28 Şubat elbette bir darbedir...

Yarın takvimler 28 Şubatı gösterecek.

28 Şubat siyasi hayatımızda sıradan bir gün değil. Adeta 14 Mayıs gibi, 27 Mayıs gibi, 12 Mart gibi, 12 Eylül gibi belli anlamı olan, bir dönüm noktası olarak değerlendirilecek bir güne işaret ediyor 28 Şubat.

28 Şubat 1997 tarihinden bu yana tam on yıl geçti.

Bu zaman zarfında bunun üzerinde çok konuşuldu, yazıldı, eleştirildi, sahiplenildi, değerlendirildi… Kanaatime göre 28 Şubat hala layıkıyla değerlendirilmiş, anlaşılabilmiş ve siyasi hayatımızın yanı sıra genel olarak sosyal, ekonomik, kültürel hayatımıza ve zihin dünyamıza olan tahribatı ortaya çıkarılmış değil.

28 Şubat ile ilgili tartışmaların ilki bu tarihte olup bitenin bir darbe olup olmadığı çerçevesinde ortaya çıkıyor. Evet 28 Şubat bir darbe midir?

Bu soruya bizzat bu eylemin içerisinde aktif aktör olarak görev alanlar "post-modern darbe" olarak nitelemişlerse de bunu darbe olarak görmeyen önemli bir kitle var. Biliyorsunuz ta 27 Mayıs''tan bu yana demokrasiye dışarıdan yapılan müdahalelerin kavramlaştırılmasında görüş birliği yoktur. Hatta öyle ki kişiler kendi zihni ve ideolojik yapıları ve siyasi duruşlarına göre bu olayları kavramlaştırma eğilimindedir. Mesela 27 Mayıs 1960 tarihinde gerçekleşen fiile, sol kesimlerin asla "darbe" demedikleri, buna karşılık "devrim" olarak nitelendirdikleri görülür. Bu fiilin içerisinde aktör olarak görev alanlarsa kimi defa "ihtilal", kimi defa ise "inkılap" dedikleri görülüyor. Mesela olayın içinde yer alan Haydar Tunçkanat''ın bu konuyla ilgili kitabının adı "27 Mayıs 1960 Devrimi, (İstanbul, Çağdaş Yayınları, 1996)" şeklindedir.

O güne kadar yaşanan darbelerin oluş sürecine ve sonuçlarına bakıldığında 28 Şubat''ın klasik bir darbe olmadığı söylenebilir. Zaten bunun içindir ki olayın aktörleri "post-modern darbe" diye niteleme ihtiyacı duymuşlardır. Fransızcadaki "coup d''Etat"nın tercümesi olan darbeyi, seçilmiş meşru iktidarı silah zoruyla ve gayri meşru yöntemlerle iktidardan uzaklaştırma ve iktidarı kullanacak ekibi belirleme eylemi olarak tanımladığımızda 28 Şubat''ın da sonuç olarak bir "darbe" olduğu açıktır.

Evet diğerleri gibi seçilmiş temsilcilerin yer aldığı ulusal meclis dağıtılmamış, anayasa yürürlükten kaldırılmamıştır. Meclis ve anayasa yürürlükte kalmıştır. Ancak seçilmiş hükümetin baskılarla ve askerin içinde yer aldığı bir senaryo ile iktidardan uzaklaştırılması, hükümet sorumluluğunu üstlenmiş olan ülkenin en büyük partisinin yargılanıp kapatılması ve diğer olup biten olağanüstülükler dikkate alındığında bu olaya darbe dışında bir isim bulmanın nerede ise imkansız olduğunu belirtmek gerekiyor.

28 Şubata ilişkin tartışmalarda bir mütearife olarak devamlı dönemin Başbakanı Necmettin Erbakan''ın ve partisin suçlandığını görürüz. Erbakan''ın başbakanlığı sırasındaki bazı uygulamalar öne çıkarılarak takip ettiği politikaların bu sonucu doğurduğu anlatılır. Oysa ki 28 Şubat bir başlangıç değil bir sonuç olarak değerlendirilmelidir. 28 Şubat 1997 tarihindeki meşhur Milli Güvenlik Kurulu toplantısında askeri cenahın ülkenin birinci öncelikli tehdidi olarak gündeme getirdiği irtica ile mücadele için alınması gereken önlemler paketinin kabul edilmesi, uzun bir hazırlık döneminin ve çalışmaların sonucuydu. Hatta Erbakan''a hükümet kurdurulması bile bu sürecin bir parçası olarak kabul edilebilir. Hatırlanacağı gibi 1995 genel seçimi sonrasında ülkenin en büyük partisi haline gelen partinin lideri olan Erbakan''ın kurmakta olduğu hükümet son anda başarısızlığa uğramış ve ANAYOL hükümeti kurdurulmuştur. Önce Erbakan''a karşı çıkan çevreler Yılmaz hükümetinin istifasından sonra ne olduysa Erbakan''a karşı olan rezervlerini kaldırmışlardır! Bu tartışmaya değer bir soru olmalıdır.

Aradan geçen on yıl sonra kimi çevreler "iyi ki 28 Şubat oldu" gibi demokrasi yoksunu tavır ve eğilimlerini ele veren cümleler kullansalar da bir süreç içerisinde değerlendirildiğinde önceki darbeler gibi bunun da bu ülkeye ve toplum kesimlerine ağır travmalar yaşattığı, büyük faturalar ödettiği ve bugün de bunun olumsuz sonuçlarının hala görüldüğü ortadadır. Ülke ekonomisinin uğradığı derin krizler, dışarıya kaçan sermaye, toplumsal düzlemden dışlanan kesimler, devlet yönetiminde fişlemeden çeteleşmeye, hukuksuzluk ve keyfiliklere varan bir dizi olalğandışılıklar bunun bir sonucu değil midir?

Aradan geçen bunca seneye rağmen hep buna maruz kalanların üzerindeki etkileri gündeme getirilmektedir. Oysa ki bu süreçte aktif olarak rol oynamış kişi ve kesimler açısından olayın değerlendirilmesi, topluma ve ülkeye yaşatılan ağır krizlerin ele alınması, hukuksuzluk ve keyfiliklerle Türkiye''yi geri götürenlerin bir biçimde hesap vermesinin yolunun bulunması gerekmektedir. Hiçbir şeyin yapanın elinde kalmadığı, kalmayacağı görüntüsü verilmelidir! Onuncu yılda en önemli konu budur.