Araya girenler - 2

Anlaşılan genelde Avrupa''ya, özelde Türkiye-Avrupa eksenine ilişkin kimi senaryolara değinmek için AGİT Zirvesi''ni beklemem gerekecek, çünkü "araya girenler" zihnimi bir türlü rahat bırakmıyor. Önceki Cuma ATV''de izlediğim Siyaset Meydanı için "can sıkıcı bir deneyim" nitelemesini kullanmıştım. Oysa bu Perşembe ilk programın izini süren ve "Aydın-Genç ekseni"ne oturtulan Siyaset Meydanı''nı izlediğimde, bu deneyim "can sıkıcı" olmaktan çıktı, gerçek bir "karakaygı"ya dönüştü.

ATV''de söz alan gençlerin, söz konusu "kurmaca" yaş grubunu ne ölçüde temsil ettikleri tartışılır; ama bu ülkeye ilişkin genel bir sorunu örnekledikleri kesin. Sorun bu gençlerin "o andaki düşüncelerine" derin bir inatla sarılmalarında, abartılı ve kör edici bir özgüven sergilemelerinde, hatta "düşünce"ye ve farklı (kendi benimsediklerine benzemez) görüşlere karşı vurdumduymaz, aşağılayıcı ve kavrayışsız bir tutum taşımalarında değil.

Sorun, gençlerin bunu yaparken sığ ve şematik olanı "derinlikli" sanmalarında, kaba ideolojik çerçeveleri "bilimsel" türünden nitelemeler yakıştırarak kendilerince aklamalarında. Geçen yazıda "Eleştirellik ve kuşkuculuktan vazgeçtim, ama kişi biraz olsun ussallık bekliyor" demiştim. Ussal olan bizim yanımız yurdumuza uğramıyor anlaşılan. Kişi o yaşta konumundan bunca az kuşku duyarsa, eleştirel olanı bir karabasan gibi karşılarsa, gelecek yıllar kenara köşeye sinmiş "ussallık kırıntıları"nı da silip atar olsa olsa! Bugün koltuklarına kaykılıp söz alan kimi akademisyenler, gazeteciler, kanaat önderleri aynı "usdışı tutum"un nereye varacağını açıkça göstermiyor mu? Değişmez doğruların yer almadığı bin bir alana "bilimsel" ve "nesnel" kesinlikler yükleyenler, o kesinliklerin söz konusu yaşama alanlarındaki ussallığı tümden öldüreceğini bilmiyor ya da bilmezden geliyor gibiler.

"Düşünsel yoksulluk ve yönsüzlük" Türkiye''nin genel sorunu. Bu yüzden ATV stüdyosundaki gençlerin "temsil gücü"nü pek de önemli bulmuyorum. Şimdilerde, kimi ayrıksı örnekleri bir yana bırakacak olursak, hangi "gençlik kesimi"yle etkileşime geçecek olsanız aynı "usdışı tutum"la, aynı "düşünsel yönsüzlük"le karşılaşıyorsunuz. Düşünsel çabanın şematik formüllere ve kulaktan dolma savlara indirgendiği, herkesin kendi varlık alanına abartılı bir "güvenlik ağı" biçtiği, her bir kesimin neredeyse kesinlikler pazarlayan birer "patent bürosu" haline geldiği bir ülkede "kendine özgü olanı" üretmek ne ölçüde olanaklı? Örnekse, Alman dil ve düşüncesinin yüzyıllar süren yenilenme uğraşı, söz dalaşına dayalı günübirlik zaferlerin sarhoşluğundan kurtulup "esinleyici" bir yön bulmamıza yardımcı olabilir.

Siyaset Meydanı''ndan yansıyan tablonun bir başka kaygı verici yönü, "içe dönüklük" ile "dışa dönüklük"ün anlaşılmaz bir biçimde "iç içe geçmiş" olması. Bu tuhaf bireşimdeki "içe dönük" öğelerin mutlaka "dışa dönük" bir yönelim kazanması gerekiyor. Biraz basite indirgersek, "çantasını kapıp dünyanın dört bir yanını dolaşan işadamları"nda nerelere geldik (Buraya son derece ciddi bir not ekleyelim: Umarım siz bu satırları okuduğunuz sıra Milli Takımımız İrlanda''dan finalleri güvenceye alan bir skorla dönmüş olur da "içe dönmeci" cephede önemli bir gedik daha açıldığını görürüz! Şaka yapmıyorum!). Yirmi yıl öncenin koşullarından habersiz olanlar, bugünün Türkiyesi''ne diklenerek ve yakaladığımız önemli fırsatları görmezden gelerek kendi varlık alanlarını da daralttıklarının ayırdında değiller.

Ne yazık, bu hafta "araya girenler" söz konusu "yönsüzlük" ve "yoksulluk"la sınırlı kalmadı. Düzce merkezli büyük bir deprem daha yaşadık. Gelgelelim, bu acı deneyimin bizi biraz daha "zenginleştirmesi" umulur. Türkiye olumsuz koşullarla yaşamakta, olumsuz koşullarla baş etmekte hiç de deneyimsiz bir ülke değil. Anadolu''daki serüvenimiz, özellikle de son iki yüz yılımız bu konuda sıradışı bir yetiye, kendine özgü bir dirence sahip olduğumuzu kanıtlıyor. Depremde hayatını kaybedenlere Cenab-ı Allah''tan rahmet, acılı yakınlarına başsağlığı, yaralılara acil şifalar diliyorum. Türkiye yaralarını saracak ve barındırdığı "zenginliği" hakkıyla dışavurmayı başaracak.