Örsle çekiç arasında...

Sehit yakınlarını ancak "idam" kararı teskin ederdi; nitekim karar sonrasında kameralar bu yaralı insanların sevinç gözyaşlarını yansıtıyor.

Dünkü gazeteler de "idam"ı, şehit yakınlarının duygularını temel alarak sundular: "30 bin kişinin ölümünden sorumlu bebek katili hakettiği cezayı buldu."

Başından beri, dünyanın ilgisine karşı şehit yakınlarını dâvânın mütemmim cüz''ü haline getirmeye özen gösteren devlet de, bu doyum duygusuna katkıda bulunmuş oldu. Belki DGM''lerden askeri hakimleri çıkaracak Anayasa değişikliğini yapmak suretiyle, kararın noksansız oluşmasını sağlamaktaki amaç da, "idam"a ilişkin uluslararası itirazları ortadan kaldırmaktı.

Bu arada, şehit yakınlarının 18 Nisan seçimlerine etkisi dolayısıyla ortaya bir seçmen duyarlığının girdiğini ve bunun Meclis iradesini etkileyeceğini de görmek gerekiyor.

Dolayısıyla şimdi ortada, ancak "idam"la teskin olabilecek bir kamuoyu zemini var.

Ama öte yanda da, zor dünya gerçekleri... Yani nerdeyse idamı imkânsız kılan ve Türkiye''yi belirli bedeller ödemeye iten bağlantılar...

Bu davanın, İmralı''da bitmeyecek olduğunu artık dağdaki çoban bile biliyor. Öcalan''ın kararı dinlerkenki sakin tavrında da bu bilgi yok muydu? Bu bilgi ve ondan kaynaklanan, "Bu konjonktürde beni asamazsınız" inancı...

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), daha dâvânın başlangıcında "Adil yargılamanın bütün koşullarını yerine getirin" diyerek müdahil hale gelmiş. Davanın her kademesinde günü gününe Strasbourg''un bilgilendirilmesine özen gösterilmiş. Yani daha peşinen dâvâ uluslararası bir nitelik kazanmış.

İlkay Çınar dâvâsında Türkiye, AİHM''ye, bundan böyle idam kararlarının infaz edilmeyeceğini bildirmiş. Ve 1984 yılından bu yana, hiçbir idam infaz edilmemiş.

Türkiye, Avrupa ülkelerinden "idam"la yargılanacak sanıkların iadesini isterken, ısrarla "idamların uygulanmadığı" sözünü vermiş.

İdam kararı açıklanır açıklanmaz başta İngiltere olmak üzere pekçok Avrupa ülkesi, "idam"ın infazına karşı, uluslararası kuruluşları devreye sokmak için harekete geçmiş. Yani Avrupa''da, Türkiye-AB ilişkilerini olumsuz etkileyeceği varsayılan bir diplomatik direnç süreci başlamış...

Bu durumda, yargı sürecinde önemli bir kilometre taşı olan AİHM''nin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi''nin ikinci maddesi idam kararına imkân tanısa bile, idamın infazına karşı tavır koyacağına (hatta tedbir kararı alarak AİHM kararına kadar infazın durdurulmasını isteyeceğine) kesin gözüyle bakılıyor. Türkiye''nin AİHM kararını görmezden gelmesi durumunda ise, Avrupa Konseyi''nden ihraçtan tutun, uluslararası itibar kaybına varıncaya kadar pekçok müeyyidenin başımıza üşüşeceği muhakkak gibi görülüyor. Zaten "imaj yıpranması" yaşayan ve bundan, Öcalan''ın yakalanmasından bu yana, turizm alanında büyük kayıplara uğrayan Türkiye''nin bir de "idam"la yanyana görünmesinin getireceği zorluklar...

Ayrıca, Öcalan''ın idamını, halen Meclis''te bekleyen 37 idamın önüne geçirip geçirmeme konusundaki "etik" durum söz konusu... "Komisyon gündemine hakimdir" ilkesiyle böyle bir şey yapılırsa ortaya çıkacak "hukuk devleti" imajı ile, 37 kişinin idamı infaz edildiğinde ortaya çıkacak "darağaçlı ülke" imajının kolay taşınamazlığı...

İşte örsle çekiç arasındaki Türkiye görüntüsü bu...

İdam edilmediğinde "30 bin kişinin ölümünden sorumlu bebek katili"ne karşı son derece duyarlı hale gelen iç kamuoyu nasıl teskin edilecek?

İdam edildiğinde uluslarası kuşatma nasıl telafi edilecek?

Tabiî bir de, diyelim, iç kamuoyu "zamanın ve medyanın" sakinleştirici etkisiyle teskin edildi ve Öcalan için idamsız bir formül bulundu, ondan sonrası nasıl gelişecek? Uluslararası nitelik kazanan "Kürt meselesi"ne nasıl hakim olunacak? Amerika ve İngiltere''de pişen Kuzey Irak projesi ile bu meselenin entegrasyonu söz konusu olacak mı?

Soru içinde binlerce soru... Acaba APO''yu bir "anahtar adam" olarak devrede tutanlar, stratejik çerçevede bu sonuçları da planlamışlar mıydı?

***

Burada not edilmesi gereken bir iki husus daha var:

Birisi Öcalan''ın yargılanmasının sistemde demokratikleşme sürecini hızlandırmış olması... Bir yerde yargının Öcalan eksenli gelişmelere tâbi olması... Bu yadırgatıcı... Bunu görmemiz lâzım. Acaba Öcalan dâvâsı sözkonusu olmasaydı, bir Anayasa değişikliği yapılıp, DGM''lerden askerî yargıçlar bu kadar sür''atli çekilebilir miydi? Ve hukuk sistemimizdeki aksaklıklar sadece DGM''lerdeki askeri hakimlerden mi ibaret? Ve Öcalan''ın yargılanmasını ilgilendirseydi, uluslararası hukuk standartlarına uymayan başka alanlarda da acil düzenlemeler yapılacak mıydı?

Neden ülkemizin ihtiyaç duyduğu bir sistem içi iyileştirmeyi, kendi irademizle gerçekleştirmeyi beceremiyoruz?

İkinci bir husus da şu: Acaba Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Öcalan hakkındaki bir hukuk belgesine "kandan başka bir şeyle beslenemeyen vampirler gibi" ya da "metastas yapan habis bir ur gibi" ifadelerini kullanabilir miydi? (Anayasa Mahkemesi''nin ara kararında Sayın Başsavcı''nın FP''liler için kullandığı bu ifadeler hukuki bulunmadığı için ............... biçiminde geçilmiş, buna mukabil Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu, bu ifadeler sebebiyle Başsavcı hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına oy birliği ile karar vermiştir. Hukuk düzenimiz açısından çok ilginç değil mi?)