Kara Şubat

00:0024/02/1999, Çarşamba
G: 9/09/2019, Pazartesi
Melikşah Utku

İnsan haklarının ayaklar altına alındığı, buna karşılık insan hakları savunucularının önemli bir kısmının bölücülerle işbirliği yaptığı bir ülkede yaşıyoruz. Feraset eksikliği milletimize has bir şey mi diye düşünürken, Şubatın başkalarında da kara olduğu aklıma geldi. 350 seneyi aşkın bir süredir Amerikalı zencilerin verdiği mücadelenin hikayesi, her sene Şubat ayında hatırlanır siyahi ABD vatandaşlarınca. Şubatı kara yapan olaylardan bir tanesi de, Malcolm X namıyla meşhur Malik Şahbaz''ın 1965''in

İnsan haklarının ayaklar altına alındığı, buna karşılık insan hakları savunucularının önemli bir kısmının bölücülerle işbirliği yaptığı bir ülkede yaşıyoruz. Feraset eksikliği milletimize has bir şey mi diye düşünürken, Şubatın başkalarında da kara olduğu aklıma geldi. 350 seneyi aşkın bir süredir Amerikalı zencilerin verdiği mücadelenin hikayesi, her sene Şubat ayında hatırlanır siyahi ABD vatandaşlarınca. Şubatı kara yapan olaylardan bir tanesi de, Malcolm X namıyla meşhur Malik Şahbaz''ın 1965''in 21 Şubatında kimilerine göre oraların derin devletince, kimilerine göre rakiplerince vurularak öldürülmesi. Malcolm, bugün siyahi gençler arasında, ABD''de yaş günü resmi tatille kutlanan ikinci adam Martin Luther King''den çok daha popüler.

ABD, bugün hâlâ etnik kökenli çatışmaların ve insan hakları ihlallerinin en yoğun olarak yaşandığı ülke. Bugüne gelene dek geçen 350 seneyi aşkın zenci tarihinin sayfaları, kanlı ve hazin hikayelerle dolu. Amerikalı zenciler, bu üçbuçuk asır içinde pek çok zulme, işkenceye, aşağılanmaya ve haklarının gaspına şahit olmuşlar, birçok kereler teşkilatlanıp mukavemet göstermişler, sık sık isyana kalkışmışlar, ancak çoğu zaman da tüm bu acılara tahammülden başka çare bulamamışlar. 1663''te gerçekleşen zencilerin ilk ciddi organize isyan girişimi, bazı zenci muhbirlerin sayesinde daha başlamadan çökertilmişse de, 1700''lü yıllar ABD''nin kara tarihinde zenci isyanlarının yükselişine şahit oldu. 1739''un Eylül''ünde Güney Carolina''nın Stono şehrinde 20 kölenin kasaba merkezinde davullu bayraklı başlattığı ve 65 kişinin ölümüyle sonuçlanan hareket, bugün dahi pek çok "hür" Amerikalı zencinin zihninde özel bir anlam taşıyor.

Batı kapitalizminin yükseliş dönemlerinin sömürgecilikten sonra vazgeçilmez ikinci değeri olarak ortaya çıkan kölecilik yüzünden vatanlarından edilip binlerce kilometre öteye sürüklenmiş olan bu insanlar, ABD''nin işsiz, temel eğitimden yoksun, fakir ve hapishane nüfusu içinde büyük bir yekûn oluşturuyorlar. Bu insanlar hâlâ eziliyor olmaktan, ayrımcılığa maruz kalmaktan ve aşağılanmaktan şikayet ediyorlar. Stono isyanının, geçtiğimiz yıllarda bu sefer Los Angeles''da yeniden yaşanmasının bir sebebi olmalı şüphesiz. Bir şeyler var ki, sıradan bir suç davası gibi gözüken eski futbolcu O. J. Simpson''un mahkemesi, kısa sürede siyah-beyaz çekişmesi halini alıveriyor ve 1931 yılında bindikleri trende, iki beyaz kıza tecavüz etmekten tutuklanarak idama mahkum edilen ve suçsuzlukları daha sonraları ispat edilen 13 ila 21 yaşları arasındaki dokuz zenci çocuğun mahkemesi sırasında yaşananları hatırlatıyor. Aradan geçen 30 senede pek bir şey değişmemiş ki, 1963''te Martin Luther King''in "Bir düşüm var" adlı meşhur konuşmasını dinlemek için toplanan 200 bin "hür" Amerikalı zenci, 1995''te bu sefer Louis Farakhan''ın peşinde 500 binlerle ifade edilen bir rakamla Washington''u ayağa kaldırabiliyor.

ABD''nin gelecek yüzyılının hakimi, bugün orada yaşayan etnik azınlıklar olacak. Geleceğin çoğunluğunu, bugünün çoğunluğunun hor ve hakir gördüğü ve dışladığı bir ortamda büyüyen hınçla doldurulmuş bu insanlar teşkil edecek. Böyle bir ABD''de beyaz olarak kalmayı kim ister ki?

Sözüm meclisten dışarı. Görünen o ki, Şubatı kimse hayırla yâd etmiyor.