TR
EN
AR
FR
RU
UR
‘Tarım ülkesi Türkiye’ sözde kalmamalı
Türkiye'nin tarım ve gıda alanında ciddi bir arz, yani piyasaya satılmak amacıyla sunulan mal miktarı açısından zor bir dönemden geçmesi, Türk ekonomisini bir kaç yerden vuruyor. Birincisi, enflasyon tarafından vuruyor. Dünyada, seçkin gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler arasında, bizden daha yüksek enflasyonu olan ülke kalmadı. Tarım ve gıda mallarının Türkiye'nin fiyat endekslerinde önemli bir ağırlığı var ve bu ürünlerin fiyatları dünyadaki trende ulaşmadan işimiz zor. Dünya ekonomisinde tarım ve gıda fiyatlarında iki yıldır önemli bir gerileme gözlenirken, Türkiye'de tarım ve gıda fiyatları enflasyonunun, Türkiye'nin ortalama enflasyonunun iki katı bir düzeyde seyrediyor olması, tüketici güvenini de etkiliyor.
Türk ekonomisinde tüketici güven endeksi değerinin 'ekonomik kriz' düzeyinde olması, iyi bir sinyal değil. 7 Haziran'daki genel seçimlerden dolayı, siyasi belirsizlik etkisi ile, bir miktar tüketici ve piyasa güveni gerilemesi olur. Ancak, buradaki gerileme, 'ekonomik darboğaz', 'istihdam' ile ilgili endişeler boyutunda da kendisini göstermeye başladı. Türk halkının bu derece pahalı tarım ürününe muhatap olması da; çarşıda, pazarda geçim derdi ile ilgili kaygılar da, 'hayat pahalılığı' kavramına dayanıyor. Bu durumda, en öncelikli görevi 'enflasyonla mücadele' olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın da (TCMB), fiyat istikrarı için verdiği mücadelede elini kolunu bağlıyoruz. Çünkü, enflasyonun bu derece yüksek seyretmesi, TCMB'nin büyümeye katkı sağlayacak daha yumuşak, genişletici bir para politikası izlemesini de engelliyor.
TCMB'nin, teknik olarak, para politikası faiz oranını arttırması gerekiyor. Ancak, küresel ekonomik ortamın sebep olduğu dünya ticaretindeki zayıf seyir, net ihracatımızın büyümeye katkısını zaten olumsuz etkilediğinden, Merkez Bankamız, faiz artırarak, büyümeye zarar vermek istemiyor, gözüküyor. Ancak, yıl başından bu yana yaşanan yüzde 10 devalüasyon nedeniyle, TL'nin yabancı paralar karşısındaki değer kaybı, 1,5 puan düzeyinde bir ek enflasyon yükü de getirmiş durumda. TCMB, piyasanın hayli durgun olması nedeniyle, döviz kurlarındaki bu artışın ithal ürünlere veya genel anlamda malların fiyatına yansıtılmadığını hesaplıyor ise, hem enflasyon, hem de döviz kurlarındaki dalgalanma adına, atması gereken faiz adımını, bu nedenle erteliyor olabilir.
Geçtiğimiz pazartesi günü Bakanlar Kurulu'na bir sunum yapan TCMB Başkanı Başçı, küresel düşük büyüme ortamının Türkiye ekonomisi için hem fırsatlar hem de zorluklar barındırdığını kaydederek, fırsatların düşük emtia fiyatları ve düşük uzun vadeli faiz oranları olduğuna; zorlukların ise, zayıf dış talep ve euro-dolar paritesindeki oynaklık olduğuna dikkat çekmiş. Türkiye'de enflasyon seyri, küresel emtia fiyatlarındaki gerilemeye uyumlu gözükmese de, Başçı, izlenen ihtiyatlı politikalar sonucunda enflasyondaki düşüşün çekirdek göstergelerde görüldüğünü dile getirerek, enflasyondaki düşüşün devam etmesi için ihtiyatlı para ve maliye politikalarının sürmesi ve gıda arzına ilişkin önlemlerin devreye girmesinin gerektiğini kaydetmiş.
