Öyle geçmiş olur ki...

ABD''yi Türkiye''nin insan hakları karnesinin çok zayıf olduğu bir zamanda ziyaret eden Ecevit Clinton''a Fatih''in Bosnalı gayrimüslimlere din ve vicdan hürriyeti tanıyan bir fermanını da götürüyormuş. Bence Türkiye''nin içinde bulunduğu duruma ve onu yönetenlerin psikolojik konumlarına çok uygun düşen bir hediye bu.

Geçmişe sahip olma, ondan ibret alma, güç alma güzel bir şey. Ancak geçmişle övünme belli bir dozajdan fazla olduğunda bu maksatları aşıyor, hâli telafi amacını da taşıyor. Denmek isteniyor ki biz hep bu durumda değildik, geçmişte şu şu başarılarımız vardı; bizi ona göre değerlendirin. Dedesinin zenginliğiyle sık sık övünen insanlar genellikle şimdiki maddi durumlarından memnun olmayanlardır. Sosyal seviyelerinden memnun olmayanlar da, özellikle kendilerinden üstün gördükleri insanların yanında büyük annelerinin ya da babalarının saraylı ya da falan paşanın çocuğu olduğundan dem vururlar. Okumayı becerememiş birisinin medreseden icazet almış dedesinin çok alim olduğunu ballandıra ballandıra anlattığını duyabilirsiniz. Milletler de böyle... Mısırlılar''ın eski Mısır medeniyetiyle, bizlerin Osmanlı ve Selçuklular''la, Yunanlılar''ın eski Grek medeniyetiyle övünmelerinin altında şimdiki durumlarından memnun olmamaları da yatar. Bugünlerde Osmanlılar''ın gayrimüslimlere tanıdıkları din ve vicdan hürriyetinden çok sık söz etmemiz içinde bulunduğumuz baskıcı dönemden memnun olmamamız yüzünden. Eğer memnun olsaydık geçmişten içinde bulunduğumuz hürriyetçi havanın tarihî temeli olarak şöyle bir bahseder, bu kadar üzerinde durmazdık.

Amerika''da insan hakları, din ve vicdan hürriyeti bakımından sigaya çekilecek olan Ecevit yönetiminin bu belgeyle gitmesi, bize aynı telafi amacına yönelik gibi geliyor. Denmek isteniyor ki bakmayın şimdiki ayıplı halimize. Biz eskiden temel hak ve hürriyetlere önem ve imkan veren bir millettik.

Yalnız burada şöyle bir gariplik var. Umumiyetle eskiyle övünenler içinde bulundukları durumu değiştirme imkanına sahip olmayanlardır. Halbuki Türkiye Cumhuriyeti''nin Başbakanı kural olarak bu baskıcı uygulamayı değiştirme ve ülkeyi din ve vicdan hürriyeti bakımından yaşanabilir hale getirme imkanına sahiptir. Ona düşen geçmişle övünmek değil, hâli yaşanır hale getirmektir. Yoksa bu tavrıyla şimdiki durumu değiştirmenin elinde olmadığını mı anlatmak istiyor Sayın Ecevit?

Daha garip olanı da şu: Eskiden azınlıklara bugün bile övünebildiğimiz din ve vicdan hürriyeti tanıyan bizler, şimdilerde, doğrudan din ve vicdan hürriyeti mağduruyuz. Uluslararası kuruluşların da kabul ettiği gibi ülkemizdeki gayrimüslimlerin din ve vicdan hürriyeti alanında bir problemleri yok. Acaba bu belge götürülerek Amerika''ya şu mesaj mı verilmek isteniyor: Biz gayrimüslimlere davranışımız konusunda 500 sene önce hangi noktada isek şimdi de aynı noktadayız. Müslümanlar''a yönelik davranışımıza da karışmayın, o bizim iç meselemiz. Ne dersiniz böyle mi demek istemişlerdir ve "iç meselemiz" derken bıyık altından gülmüşler midir?