Bir İslâm şablonu çizseniz...

Kur''an "Sizin dininiz size, benim dinim bana" diyor ama, birilerinin "benim dinim"i bana bırakmak istemediğini anlıyorum. Belki "aydınlanmacı, pozitivist" iklimlerden yola çıkarak bir kısmı, "Din yok, demek istiyor. Onun çağı geçti. Unutun onu..." Ama bir kısmının "Müslümanlık olmalı, o toplumsal bir gerçeklik, onsuz olmaz, ama olacaksa, bizim istediğimiz gibi olmalı" dediği de muhakkak.

Böyle bir yaklaşım İslâm''la bağdaşmaz, laiklikle bağdaşmaz, evrensel özgürlük kriterleri ile bağdaşmaz, böyle bir yaklaşım, onu uygulayan bir devletse onu din devleti yapar... hepsi tamam...

Ama farzı muhal, belirli bir tıkanma sonucu, "peki, desek, madem bu ülkede inanç özgürlüğü bu kadar, peki bize bir İslâm şablonu verin" desek, nasıl bir İslâm ortaya konacak? Onu görsek bir... Onu tartışsak...

Meselâ bu İslâm şablonunda "inanç ilkeleri" nasıl belirlenecek?

-Allah nerede duracak? İnsanlar nasıl bir Allah''a inanacaklar? İnsanın varoluşu ile Allah arasındaki ilişki nasıl ifade edilecek? Allah-İnsan ilişkisinin mahiyeti ne olacak? Allah-insan ilişkisinin, dünyevi yansımaları nasıl belirlenecek?

-Kur''an''ın insan için anlamı ne olacak? Kur''an''la insana bildirilen ölçülerin bağlayıcılığı ne olacak? İnsanlar Kur''an''ı hangi amaçla okuyacaklar? Okuduklarını hayatlarına yansıtmak istediklerinde nasıl hareket edecekler? Yoksa bir heyet kurup, Kur''an''dan "bugün uygulanabilecek ölçüler" mi çıkarılacak? Bu ölçüler, mevcut yasal çerçeve ile çelişirse, Kur''an''ın bağlayıcılığının bir anlamı olacak mı? Kur''an''ın tümü kabul edilecek mi, yoksa bir kısmı hiç yokmuş gibi mi telakki edilecek? Bir ara "Kur''an İslâm" ı diye bir ifade tedavüle (dolaşıma)girmişti. Bu, Kur''an''dan yola çıkılarak hazırlanmış bir İslâm anlayışı anlamına mı gelmekteydi?

-Peygamber ne anlam ifade edecek bir Müslüman için, o üretilmiş din şablonunda? İlahî bir misyon sahibi, ve hep yaşayan bir "örnek insan" mı, bir tarihî kişilik mi? Herhangi bir insanın belirlediği ölçü ile, Peygamber''in hayatına yansıyan ölçüler, insanı bağlayıcı olmak bakımından nasıl değerlendirilecek?

-Ahiret (öte dünya) inancı ne anlama gelecek? Bu inanç olacak mı öncelikle? Şayet olacaksa, insanların, yaptıklarının hesabını vereceği bir büyük muhakeme alanı anlamına mı gelecek? Ve eğer insanlar, dünyada yaptıklarının hesabını vereceği bir dünyaya gideceklerse, o zaman, ne bileyim ben, meselâ bir "din oluşturma"nın da hesabını verecekler midir? Orada kim hesap soracak? Allah''tan başka hesap soracak varlıklar da mevcut olacak mı? Eğer tek hesap soracak olan varlık Allah olacaksa, bu, insanın, dünyadaki hayatını da belirleyen bir inanç haline dönüşecek mi? O zaman, "Ahirette Allah karşısında hesabı verilebilecek bir dünya hayatı" söz konusu olacak mı? Ve eğer öyle olacaksa, o zaman, şu bize verilecek olan "İslâm şablonu" tam da böyle bir "dünya hayatı"nı çerçeveleyecek mi?

-İslâm''ın 1400 yıllık bir yorumu var. Bu yorum, bütün çağlar boyunca elbet ayniyet arzetmiyor. Ancak, ana yorum çizgileri olduğu da muhakkak. Nasıl bakılacak bu 1400 yıllık yoruma? Yoksa, yepyeni bir yorum mu söz konusu olacak? Bu yorumu kimler yapacak? Bunda içtihad yapacak liyâkatte "İslâm âlimi" olmak gibi bir ölçü aranacak mı?

-İslâm''ın ibadet, ahlâk, muamelât (yaşama ölçüleri) ve cezaya ilişkin ölçüleri, "islâm şablonu"nda nasıl yer alacak?

-Böyle bir İslâm şablonu hazırlamak demek, onun yaptırımlarını da öngörmek demektir. Acaba yaptırımlar ne olacak ve bunlar uygulanacak mı?

-Din, aynı zamanda bir kültür oluşturuyor. Kurumlaşıyor. Kurumlaşma nasıl gerçekleşecek? Meselâ cami olacak mı? Cami modeli nasıl olacak? Ezan kaç vakit hangi ses tonuyla okunacak? Namaz nasıl kılınacak, oruç nasıl tutulacak, zekât verilecek mi, nasıl verilecek, hac olacak mı, hacca nasıl gidilecek? Bütün bu idabetler için zaman ayarlaması yapılacak mı? Zaman ayarlaması yapılmaması, dinin mantığı ile nasıl uzlaştırılacak? Din konusundaki her düzenleme için, bir referans aranacak mı? Bu referansı kim verecek?

Böyle pek çok soru var oluşturulacak din şablonu ile ilgili...

Bu ülkenin insanı olarak biraz netlik isteme hakkımız var, sanıyorum... Verilsin bir din şablonu, bakalım ona... Acaba bizim bildiğimizden farklı nasıl bir İslâm çıkıyor ortaya, görelim bir. Kavga etmekten bıktık, usandık. Bir "uzlaşma metni" çıkarsınlar ortaya... Bizi de ikna etsinler, "Allah bu dinden razı olur" diye, tamam kendi bildiklerimizden vazgeçelim... Bulanık hava sona ersin.

Fethullah Hoca yanılıyor, Erbakan yanılıyor, bilumum tarikat erbabı yanılıyor, İmam Hatipler, Kur''an Kursları, İlâhiyatlar, belki Diyanet bile yanılıyor... Tamam anladık, peki o zaman hadi getirin din şablonunuzu!