Son halka

Türkiye''de siyasetin kaderi hiç değişmiyor; epeydir kilitli olan dudaklarımızı hafifçe tebessüm ettiren bir olumlu gelişmeyi bir karabasan tersine çevirmeye yetiyor... Tam ''hukuk devleti'' hassasiyetini pekiştiren bir olayla sevinmişken, Prof. Ahmet Taner Kışlalı''nın uğradığı hâince suikastla yeniden karamsarlığa kapıldık.

Türkiye siyasi cinayetler konusunda şerbetli bir ülke. Sadece 12 Mart ve 12 Eylül öncesinde veya 28 Şubat''a giden yolda işlenen aydın cinayetlerini kast etmiyorum; Osmanlı döneminde, Galata köprüsü üzerindeki hesaplaşmaları, Bâbıâli baskınlarını, başbakanlara ve siyasilere yönelik eylemleri düşünürsek, bu geleneğin tarihi bizde çok eski. Her siyasi cinayet kasırgası, sonuçta, bazı dalları kırıyor, bazen de ağacı bütünüyle söküp atıyor...

Siyasi cinayetler, bizde de başka ülkelerde de, bazısı derhal bazısı ise bir süreç içerisinde ''siyasi'' bir sonuç almak için işlenir. Hemen neredeyse hepsinde, hedef seçilen kişinin vücudunun ortadan kaldırılması bir yan amaç ise de, alınmak istenen esas sonuç daha başka olabilir. Kiminde bir darbeye gerekçe hazırlamıştır cinayetler, kiminde ise rejim değişikliklerine zemin teşkil etmiştir. Birinci Dünya Savaşı''nın önemli gerekçelerinden biri bir siyasi suikast değil miydi?

Siyasi cinayetler konusunda şerbetli bir ülke olmamıza rağmen her kritik ortamda yeni kurbanlar vermemiz çok garip. 12 Mart''ın geldiği ortam 12 Eylül öncesinde tekrarlandığında, siyasi bilince sahip olması gerekenlerimiz bile, pek uyanamadı. 1990 başından itibaren meydana gelen aydın cinayetleri de, kuklalarla kuklacıların arzuladıkları sonucu rahatlıkla alabildiğini gözler önüne serdi. Korku dağları bekleyince hep böyle olur; toplum panikledi ve kendisine dayatılan ''paranoyak'' projelere karşı çıkamadı.

28 Şubat bir tehdit değerlendirmesinin sonucudur; toplumun düşmanını ''kendi içinde'' taşıdığı tespiti olmasaydı, Milli Güvenlik Kurulu ''irtica ile mücadele''yi bir devlet politikası haline dönüştüren süreci başlatamazdı. O tehdit değerlendirmesinin dayandığı tek ''somut'' endişe, ''irtica'' denilen ''tehdit'' ile ''terör'' arasında birebir ilişki kurulmasıyla oluştu. O endişenin kaynağında ise, Prof. Muammer Aksoy''dan Uğur Mumcu''ya uzanan çizgide bir dizi aydının siyasi cinayetlere kurban gittiği ''gerçeği'' yatıyor.

Daha önce de sorduğumuz bir soruyu burada da tekrarlayalım: Prof. Muammer Aksoy, Doç. Bahriye Üçok, Çetin Emeç ve Uğur Mumcu''yu, acaba her cinayetten sonra sokaklara dökülen kalabalıkların diliyle iddia edildiği gibi, ''dinci kesim'' mi öldürdü, yoksa tetiği çeken kimler olursa olsun, eylemleri planlayan çok başka bir ''odak'' mı söz konusuydu? Öldürülenlerin hepsinin Atatürkçü Düşünce Derneği irtibatı ile son bir kaç yıl Kemalist reflekslerin toplumu sarması arasında bir ilgi olabilir mi? Ne garip, dün kaybettiğimiz Ahmet Taner Kışlalı da, Atatürkçü Düşünce Derneği''nin faal bir üyesiydi.

Bu soruyu sormamızın bugün hiçbir mahzuru yok. Çünkü, Susurluk kazası sonrası öğrenilenler, belli bir hedefe varmak için harekete geçen, gerektiğinde adam öldürmekten de çekinmeyen bir çeteleşmenin varlığını ortaya koydu. Başka bir şey bilmiyorsak, devlet içinde yuvalanmış çetelerin, zaman zaman inlerinden çıkıp ''fâili meçhul'' kalmak üzere planlanmış cinayetler işlediklerinden haberdarız.

Prof. Kışlalı elbette tesadüfen seçilmiş bir hedef değildir; tıpkı Aksoy, Üçok ve Mumcu''nun da kurban olarak tesadüfen seçilmedikleri gibi. Her cinayet, toplumda, kurbanlarla kendi aralarında ilişki kuranların korkularını büyüttü, hoşgörü ortamını ortadan kaldırdı, düşmanlık ve nefreti artırdı. Her türlü anlamsız baskı, hak ve özgürlüklerden tâviz, böyle bir ortamda gerçekleşti işte.

Dün yaşanan hâince cinayet bu zincirin son halkasıdır ve son halkası olarak da kalmalıdır. Bundan sonra yeni siyasi cinayetler olmasını istemiyorsak, yapılacak tek şey, devleti, hukukun üstünlüğü ilkesine sahip çıkan, insan haklarına saygılı, gerçekten demokratik bir yapıya kavuşturmaktır... Çetelerin devlet içinde barınamadığı, korkutarak sonuç alınamayacak bir ortamda kimse elini kana bulamaya cesaret edemez.

Umarız gerçekten son olur.