Cenin pozisyonunda

Öyle olaylardan haberdar ediliyoruz ki kendi payıma ben "biz" zamirinin kimleri kapsadığını bilemeyecek durumdayım.

Evrim kuramını geçerli sayanlar elli beş bin yıl önce yerküre üzerinde Neanderthal insanının yaşadığını kabûl eder. Söylendiğine göre bu insanlar geçmişle bağlarını sıkılıkla koruyan bir kültüre sahipmiş. Yapılan incelemeler gösteriyormuş ki Neanderthal insanı eskiyle ilişkisinde ne köktenci bir kopuşa yer vermiş ve ne de hayat tarzında olduğu kadar onunla çok ilintili olduğu varsayılan anlayış tarzında hızlı bir değişim göstermiş. Fark edildiği kadarıyla muhafazakârlıkta Neanderthal insanının üstüne yokmuş.

Neanderthal insanları ölülerini cenin pozisyonunda gömerlermiş. Bilim adamlarına göre bunun iki sebebi olabilirmiş. Birinci sebep bu insanların çevrimsel (devrî) bir zaman anlayışına sahip olmalarından kaynaklanıyormuş. Onlara göre doğmak ve ölmek çevrim döngüsü sırasında uğranılan birer noktadır sadece. Doğan ölecek, ölen doğacak. Devr-i dâim kesintiye uğramadığı için her ölüyü yeniden hayata dönme zamanı gelene kadar "toprak ana"nın rahmine doğacakmış gibi, cenin pozisyonunda bırakıyorlar. Gömdükleri ölüyü kırmızıya boyuyorlar, çünkü onun kan renginden mahrum kalmasını istemiyorlar. Ölünün yanına çeşitli gıdalar bırakmayı ihmal etmiyorlar, çünkü canlandığında bunlara ihtiyacı olacağını hesaba katıyorlar. Neanderthal insanlarının ölüleri cenin pozisyonunda gömüyor olmalarının muhtemel ikinci sebebi yine ölümün insan için bir bitiş olmadığına inanmalarıyla ilgili. İnsan bedeninin rahat edeceği en elverişli durumun cenin pozisyonu olduğunu düşünüyorlar. Cesedin ıstırap çekmesine yol açan durumu ortadan kaldırıyorlar.

Peki, bütün bunlardan bize ne? Sahiden, bütün bunlardan bize ne? Öyle olaylardan haberdar ediliyoruz ki kendi payıma ben "biz" zamirinin kimleri kapsadığını bilemeyecek durumdayım. Sizi ise hiç bilemem. Bilebildiğim tek şey elli beş bin sene önce dünyanın kim bilir nerelerinde olup bitenlere ne kadar yabancıysam beş gün önce burnumun dibinde olup bitenlerin de o kadar yabancısı kaldığımdır. Elli beş bin yıl öncesinin bazı olaylarıyla bir ünsiyet peydâ etmek benim aklıma nasıl ters, ruhuma ne derece aykırı, dünya görüşüme hangi bakımdan uygunsuz geliyorsa güncel olayları zihnimin ve zihniyetimin sınırları içinde anlamlandırmak öylesine ters, aykırı, uygunsuz geliyor.

Kendimi saldırgan delilik ile zararsız delilik arasında bir tercih yapmak mecburiyeti altında bırakılmış hissediyorum. Şimdi olanları anlamlı sayıp onların elli beş bin sene önce olanlarla ilgisine meyledecek olursam beni bir saldırgan deliliğe uğrama tehlikesinin beklediğini biliyorum. Bildiğim diğer şey de şimdi olanların bana elli beş bin sene olanlar kadar uzakta bulunduğudur. Bu mesafeyi koruyabilirsem bir zararsız deli olarak kendi çalışmalarımın bana sağladığı sınırları da korumuş olurum.