Ek bütçe ve ek vergi

Hazine''den sorumlu Devlet Bakanı, İMF Türkiye Masası Şefi Carlo Cotttarelli ile yaptığı görüşmeden sonra ek bütçe gerektiğini ifade etti. Deprem nedeniyle Devlet''in ilave harcama ihtiyacı içinde olduğu tartışmasız bir gerçek. Evlerini kaybeden depremzedeler için yeni konut inşaatı, yapılan ve yapılacak nakdi ve gayri nakdi yardımlar, onarılacak veya yeniden yapılacak kamu binaları, vergi indirimleri ve vergi ertelemeleri, bölgeden sağlanacak vergi gelirlerinde meydana gelecek vergi kaybı ek finansman ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.

Depremden hemen sonra Hükümet bu finansman ihtiyacı için yeni vergiler getiren tasarıyı Meclis''e sevk etmişti. Ancak, neredeyse toplumun tümünü kapsayan bir muhalefetle karşılaştı. Sonunda Hükümet tasarıyı geriye çekti. Beklentiler Hükümet''in ek vergi için tekrar teşebbüse geçmeye cesaret edemeyeceği şeklinde idi.

İMF ile yapılan görüşmeden sonra, öyle anlaşılıyor ki, ek vergiler yeniden gündeme gelecek. Devlet Bakanı''nın açıklamasına göre gereksinim duyulan kaynak 500 trilyon liranın üzerinde.

Büyük bir ihtimalle İMF Hükümet''ten depremin finansman kaynağını bulmasını talep etti. Hükümet''in İMF ile stand-by anlaşmasına çok hevesli olduğunu biliyoruz. Belki Hükümet, iktidarını devam ettirebilmek için dış kredilerin tek çare olduğunu düşünüyor. Eğer İMF ile stand-by anlaşması imzalanır ve buna bağlı olarak uluslar arası piyasalardan kredi bulmak imkan dahiline girerse geçici bir süre için de olsa ekonomi nefes alabilir, ekonominin iflası ertelenebilir.

Hazine''nin sıcak para politikası yoluyla ilave kaynak imkanı her geçen gün daralıyor. Deprem için kullanılacak paranın boçlanma yoluyla sağlanacak olması halinde zaten çok yüksek olan reel faizleri iyice tırmandıracak. Hatta Hazine talep edeceği borç miktarını bulmakta güçlüklerle karşılaşabilecek.

Hükümet bu noktada İMF''nin bütün taleplerini kayıtsız-şartsız yerine getirecek gibi gözüküyor. Depremin finansmanının ilave vergilerden karşılanmasını talep ediyor İMF. Devlet Bakanı''nın İMF ile görüşmeden sonraki açıklamaları İMF''nin talebinin kesin olduğunu gösteriyor. Yani ek vergi diyor İMF.

Kimse bunda mantık aramasın. Hükümet İMF''nin bu talebini yerine getirmek için yeni tasarı hazırlayacak. Meclis''ten geçirmeye çalışacak. Depremin sancılarının en yoğun yaşandığı bir dönemde ve bütün gözlerin depreme ve deprem bölgesine çevrildiği bir anda Sosyal Güvenlik Tasarısı ve Af Tasarısını kanunlaştırma fırsatçılığını mantıkla izah edebiliyor musunuz? Hükümetin davranışlarına mantık yön vermiyor. Buradan yola çıkarak Hükümet''in yeni vergiler içeren bir paketle geleceğini söylemek yanıltıcı olmaz herhalde.

Hükümet''in gelir ve kurumlar vergisini artırması çok zor. Piyasanın içinde bulunduğu şartlar nedeniyle haklı ve ciddi bir tepki söz konusu. KDV''de oranları da ilave artışları kaldırmaz. KDV oranları zaten yüksek. KDV oranlarının yükseltilmesi ters etki yapar, vergi tahsilatını azaltır.

Hükümet''in sermaye gelirlerini (faizi) ek vergiye tabi tutmasını beklemiyoruz. Önceki tasarıda net bir şekilde ortaya çıktı. Bu konuda Hükümet çıkmaza girmiş durumda. Kamu kağıdı faizlerinin vergi rejimini değiştirdiğinde Hazine''nin borçlanma maliyeti artar. Yani bir cebine girer, diğer cebinden çıkar. Bütün kozlar, Devlet''e borç para verenlerin elinde.

Geriye pek fazla bir şey kalmıyor. Akaryakıt üzerindeki vergi yükünün ağırlaştırılması, motorlu taşıtlardan ve gayri menkullerden ek vergi alınması, cep telefonu konuşma ücretlerinin vergilendirilmesi, damga vergisi ve harç oran ve miktarlarının yükseltilmesi, tekel ürünleri ile bazı KİT ürünlerinin fiyatlarına zam yapılması gerçekleştirilmek istenebilir.

Akaryakıtın son bir yıldaki fiyatı enflasyon oranının çok üzerinde artırılmıştır. Akaryakıta yapılacak zam, neredeyse aynı oranda enflasyona yansımaktadır. Aynı şey KİT ürünlerine yapılacak zamla için de geçerli. Bunlar dışındaki kaynaklardan elde edilecek hasılat ise Hükümet''in ihtiyacını karşılamaz.

Eğer Hükümet enflasyonla mücadeleyi ikinci plana atarak zam ve vergi artışlarını yapmak isterse bunların hiç birisine ihtiyaç yok. Doğrudan veya dolaylı yollardan Merkez Bankası kaynaklarına baş vursun. Daha az sancılı olur.