Susurluk ruhu

Ne kadar unutmaya çalışırsak çalışalım, Susurluk''un ruhu bizi terk etmeye yanaşmayacaktır.

Biz Susurluk''un peşini bıraksak da, Susurluk bizim peşimizi bırakmıyor. Önceki gün, Ankara''da, beş yıldızlı bir otelin lobisinde meydana gelen silâhlı çatışma, taraflardan birinin ''Yeşil'' irtibatı sebebiyle, Susurluk''u yeniden çağrıştırdı. Çağrıştırmadan öte bir durum var; arkasında ölüler bırakan bir ''realite'' olarak Susurluk, daha uzun yıllar toplumsal belleğimizdeki yerini koruyacak...

Susurluk neydi, hatırlayalım.

3 Kasım 1996 tarihinde, Balıkesir''in Susurluk ilçesinde yol almakta olan bir kamyon, bir Mercedes 300 ile çarpıştı. Mercedes''in içindeki tipler, o güne kadar varlığı sezilen ama ispat edilemeyen aykırı bir ''gizli ittifakı'' ortaya koymaktaydı. Kazadan beri devlet içinde yuvalanmış çetelerin varlığını biliyoruz; bunların siyasette, bürokraside, medyada uzantıları olduğunu da... Ancak, bu bilgi, devlet, kendi içindeki pislikleri temizleme konusunda kararlı bir irade göstermeye yanaşmadığı için, eyleme dönüşmüyor. Tersine, görülmekte olan Susurluk irtibatlı dâvâlarda tutuklu sanık kalmadı.

Susurluk''taki kazanın açığa vurduğu ''gizli yapılanma'' bize özgü değil; NATO''ye üye ülkelerin hepsinde ABD yönlendirmesiyle kurulmuş bir oluşumun artıkları onlar... 1950-1980 arasında ''gayr-ı millî'' özellikler taşıyan bu oluşum, 1980 sonrasında, muhtemelen MGK kararıyla, ''millîleştirilip'' bazı hizmetlerde kullanıldı. İlk amacı, ülkede yönetimin istenmeyen ellere geçmesini engellemekti bu oluşumun; komünist faaliyetlere karşı kullanıldığı biliniyor. Aynı yapının, 1980 sonrasında, ASALA ve PKK karşıtı operasyonlarda kullanıldığı yolundaki yaygın söylentilerde gerçeklik payı var. Demir Perde''nin çöküşü, ASALA''nın ortadan çekilmesiyle, aynı yapının, devletten aldığı gücü, 1990 sonrasında, daha kişisel amaçlar için kullanmaya kalktığı, yani ''özelleştiği'' görülüyor. Toplumun ilgi alanına girmesi, ''kumarhaneler kralı'' lâkaplı birinin öldürülmesinde rol oynadığının anlaşılmasıyla oldu zaten...

Başka ülkelerdeki örneklerden biliyoruz: Devletin gücünü kullanan yasal olmayan örgütlenmeler, denetim altında tutulamaz hale geldiklerinde, içinde yuvalandıkları yasal çerçeveye zarar vermeye başlıyorlar. Susurluk işte bunu göstermesi bakımından önemliydi. Susurluk sonrası herkesin bilgisi dahiline giren isimler, bazılarından ''kahraman'' muamelesi görseler bile, aslında İttihat Terakki''nin sergerdelerinden, ya da Gladio tetikçilerinden farklı birileri değiller...

Eli tetiğe alışkın tipleri dizginlemenin zorluğu Ankara/Hilton''daki olaydan da anlaşılıyor. ''Yeşil'' nâmıyla mâruf ve MİT''in eski yöneticilerinden Mehmet Eymür''e göre ''çoktan ölmüş'' tetikçinin yetiştirmeleri, devlet ihaleleriyle ilgilenmeyi sürdürüyorlar... Başkentin beş yıldızlı otelinin lobisinde meydana gelen olay, aslında, bu tiplerin cür''etinin devleti tehdit eder boyuta ulaştığını gözlere sokuyor...

Ne kadar unutmaya çalışırsak çalışalım, Susurluk''un ruhu bizi terk etmeye yanaşmayacaktır. Devlet içinde yuvalanmış çetelerin siyasetçi, bürokrat unsurları koparılıp atılmadıkça, onları destekleyen bankacı ve işadamı bozuntuları gerçek yüzleriyle yargı önüne çıkartılmadıkça, medyadaki işbirlikçilerinin üzerine cesaretle gidilmedikçe Türkiye''ye rahat yüzü yok. Son özelleştirmelere, parmaklıklar ardındaki kanun-dışı tiplerin açıklamalarında geçen isimlere biraz daha yakından bakıldığında, Türkiye''nin tam bir kıskaca alındığı açıkça görülüyor. "Siyasi gündemi bile Susurluk belirliyor" diyeyim de, siz varın olayın vahametinin boyutlarını hesap edin...

Devleti çetelere teslim etmemek gerekiyor...