Gıda fiyatlarındaki yüksek seyir ve oynaklığın TÜFE enflasyonunu olumsuz yönde etkilediğini vurgulayan Başkan Başçı, TCMB olarak, yılın ikinci yarısında gıda fiyatlarında kısmi bir düzeltme olmasını muhtemel gördüklerini; hava koşullarının 2014 yılına kıyasla daha olumlu seyrettiğini ve Gıda Komitesi'nin de çalışmaya başlamasının da, gıda enflasyonunun düşürülmesine ilave katkı sağlayacağını belirtmiş. Başçı, enflasyon beklentilerinin henüz arzulanan düzeylere ulaşmadığına işaret ederek, TCMB'nin fiyat istikrarını sağlamak için temkinli para politikası duruşunu sürdürdüğünü dile getirmiş.
TCMB Başkanı Başçı, düşen enflasyon döneminde, Türkiye'de göreli kişi başı reel gelirin arttığını hatırlatmış. Önemli bir tespit. Enflasyonun yüksek seyretmesi ve döviz kurlarındaki ciddi dalgalanma ve TL'nin değer kaybı, Türk toplumu üzerinde reel gelirinin erimesi noktasında, sıkıntılı bir algı oluşturdu ve tüketici güveninin ciddi anlamda gerilemesine sebep oldu. Bu nedenle, Ekonomi Yönetimimiz'in mutlaka ve mutlaka, hem tarım ile gıda fiyatlarındaki enflasyonu önemli ölçüde aşağı çekecek; hem döviz kurlarındaki oynaklığı önemli ölçüde azaltacak; hem de döviz kurlarının ciddi oranda yükselmesi sonucu, devalüasyonun enflasyona etkisini törpüleyecek tedbirleri, daha da etkin bir şekilde devreye alması gerekmekte.
Bu satırları okuduğunuz çarşamba günü, küresel ve yerel ekonomi çevreleri için kritik bir gün. Çünkü, dün başlamış olan ABD Merkez Bankası (FED) Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı, bugün sona eriyor ve FED'in faiz artırım kararı ile ilgili vereceği mesajlar, tüm piyasaları etkileyecek. Bugün ABD'nin 1. çeyrek büyüme verisi de bekleniyor ve bu veri de, yüzde 1 civarında tahmin edilerek, son dönemde ABD'nin en performansı düşük büyüme verisi olarak açıklanacak, diye belirtiliyor. ABD ekonomisine yönelik verilerin iyi bir performansa işaret etmemesi, FED'in 2006 yılından bu yana ilk kez alacağı faiz artırım kararının, en erken önümüzdeki sonbahara kalabileceği ihtimalinin güçlendiğine işaret ediyor. Az sayıda ekonomist, faiz artış kararının 2016 yılına bile kalabileceğini ifade etmekte. FED Başkanı Yellen'ın basın toplantısı yapmayacağı komite toplantısından çıkacak metinden, profesyoneller ve küresel yatırımcılar, umarız piyasalardaki tansiyonu düşürecek mesajlar çıkarır.
Türk ekonomisinde tüketici güven endeksi değerinin 'ekonomik kriz' düzeyinde olması, iyi bir sinyal değil. 7 Haziran'daki genel seçimlerden dolayı, siyasi belirsizlik etkisi ile, bir miktar tüketici ve piyasa güveni gerilemesi olur. Ancak, buradaki gerileme, 'ekonomik darboğaz', 'istihdam' ile ilgili endişeler boyutunda da kendisini göstermeye başladı. Türk halkının bu derece pahalı tarım ürününe muhatap olması da; çarşıda, pazarda geçim derdi ile ilgili kaygılar da, 'hayat pahalılığı' kavramına dayanıyor. Bu durumda, en öncelikli görevi 'enflasyonla mücadele' olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın da (TCMB), fiyat istikrarı için verdiği mücadelede elini kolunu bağlıyoruz. Çünkü, enflasyonun bu derece yüksek seyretmesi, TCMB'nin büyümeye katkı sağlayacak daha yumuşak, genişletici bir para politikası izlemesini de engelliyor.
Başkan Başçı'dan Bakanlar Kurulu'na önemli mesajlar
TCMB'nin, teknik olarak, para politikası faiz oranını arttırması gerekiyor. Ancak, küresel ekonomik ortamın sebep olduğu dünya ticaretindeki zayıf seyir, net ihracatımızın büyümeye katkısını zaten olumsuz etkilediğinden, Merkez Bankamız, faiz artırarak, büyümeye zarar vermek istemiyor, gözüküyor. Ancak, yıl başından bu yana yaşanan yüzde 10 devalüasyon nedeniyle, TL'nin yabancı paralar karşısındaki değer kaybı, 1,5 puan düzeyinde bir ek enflasyon yükü de getirmiş durumda. TCMB, piyasanın hayli durgun olması nedeniyle, döviz kurlarındaki bu artışın ithal ürünlere veya genel anlamda malların fiyatına yansıtılmadığını hesaplıyor ise, hem enflasyon, hem de döviz kurlarındaki dalgalanma adına, atması gereken faiz adımını, bu nedenle erteliyor olabilir.
