Hayra alâmet değil...

Dünya, bireylerin özgürlüklerini kısıtlama anlayışını çoktan terk etti. Vergi gibi tanımı gereği ''zorunlu katkılar'' dışındaki hizmet bağışlarını insanların gönül rızaları belirliyor

Her yıl bu sıralarda, kurban bayramı öncesinde, milyonlarca insanımızı gerginliğe sevk eden bir düşünce teslim alıyor: "Kurban işini ne yapacağız?" Ülkemizde en yaygın uygulanan ibadetin ''kurban'' olduğu biliniyor; elinde biraz parası olan bu ibadeti yapıyor ve kestiği hayvanın etini en yakınlarından başlayarak muhtaçlara dağıtıyor. Son yıllardaki gerginliğin sebebi kurbanın para eden derisi; deriyi tek adreste toplama işgüzarlığı sebebiyle ibadet zedeleniyor...

Bu yıl, ibadetine düşkün kamuoyunun saydığı kişilerin de içinde yer aldığı, bir kurban tartışmasına tanık olundu. Aslında tartışılacak fazla bir nokta yok; ''kurban'' Hanefi mezhebi mensupları için ''vâcip'', diğer mezheplere göre ise ''sünnet''... Ancak, tıpkı erkeklerin sünnet (hıtan) edilmesi gibi hemen herkesin yerine getirmeye dikkat ettiği bir ibadet kurban... Daha önce dışa fazlaca yansımayan ibadetin niteliğiyle ilgili tartışmanın bu yıl yüksek sesle yapılmasının ardında da gerginlik kaynağı olan ''deri'' yatıyor... "Kurban kesmek yerine sadaka da verilebilir" diyen bilginlerin zihninde, kurban derisine konulan ambargoyu bu yolla aşma niyeti bulunduğu açık...

Kurban edilen hayvanın kendisi gibi derisi de yerine getirilen ibadetin bir parçasıdır, kurban kesen şahsen yararlanmak amacıyla deriyi satarsa günaha gireceğini bilir... Bu, ilk bakışta önemsiz görünse bile, derinin verileceği yer konusunda insanlarımızı daha dikkatli kılan bir ayrıntı. Bu sebeple, ibadet niyetiyle kurban kesenler, hayvanın derisinin de ibadete uygun bir yere verilmesini istiyorlar...

Kurbanın derisini, yönetmelikte öngörüldüğü üzere, Türk Hava Kurumu''nun (THK) en büyük hisseyi kaptığı bir kaç yerin yararlanması için bağışlamak elbette mümkün; bunu yapmak isteyen için bütün kolaylıklar sağlanmış durumda zaten. Ancak, mahalle camiinin onarımı, köşedeki Kur''an Kursu inşaatının tamamlanması, çocuğunu barındıran öğrenci yurdunun kalorifere kavuşturulması gibi ''daha yakın'' amaçların tercihi önünde engeller bulunuyor...

THK hükümetin müdahalesiyle yönetim değişikliğine zorlandı bu yıl; bunun sebebi, kurumda yapıldığı ileri sürülen bir dizi yolsuzluk... Akla gelen soru şu: "Daha önceki yıllarda benzer zorlamalarla derileri tek adrese gönderenler o yolsuzluklara zemin hazırlamış olmadılar mı?" Esasen, kendi ilkeleri doğrultusunda ''önemli bir hizmet'' görse, uçak sahibi olacaklara pilot brövesi kazandırsa, gençlere paraşüt eğitimi verse ve tarım ilâçlamasında kullanılan uçaklar bulundursa bile, THK, geniş kitlelere yönelik bir hizmet yapmıyor...

Kaldı ki, dünya, bireylerin özgürlüklerini kısıtlama anlayışını çoktan terk etti. Vergi gibi tanımı gereği ''zorunlu katkılar'' dışındaki hizmet bağışlarını insanların gönül rızaları belirliyor; devletlerin bütün yaptığı, bu tür yardımları vergiden düşürme kolaylığıyla teşvik etmekten ibaret. THK, sözgelimi, bir sivil toplum örgütü olarak, çalıştığı alana ilgi duyan bireylerin katkılarıyla ayakta durmalı, yardımlar ''vergi muafiyeti'' kapsamında değilse hükümet kuruma bu kolaylığı sağlamalıdır. Ancak, uçmakla, paraşütle hiç ilgisi bulunmayan bir ibadetin, THK için zorunlu bir gelir kaynağı olarak düşünülmesi pek akla uygun değil...

Elbette, THK''nın, bazı çevreler tarafından, zararlı ellere geçecek kaynakların aktığı bir adres olarak kullanıldığını ben de biliyorum. ''Yasal'' dernekler ve vakıflar adına yardım toplanması, bu arada deri vermek isteyenlerin bu niyetlerinin de karşılanması niçin ''zararlı'' olsun ki? Kaynakların ''istenmeyen ellere'' geçmesini önlemenin binbir yolu vardır; ''zorunlu toplama'' bunlar arasında olmamalıdır... Ayrıca, hükümetin müdahalesinden sonra yönetimi devralan herbiri saygın komutanlar ve hizmet veren gönüllü üyelerin, THK''nın böylesine bir amaçla kullanılmasını içlerine sindirdiklerini de sanmıyorum. Sivil toplum kuruluşlarına onur veren gönüllü katılımlardır çünkü.

Keşke her yıl şu zamanlarda herkesi etkisi altına alan gerilim bu yıl yaşanmasaydı; insanları "Acaba ibadetten mi vazgeçsek?" noktasına getirmek hayra alâmet sayılmaz çünkü...