Bu kaçıncı ders?

İnsanoğlunun tabii afetler karşısındaki acizliği son deprem felaketinde bir kez daha görüldü. Sadece insanoğlunun değil, bu tür felaketler karşısında devletin acizliği de çok açık bir biçimde ortada. Elbette böyle bir depremi önlemek, hatta önceden haber almak mümkün değil. Ancak büyük bir deprem kuşağında yaşadığımıza göre bu tür bir felaketin sarsıntılarını azaltmak imkan dahilinde olmalı. Bu da devletin görevi.

Bir kaç senede bir ülkemizin bir köşesi bu felaketle karşılaşıyor. Geçen sene Adana, ondan önce Erzincan depremi son yıllarda gördüğümüz iki büyük felaketti. Ders alınacaksa bu örnekler ders almaya yeterliydi. Gelin görün ki hala ülkemizde yeterli sayıda eğitilmiş acil kurtarma ekipleri yok, bunun için elverişli makine parkı yok. Yurtdışından toplam sayısı bini geçen kurtarma ekibi mensubu deprem yerine koştu, yetişti. Devletin aynı ölçüde yeterli kurtarıcıyı devreye soktuğu şüpheli. Kurtarma bu işlerde hiç bir eğitimi, ehliyeti olmayan mehmetçiğe, mağdurların yakınlarına kalıyor. Bilinçsizce yardım etmek isteyen bu insanlar da ya yeterli olamıyor, ya da fayda yerine zarar veriyorlar.

Siyasiler akıllarınca milleti teskin etme arzusuyla felaketi küçük gösterici beyanlardan başka bir şey yapmıyorlar. Bu yazının yazıldığı gün felaketin üçüncü günü. Hala binlerce kişi enkaz altında. Ölenler bir an önce çıkarılıp defnedilmeyi bekliyor. Bu sıcak günlerde cesetlerin çoktan kokmaya başladığı kimsenin meçhulu değil. Ama asıl felaket sağ olanlar için söz konusu. Şu anda enkaz altında sağ kalanların yaşadıkları sıkıntıyı, dehşeti düşünebiliyor musunuz? Bizim 45 saniyesine dayanamadığımız dehşeti onlar üç gündür yaşıyorlar. Allah yardımcıları olsun! Bu felakette merkezi yönetim tam bir acziyet sergilemiştir, yazıklar olsun! Devletin şefkat eli bugün devrede olmayacak da ne zaman olacak, vatandaşlarına mevki ve makamlarına göre değil de eşit biçimde ulaşmayacak da ne zaman ulaşacak?

Mahalli idarelerin depremzedelere ekmek, su ve sair gıda yardımı bakımından başarılı olduklarını söylemek gerekir. İlk günden itibaren belediyeler gıda yardımını büyük çapta gerçekleştirebildiler. Yardımın ulaşamadığı bölgeler mutlaka olmuştur. Bu çapta bir yardım faaliyetini kısa zamanda düzene sokmak kolay da değil. Ancak eğer mahalli idareler de merkezi yönetimin ve Kızılay''ın acziyetini sergileselerdi milletin çok büyük boyutlarda bir de açlık problemi olacaktı.

Öte yandan yaşadığımız deprem felaketi binaların teknik özelliklerinin deprem için yeterli olmadığını da bilmem kaçıncı defa gözler önüne serdi. Para kazanma hırsları akıllarının ve vicdanlarının önüne geçmiş bir kısım müteahhitler, yeterli denetim ve caydırıcı müeyyide de olmayınca diledikleri gibi inşaat yaptılar ve karşılaştığımız felaketin çapını büyüttüler. Denetim ve müeyyide eksikliğinde hem merkezi yönetimin hem de mahalli yönetimlerin rolü ve sorumluluğu var. Şimdi olayların sıcaklığı devam ederken yöneticiler bol bol mangalda kül bırakmayan demeçler verecekler. Ancak korkarım ki sadra şifa bir tedbir yine alınmayacak. Bugüne kadar karşılaştığımız felaketler yeterli dersi vermediğine göre bu sonuncusu neden farklı olsun?