Geçtiğimiz pazartesi günü Bakanlar Kurulu'na bir sunum yapan TCMB Başkanı Başçı, küresel düşük büyüme ortamının Türkiye ekonomisi için hem fırsatlar hem de zorluklar barındırdığını kaydederek, fırsatların düşük emtia fiyatları ve düşük uzun vadeli faiz oranları olduğuna; zorlukların ise, zayıf dış talep ve euro-dolar paritesindeki oynaklık olduğuna dikkat çekmiş. Türkiye'de enflasyon seyri, küresel emtia fiyatlarındaki gerilemeye uyumlu gözükmese de, Başçı, izlenen ihtiyatlı politikalar sonucunda enflasyondaki düşüşün çekirdek göstergelerde görüldüğünü dile getirerek, enflasyondaki düşüşün devam etmesi için ihtiyatlı para ve maliye politikalarının sürmesi ve gıda arzına ilişkin önlemlerin devreye girmesinin gerektiğini kaydetmiş.
Gıda fiyatlarındaki yüksek seyir ve oynaklığın TÜFE enflasyonunu olumsuz yönde etkilediğini vurgulayan Başkan Başçı, TCMB olarak, yılın ikinci yarısında gıda fiyatlarında kısmi bir düzeltme olmasını muhtemel gördüklerini; hava koşullarının 2014 yılına kıyasla daha olumlu seyrettiğini ve Gıda Komitesi'nin de çalışmaya başlamasının da, gıda enflasyonunun düşürülmesine ilave katkı sağlayacağını belirtmiş. Başçı, enflasyon beklentilerinin henüz arzulanan düzeylere ulaşmadığına işaret ederek, TCMB'nin fiyat istikrarını sağlamak için temkinli para politikası duruşunu sürdürdüğünü dile getirmiş.
TCMB Başkanı Başçı, düşen enflasyon döneminde, Türkiye'de göreli kişi başı reel gelirin arttığını hatırlatmış. Önemli bir tespit. Enflasyonun yüksek seyretmesi ve döviz kurlarındaki ciddi dalgalanma ve TL'nin değer kaybı, Türk toplumu üzerinde reel gelirinin erimesi noktasında, sıkıntılı bir algı oluşturdu ve tüketici güveninin ciddi anlamda gerilemesine sebep oldu. Bu nedenle, Ekonomi Yönetimimiz'in mutlaka ve mutlaka, hem tarım ile gıda fiyatlarındaki enflasyonu önemli ölçüde aşağı çekecek; hem döviz kurlarındaki oynaklığı önemli ölçüde azaltacak; hem de döviz kurlarının ciddi oranda yükselmesi sonucu, devalüasyonun enflasyona etkisini törpüleyecek tedbirleri, daha da etkin bir şekilde devreye alması gerekmekte.
Gözler FED'in politika kararında
Bu satırları okuduğunuz çarşamba günü, küresel ve yerel ekonomi çevreleri için kritik bir gün. Çünkü, dün başlamış olan ABD Merkez Bankası (FED) Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı, bugün sona eriyor ve FED'in faiz artırım kararı ile ilgili vereceği mesajlar, tüm piyasaları etkileyecek. Bugün ABD'nin 1. çeyrek büyüme verisi de bekleniyor ve bu veri de, yüzde 1 civarında tahmin edilerek, son dönemde ABD'nin en performansı düşük büyüme verisi olarak açıklanacak, diye belirtiliyor. ABD ekonomisine yönelik verilerin iyi bir performansa işaret etmemesi, FED'in 2006 yılından bu yana ilk kez alacağı faiz artırım kararının, en erken önümüzdeki sonbahara kalabileceği ihtimalinin güçlendiğine işaret ediyor. Az sayıda ekonomist, faiz artış kararının 2016 yılına bile kalabileceğini ifade etmekte. FED Başkanı Yellen'ın basın toplantısı yapmayacağı komite toplantısından çıkacak metinden, profesyoneller ve küresel yatırımcılar, umarız piyasalardaki tansiyonu düşürecek mesajlar çıkarır.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.