Borçlu millet!

Bu satırlar yazıldığında henüz oy kullanmaya başlamamıştık. Yeni hükümeti kimlerin kuracağını da pek merak etmiyordum. Sadece kulağımda Deniz Baykal''ın iki gün önce sarfettiği sözler vardı: "Hükümete geldiğimizde ilk işimiz, milletin 140 milyar dolarlık (dış ve iç) borcuyla mücadele etmek olacak!" Yaklaşık 100 milyar dolar dış borç, 40 milyar dolar da iç borç! Bu müsrif millet bu kadar parayı barda, pavyonda mı harcadı acaba? Gece hayatına mı düşkün? Kumara mı müptela? Her neyse, Deniz Bey barajı aşarsa kesin hükümette olacağından, batakçı milletin borcunu da öder elbette!

Çiller ile Yılmaz, "Özal''ın mirası" denen garip nesneyi bir türlü paylaşamıyorlar. Miras dedikleri sakın bu borç olmasın! Öyle ya, 20 yıl önce iç borcumuz neredeyse sıfır, dış borcumuz 10 milyar dolar kadardı. Millet gene geçim sıkıntısı içinde, hayat pahalılığından şikâyet eder dururdu. Bu millet, bu kadar parayı nereye harcadı? Baykal, Çiller, Yılmaz bu soruyu sordurmamak üzere hükümete gelecekler. Gelebilirlerse!

Bana sorarsanız, seçimi kimin kazanacağı değil, hükümete gelenlerin neye, nasıl çözüm bulacakları önemlidir. Mücadele yöntemini açık seçik ortaya koymayan, mücadele etmeyecek, tam aksine çözümsüzlüğü destekleyecek demektir. Birkaç yılda bir yapılagelen seçimlere rağmen, siyasî sistemimizin en temel meselesi hâlâ "meşruiyet"tir. Bakalım siyasî partiler ve ülkedeki diğer etkili kuruluşlar, seçim sonuçlarına gönülden rıza gösterecek; kurulacak hükümetin milletin irâdesini yansıtmasına engel teşkil edecek tutumlardan kaçınacaklar mıdır? Özellikle işadamları dernekleri, geçmişte talihsiz örneklerini gördüğümüz "hükümet kurdurma" girişimlerinden uzak duracaklar mıdır!

Borçlu millet, yeni hükümetten hiç değilse şunları bekliyor: Ciddî bir hukuk reformu ile temel insan haklarına aykırı düzenlemelerin ortadan kaldırılması. Son bir yıl içinde acele biçimde yasalaştırılan haksız vergi sisteminin gözden geçirilmesi; girişim ruhunu bastıran düzenlemelerden uzak durulması. Üretimin giderek azaldığı, büyük sermaye sahiplerinin üretimden kopup faizciliğe yöneldikleri bir ortamda; bütün güçlükleri göğüsleyerek üretim yapan insanları, daha kazanç temin etmeden vergilendirmek akıldışı bir uygulamadır. Kapasite kullanımlarının yüzde 50''lere gerilediği bir ortamda, rant sermayesini yüksek reel faizle ödüllendirip, üretim sermayesini "peşin" vergilendirmenin hiçbir mantığı yoktur.

Türkiye ekonomisinin bir numaralı meselesi, iç borçlara ödenen yüksek reel faizlerdir. Dünyanın hiçbir yerinde, enflasyonun yüzde 50-60 dolaylarında seyrettiği bir ekonomide, yüzde 100''ün üzerinde "devlet faizi" ödenmez. Son iki hükümet, 25 milyar dolardan devraldıkları iç borçları 40 milyar dolara yükseltmişlerdir. Özelleştirme, arsa satışı ve benzeri Hazine gelirlerini kullanarak iç borcu mutlaka "yüksek reel faize ihtiyaç duyulmayan" düzeylere indirmek zorundayız. Dünyada, topladığı 5 liralık verginin 4 lirasını faize yatıran hiçbir hükümet yoktur.

İhracatta ciddi bir atılıma ihtiyaç vardır. Dünya ekonomisi, aşırı üretimden dolayı "deflasyonist" bir ortama doğru gitmekte, dolayısıyla ihracat yapmak gün geçtikçe zorlaşmaktadır. Türkiye "1 Dolar ihracat, 2 Dolar ithalat" lüksünü daha fazla devam ettiremez. Şu anda her yıl 20 milyar dolar ticaret açığı veriyoruz. Turizm gelirlerinde de şok düşüşlerin yaşandığı bir dönemde, mutlaka ihracatı şahlandıracak programlara ihtiyaç vardır. Aksi halde, 100 milyar dolara ulaşan dış borçlarımız, önümüzdeki yıllarda ekonomoyi "moratoryum" noktasına getirebilir.

Yeni hükümet mutlaka etkili bir savunma sanayi projesi geliştirmeli ve yerli girişimcinin bu alandaki rolünü arttırıcı düzenlemeler yapmalıdır. Dışa bağımlı bir savunma anlayışının ne gibi sonuçlara yol açabileceğini, içinde yaşadığımız günlerin Balkan ve Orta Doğu hadiseleri çok açık biçimde göstermektedir. Türkiye''nin millî bir enerji politikası yoktur. "Özelleştirme" adı altında, enerji şebekelerinin tekelleştirilmesi rekabeti ortadan kaldıracağı için, büyük bir verimsizlik ve pahalılığa yol açacaktır.

Borçlu millet, ne çok şeyler istiyor, değil mi?