Hayvan dedik bin ah işittik

Hayvan haklarıyla ilgili yazılarımıza güzel geri dönüşler olmuştu. Araya bir sempozyum girdi. Bunlardan bazı cümleler vermek istiyorum:

"Ülkemizde geleneksel yollarla yapılan, hayvanların mera ve otlaklarda yayıldığı hayvancılık tarzı ölmek üzeredir. Bunun yerini Batı tarzı modern hayvancılık almış, bu tarzla beraber birçok sorun ve soru da gündeme gelmiştir:

Hayvanlar belli mekânlara hapsedilmekte, genellikle dışarı yüzü, güneş yüzü görmemekte, insanlar tarafından değişik kimyasal maddeler katılarak elde edilen suni yemlerle beslenmekte, fıtratlarında olan yeşil otlarla beslenmekten mahrum bırakılmakta, yaşamak zorunda bırakıldıkları mekânlar genellikle dar olmakta, özellikle de besi ve yumurta tavukçuluğunda hayvanlar neredeyse darlıktan nefes alamamaktadır. Bu hayvanların güneş görme hakkı doğal beslenme hakkı, daha rahat bir mekânda nefes alma hakkı, kısaca hayvanca yaşama hakkı yok mudur?

Bugün yaygınlaşan bu modern hayvancılıkta hayvanların üremeleri suni tohumlama yoluyla olmakta, dolayısıyla hayvanlar doğal yollarla üreyememektedir.

Bu hayvanların doğal yollarla çiftleşme, zevklenme, doğal yollarla dünyaya gelme hakları yok mudur?

Gene günümüzde hayvancılık alanında hayvanların genleri ile oynanmakta hayvanların fıtratları, sonuç itibariyle de insanların fıtratları bozulmaktadır. Mesela normal şartlarda altı ayda yetişebilecek bir piliç, iki üç günde bir iğne yapmak, dar mekânlarda 24 saat beslenmek suretiyle 40 günde kesime hazır hale gelebilmektedir.

Geleneksel yolla yapılan hayvancılıkta yavru, doğduktan sonra gelişinceye kadar annesiyle yaşar, onu emer onunla oynardı. Şimdi yavru doğar doğmaz annesinden ayrılmakta, sütü annesinin memesinden değil biberondan emmektedir. Yavru hayvanların annelerini emebilme hakkı, onlarla beraber olma, oynama hakkı yok mudur?

Başka bir mesele de şudur. Vakıf medeniyetinden, dolayısıyla su medeniyetinden gelen bir milletin torunlarının yaşadığı şehirlerde neredeyse akar bir çeşme kalmamıştır (İstanbul örneği). Bizler susadığımızda 50 kuruş verip susuzluğumuzu giderebilmekteyiz peki şehirlerimizin sokaklarında yaşayan evcil hayvanlar, kuşlar, çeşmeleri akmayan bu şehirlerimizde susuzluklarını, özellikle de sıcak günlerde nasıl giderecekler? Bu hayvanların su bulabilme hakkından kim sorumludur? (İsmail Önder)."

Zulmün en çirkini zevk almak için yapılan zulümdür. Ama zulmün her türlüsü zulümdür. Hayvanlara taşıyamayacakları yükleri yüklemek, götüremeyince de vurup kakmak ne acımasız bir fiildir.

Bazı yerlerde köpeklerin, daha hırçın olsun ve başka köpeklerle dalaştığında kaptırmasın diye kulaklarını kesmeleri, daha buzağı iken sığırların boynuzlarının köreltilip yok edilmesi, her türlü hayvanın doğal olmayan yollarla döllenmesi hep açgözlü insanın midesi için sınır tanımazlığının belirtileri ve Allah"ın yaratışına müdahalesidir. Buna da başka bir okuyucum dikkat çekmiş.

Yaradışa müdahaleyi Allah şeytanın bir eylemi olarak anlatır: "Lanetlik şeytan Allah"a dedi ki, vallahi senin kullarından bazılarını kendi payım yapacağım, onları kuruntulara boğacağım ve onlara emredeceğim de hayvanların kulaklarını yaracaklar, emredeceğim Allah"ın yaradışını bozacaklar…" (4/117-119).

Bu ayet bilimin bazen böyle fantezilerle uğraşmasının kuruntulardan, acabalardan, meraktan kaynaklandığına da işaret eder. Batı bilimi tabiatı istediği gibi kesip biçeceğini düşünür.

Daha önce de söylemiştik, bitkilerin ya da hayvanların genleriyle oynayıp, tabiatlarını bozma Allah"ın yaradışına müdahalenin açık bir örneğidir. Allah insanın bunu başaramayacağını söylemiyor, yapılmasının şeytan işi olduğuna dikkat çekiyor. İmtihanı kazanmak, yapabildiği bir işi, sırf Allah yasaklıyor diye yapmamakla olur.

Hayvanlardan öğreneceğimiz daha çok şey var, dedik.

Mesudî bir hakîmin/bilgenin bu konudaki sözlerini nakleder: "Her şeyin güzel bir tarafının olduğunu öğrendim; Köpekten sahibine ülfetini ve sadakatini, onu ölesiye savunmasını; kediden, avını yakalamak için sabrını ve sahibinden bir şey isterken nasıl kibar davrandığını; domuzdan ihtiyacını bulmak için sabah erkenden aramaya başlamasını; kargadan dikkatli ve tedbirli olmayı öğrendim".

Bir Allah dostu beni bir kedi irşat etti, der. Bir duvarın dibine sinmiş avını bekliyordu. Ne yapacak diye merakla seyre daldım. Bir süre sonra usanıp ayrıldım. Döndüğümde hala bekliyordu. Biraz daha izleyip yine ayrıldım. Sonra tekrar dönüp baktım. Bekledi, bekledi ve farenin çıkmasıyla onu yakalayıverdi. Demek ki, maksuda ulaşmak için kedi sabrıyla beklemek gerekir dedim.