Palavra değil, değişim

Onbinlerce insanımızın canına malolan deprem felaketi sonrasındaki gelişmeler, Türkiye''de bir şeylerin değişeceğinin, daha doğrusu değişmek zorunda olduğunun işaretlerini veriyor. Hiçbir şey deprem öncesindeki gibi olmayacak, bu kesin.

Artık bu ülkede yaşayan herkes, daha "kaliteli" ve "şeffaf" bir devlet istiyor. Kendi halkına tepeden bakan, "kutsal devlet" palavraları ve hamaset edebiyatıyla sahte umutlar dağıtan "dinazorlar mangası"nın yönettiği çağdışı bir devlet değil, demokratik ve özgür bir ortamda bilgi paylaşımının en açık biçimde yapıldığı bir "şefkat devleti" talep ediyor.

Deprem bölgesindeki acılı insanlardan yükselen sert eleştiri feryatları gösterdi ki, miadı çoktan dolmuş, tedavülden kalkmış devlet büyüklerinin "kutsal devlet" böbürlenmeleri kimsenin karnını doyurmuyor. Örneğin, deprem bölgesinde gezen Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel''i ve "Muhteşem Mercedes"ini kimse bağrına basmadı, anlaşılan fötr şapkasının da pek müşterisi kalmamış.

Tabular birer birer yıkılıyor. Bugüne değin, herkesin ve herşeyin üstünde hakim bir konumda bulunan devlet, artık yavaş yavaş yeryüzüne inmeye ve kutsallığını kaybetmeye başlamıştır. Deprem bir anlamda, Türkiye''de devletin siyasi, askeri ve ekonomik yapısına ilişkin köklü bir sorgulama sürecinin de miladı olarak kabul edilebilir. Örneğin, bütün dönemlerde toplum hafızasında müstesna bir yere sahip olan askerler, özellikle teknik organizasyon bağlamında tartışma gündemine dahil edilmiştir. Bundan böyle siyaset kurumu da, askerler de modern dünyadaki gelişmelere kulaklarını tıkayarak, geleneksel yapıları içinde kalamazlar.

Çünkü deprem bir gerçeği çok açık biçimde gösterdi ki, sivil siyasi örgütlenme ile askeri örgütlenme arasında "kalite" anlamında bir fark yokmuş. Anlaşılan o ki, devletin bu hantal yapısı değişmeden bütün bir siyasi, askeri ve ekonomik yapılanmanın modern bir organizasyon refleksine kavuşması mümkün gözükmüyor. Zaten çağdaş dünyada bilgiye ulaşmayı, insan gücünü işlevsel olarak koordine etmeyi beceremeyen kurumsal yapılara artık devlet gözüyle bakılmıyor.

Dolayısıyla, "Altımız çürükmüş..." açıklamasıyla asıl tepelerdeki çürümeyi gözlerden gizlemeye çalışan Demirel dahil, hiç kimsenin bu "arkaik devlet" yapısını ayakta tutmaya gücü yetmeyecektir.

Sokaktaki insandan, devletin içinde yer alan yöneticiye kadar hiç kimse devletin kurumlarına güven duymuyor. Örneğin, bir işadamının deprem için bağışladığı 1 trilyonluk çekin Cumhurbaşkanı Demirel tarafından Kızılay Başkanı''na verilişine tanık olan Devlet Bakanı Sadi Somuncuoğlu, o andaki tepkisini, "İçim cızz etti" diyerek ortaya koyuyor. Çünkü sayın Bakan bu yardımın yerine ulaşmayacağına inanıyor, hatta bunu büyük bir kesinlikle biliyor. İnanıyorum ki, bütün toplumun yüreği de bu olay karşısında "cızz" etmiştir. Nitekim, bugün olduğu gibi, daha önce toplanan bütün yardımlar aynı şekilde yerine ulaşmadan "kutsal devlet"imiz içinde uzun bir yolculuğa çıkmış ve bir daha da haber alınamamıştır.

Bu konuda çarpıcı bir olay da, hükümetin "deprem vergisi" macerasında yaşandı. Daha hükümet, deprem vergisini telaffuz eder etmez bütün bir toplum ayağa kaltı ve bu vergilerin de depremzedelere değil, devletin "kara delikleri"ne harcanacağını dile getirdi. Çünkü devletin sicili bozuktu. Daha önce "8 yıllık eğitim" için halktan toplanan trilyonların akıbeti hala belli değil. Üstelik, normal vergilerin büyük bir bölümünün de devlet soyguncularına kredi olarak verilip bir daha geri dönmediği artık herkesin malumu. Bir kere devlete olan güven sarsılmayagörsün, en iyi niyetli girişimin bile sonunda devletin sorgulanmasına dönüşmesi mukadderdir.

Artık biliyoruz ki, Türkiye devleti sadece demokrasi ve özgürlükler bakımından değil, teknik organizasyon bakımından da çağdaş demokratik dünyanın çok gerisindedir. Eğer, çağdaş dünyanın özeti olan teknik bir devlet organizasyonu ve fikri çoğulcuğu yakalayamazsak, resmi ideolojimizin kanatlarına sığınarak yeni bir depremin yıkıntıları arasında kalmaya hazır olalım.