"Sözde" PKK"dan "sözde" barışa

İkibinli yıllara adım attığımız şu günlerde, Türkiye''nin tarihin çok önemli bir kavşak noktasından geçişine tanık oluyoruz. Bu ülkenin 30 bin insanının katledilmesinin sorumlusu olan Öcalan''ın idam kararının hemen ertesinde sanki dünya daha hızlı dönmeye başladı.

Örneğin, bir zamanlar Apo''nun adının her geçtiği sayfaya katledilmiş kanlı bebek resimleri yerleştiren gazeteler, şimdilerde bu resimleri arşivlerinin en tozlu köşelerine sakladılar.

Bir zamanlar, Kürt kelimesinin geçtiği bütün satırların başına "sözde" kelimesini anında ekleyenler, hatta bu kelimeyi kullanmayanlara "hain" gözüyle bakanlar, yine şimdilerde "PKK Başkanlık Konseyi" adını adeta meşru bir devletin parlamentosundan sözedermiş gibi kullanmaktan çekinmiyorlar.

Peki ama neler oldu ki, Türkiye böylesine hızlı bir "değişim burcu"na girdi?

Apo''nun Kenya''dan getirilişi ile başlayıp, "silah bırakma" çağrısıyla noktalanan süreçte, belki de yakın bir gelecekte arka planını hiçbir zaman öğrenemeyeceğimiz inanılmaz gelişmeler yaşandı. İşin görünen kısmı herkesin malumu. Apo''nun son çağrısıyla Türkiye''nin askeri anlamdaki başarısı tescillenmiş oldu. Ama stratejik anlamdaki esas "zor koşu" şimdi başlıyor.

Bir kere, Türkiye''nin adım attığı yeni süreç, kendi iradesiyle ortaya koyduğu stratejilerden çok, bölgesinde yürürlüğe konulan global denklemle başladı. Dolayısıyla, bundan sonraki sürecin yönünü belirleme inisiyatifi Türkiye''den çok, uluslararası aktörlerin kontrolünde olacaktır. Örneğin, PKK konusunda işin "askeri boyutu" tamamlandığına göre, artık bundan böyle "Kürt sorunu", Türkiye''nin ve Kürtler''in taraf olduğu uluslararası bir düzlemde ele alınacak.

Elbette Türkiye''nin bu yeni sürece alışması kolay olmayacak. Herşeyden önce, yıllarca bütün alternatifleri yok sayan "resmi devlet söylemi"nin yeni duruma alışması zaman alacak. Şimdi devletin en tepesinden, devletin bir kurumu gibi görev yapan medya kurumlarına kadar bütün kesimler, yeni durum için harıl harıl "uyum" egzersizleri yapmaya başladılar.

Bugüne kadar Apo ile ilgili en sert söylemleri dillendiren Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Öcalan''ın idamı konusunda, "hassas bir konu" yorumunu yaparak, yeni sürecin startını vermiş oldu. Bir kere Öcalan, silah bırakma çağrısıyla Türkiye''yi uluslararası düzlemde zor bir denklemin içine soktu. Gerek ABD, gerekse Avrupa Birliği ülkeleri bundan sonraki ilk adımı Türkiye''nin atması konusunda yoğun bir baskı kampanyası başlatabilir.

Bir bakıma global bir denklem çerçevesinde Türkiye''ye dayatılan yeni süreç, doğrusu hiç de sevimli bir durum değil. Hatta bu bağlamda, Apo''nun idam edilmemesi yönünde alttan alta başlatılan kampanya, toplumda derin kırılmalar bile oluşturabilir. Çünkü evlatlarını kaybeden annelerin yürekleri hâlâ kanıyor. Kimse bu acıları yok sayamaz.

Tabii bu işin bir başka dramatik tarafı daha var. Apo''nun idam edilmemesi konusunda yeni arayışlar içine giren devlet, ne yazık ki son üç-dört yılda ülke insanının neredeyse yarısını inançlarından dolayı mahkum etti. Öyle bir manzara ki, bir tarafta kapatılan İmam-Hatipler, Kur''an kursları ve başörtülerinden dolayı üniversite kapılarında "vebalı" muamelesi gören acılı insanlar, bir yanda ise 30 bin insanın kanı üzerinde oturan terör örgütü lideri. Kim kimi nasıl affedecek?

Böylesine acılı bir tablodan acaba demokratik bir Türkiye umudu çıkar mı? Şu anda belki de esas sorulması gereken soru bu. Ola ki, ABD ve Avrupa''dan Apo vesilesiyle gelen "baskı sinyalleri", kendi başına demokrasi ve özgürlükleri hatırlamakta güçlük çeken Ankara''yı harekete geçirir ve demokrasinin önünü açacak bir süreç başlar. Baksanıza, Sayın Cumhurbaşkanımız bile yeniden, "Yönetemeyen demokrasi ayakta duramaz" diyerek demokrasi temposunu yükseltmeye başladı.

Çünkü sonbaharda Türkiye, yüzyılın son AGİT Zirvesi''ne ev sahipliği yapacak. Ve hemen ardından Aralık ayında AB''nin Helsinki Zirvesi var. Avrupa vizesi için Türkiye bu fırsatları iyi değerlendirmek zorunda.