Vahim hata

Yeniden oluşan Türkiye Büyük Millet Meclisi kesin seçim sonuçlarının ilân edilmesinden beş gün sonra toplanacak. O güne kadar gündemi tek bir maddenin işgal edeceği şimdiden anlaşılıyor: Biri MHP, diğeri FP''den seçilen iki bayan milletvekilinin başörtüleri...

Tartışmaya bakıldığında, hemen her çevrenin, bir temel konuda vahim hata yaptıkları anlaşılıyor.

O vahim hata, üniversitelerde uzun zamandır uygulanmakta olan başörtüsü yasağının kapsamının genişletilmek istenmesiyle yakından ilgilidir. Üniversitedeki yasağın anlamsızlığı ve yasal olmayışı tartışılırken dile getirilen argümanların, Meclis''te görev yapacak milletvekilleri için de kullanılması, sistemin özünü zedeleyecek vahamette bir hatadır.

Bizde egemenliği ''millet adına'' TBMM temsil eder, TBMM de seçilmiş milletvekillerinden oluşur. Seçimlerin nasıl yapılacağına, kimlerin aday olabileceğine, Meclis''in çalışmalarının nasıl yürütüleceğine dair hükümler anayasada, yasalarda ve anayasa değerindeki Meclis içtüzüğünde yer alır. O hükümlere uygun biçimde aday gösterilmiş, milletin tercihine sunulmuş kişiler, gerekli oyu alabildikleri taktirde, ''milletvekili'' olurlar. Milletvekilinin göreve başlaması ''yemin'' ile gerçekleşir, ancak yemin, seçilmiş bir milletvekilinin göreve başlamasına bir engel haline getirilemez.

Bütün milletvekilleri gibi MHP ve FP''den seçilmiş iki başörtülü bayan milletvekili de, Meclis''e gelip törende yemin ederek göreve başlayacaklardır. Onların tören öncesinde, sırasında veya sonrasında başlarının açık olmasına karar verebilecek tek bir kişi vardır: Kendileri... Seçilmiş başörtülü bayan milletvekilinin kendisi, herhangi bir sebepten, başındaki eşarpı çıkartmaya karar verebilir, tıpkı o eşarpı başına örtmeye kendisi karar verdiği gibi; ancak partisinin, bayan milletvekilini, başını açmaya veya örtmeye zorlaması, ya da zorlamanın başka mercilerden gelmesi, demokrasilerin tanıdığı ''seçilmiş milletvekilliği'' sıfatıyla asla bağdaşmaz.

Listelerinden kimleri aday gösterip kimleri göstermeyeceklerine partiler karar verebilirler; adaylığını koymuş ve partileri tarafından aday gösterilmiş kişilerin seçime katılıp katılamayacaklarına karar verme mercii de Yüksek Seçim Kurulu''dur. Kimin milletvekili olacağının kararını ise millet verir; partilerin adaylarını oylarıyla Meclis''e göndererek... Bizim sistemimizde, seçilmiş bir milletvekilinin, göreve başlamasını engelleyecek başka bir makam öngörülmemiştir; bu sebeple, suç işlemiş milletvekili bile, ancak Meclis dokunulmazlığını kaldırırsa, yargılanabilir.

Başörtüleri tartışma konusu yapılan iki bayan, 18 Nisan''da, seçmenlerden oy alarak milletvekili oldular. İl seçim kurulları mazbatalarını vererek bu kişilerin seçildiklerini tasdik etti. Bundan sonrası sadece bir usuli gerekliliğin, bir formalitenin tamamlanmasıdır; Meclis''in açıldığı ilk gün, kürsüye çıkıp diğer milletvekilleri gibi yemin ederek görevlerine başlayacaklardır. Bunun aksi, yani anayasa ve yasalarda öngörülmemiş bir engel çıkartılarak göreve başlatılmamaları, yapan kim olursa olsun, anayasal bir suç teşkil eder.

Bizde sistem milletvekillerinin sadece seçildiği illeri değil bütün milleti temsil ettiği esasını benimsemiştir. Temsili demokrasinin özü de budur. Yarı nüfusu kadınlardan oluşan, kadınların yarısının başlarını örttüğü bir ülkede, bugüne kadar başını örten bir kadın milletvekili bulunmaması, "Başörtülü kadın milletvekili olmaz" yanlış teşhisi için gerekçe yapılamaz. Bugüne kadar âmâ bir milletvekili de bulunmadı Meclis''te, bildiğimiz kadarıyla Türk Hava Yolları''nda pilotluk yapmış biri de; ama bu durum, görme özürlülerin veya pilotların milletvekili olamayacakları anlamına gelmiyor.

Üniversitelerdeki anlamsız başörtüsü yasağıyla ilgili yapılagelen ''sembol'' eksenli tartışmaları milletin oyuyla seçilmiş vekillerin durumuna uygulamak kadar vahim bir hata olamaz. Milletin seçtiği kişinin vekillik görevini sınırlamaya kalkışmak, olmayan yasakları Meclis çatısı altına taşımak, Türkiye''deki sistemin meşruiyetini sorgulamakla eş değerdedir.

O zaman durumu özetleyelim: Milletin oyunu alarak seçilmiş, yetkili makamlardan mazbatasını almış bir kişi milletvekili olmuş demektir; başörtüleri tartışma konusu yapılan bayan milletvekilleri, mensubu oldukları parti dahil hiçbir kuruluştan tâlimatla kendi iradeleri dışında davranmaya zorlanamazlar...

Meclis''i daha ilk gününden vahim bir hataya sevk etmeye kimsenin hakkı yok.