koç ve daha niceleri!..

Birbirinden ayrı bunca nesli, hangi sevginin bir tablo halinde bir araya topladığını iyi düşünmek gerekiyor.