Dolar Türkiye"yi tehdit ediyor

Ekonomi ne kadar matematik içerse de çoğu zaman aynı rakam üzerinden farklı fikirler çıkabilir. Ekonomistler için "10 kişilik kuruldan 11 ayrı fikir çıkar" söylemi bu durumu yansıtıyor. Bu nokta çok önemlidir. Aynen bir hastalıkta olduğu gibi ekonomide de ortaya çıkan sonuç doğru tespit edilmelidir. Rakamlar yanlış tespit edilirse tedavi edici önlemlerde yanlışa yol açabilir.

Türkiye''de önemli tartışma ihracat ve ithalat değişimleri ile döviz fiyatları arasında ilişki derecesidir. Bir kesim (iktisadi kural olarak) döviz fiyatlarındaki artışın ihracatı, düşüşün de ithalatı artırdığını savunuyor. Buna karşı çıkanlar ise 2002-2007 Türkiye ihracat tablosunu gösteriyor. İhracatın patlama yaptığı bu yıllarda döviz fiyatlarının sürekli gerilemiş olması örnek veriliyor.

İşin doğrusu makro veriler yerine sanayicinin kendisinde yatıyor. İhracat bağlantılarının önemli kısmının yıl başlamadan önce yapıldığı bilinir.

Türkiye, 2007 yılı ihracat bağlantılarını 2006 yılında gerçekleştirdi. O tarihlerde ise kur 1.40-50 aralığında hareket ediyordu. İhracatçı şirketler bu fiyat düzeyinden bağlantılarını oluşturdu ve üretim planlamasını yaptılar.

İhracat bağlantılarının 2006 yılında ve yüksek döviz fiyatı üzerinden sözleşmeye bağlandı. Yıl içerisinde kurlarda düşüş yaşanırken ihracatın artış göstermesini "gerçek büyüme" olarak sevinerek karşıladık.

Peki ya sanayici, üretici sevinebildi mi? Bir ürün üretiyor ve satış için plan yapıyorsunuz. Yoğun rekabet ortamında kâr marjınız tek rakamlı oranları geçemiyor. Veya işçilerinizi dışarıda bırakmamak için üretimi sürdürmek istiyorsunuz.

Bu yıla başlarken ihracatçı dengesi:

-Dolar 1.45-50 aralığında

-Yüzde 10''un altında bir kâr marjı

-Ülkede fiyat istikrarını hedeflemiş kurumunuz var.

Ne oldu:

-Dolar yüzde 20 düşüyor

-Satış geliriniz 100 yerine 80''e iniyor.

Ne kâr kalıyor, ne fiyat istikrarı!