Vergide yanlışlıklar serisi

Hükümet vergide yapabileceği en büyük hatalardan birisini yaptı. KDV oranlarını 2 puan yükseltti.

Standart KDV oranı % 15, lüks mallar için uygulanan oran % 23''tür. Hükümet standart KDV oranını % 17''ye, lüks malların KDV oranını ise % 25''e çıkarmıştır.

Ülkemizde KDV oranlarının yüksekliği vergi kaçağının yüksekliğinin de nedenlerinden birisidir. Her alış-verişte % 15 oranındaki KDV pazarlık konusu yapılır. Belge alınmazsa % KDV tutarı kadar indirim yapılır. KDV oranı üzerinde pazarlık yapılacak kadar yüksektir.

Bir zamanlar hayali ihracat çok yaygındı. Milyarlarca dolar gerçek olmayan ihracatlar yapıldı. Daha doğrusu yapılmış gibi gösterildi. Mal çıkışı olmadığı halde ihracatı gerçekleşmiş gibi belgeler düzenlendi. Hayali ihracat rakamları milyarlarca doları aştı.

Hayali ihracat toplumun değer yargılarını sarstı, devletin ihracatla ilgili birimleri yara aldı ve töhmet altında kaldı. Meclis''te soruşturma komisyonları kuruldu hayali ihracatın araştırılması için.

Hükümetin örtülü veya direkt desteği olmasaydı elbette hayali ihracat bu boyutta ortaya çıkmazdı. Ancak, KDV oranlarının yüksekliği, hayali ihracat için uygun bir alt yapı oluşturmuştur.

Ekonominin şartlarına ve realitelere uygun bir vergileme politikası yürütülmediği taktirde, vergi toplanamaz. Geçtiğimiz günlerde yürürlüğe giren ek kurumlar vergisini ele alalım. Dahili tevkifatla birlikte 1998 yılı kurum kazançları % 44 oranında vergiye tâbi tutuldu. Dağıtılan kurum kazancının gelir vergisi olarak ayrıca vergiye tâbi tutarsak oran % 60''a yaklaşır. Buna bir de % 5 ek vergiyi ilave ederseniz vergi oranı % 65''i ulaşır. Türkiye''de kazandığının % 65''ini vergi olarak ödeyecek kaç mükellef bulunduğu sorusunun cevabı pek iç açıcı değildir. İncelemeye alınan 100 mükelleften 95 tanesinde matrah farkı ortaya çıkmaktadır. Yani mükelleflerin % 95''i vergi kaçırmaktadır. Yüksek vergi oranlarına mükelleflerin büyük çoğunluğunun tepkisi vardır.

En son KDV örneğinde olduğu gibi vergi oranlarının yükseltilmesi, toplanacak verginin de artacağı anlamına gelmez. Belli bir noktadan sonra vergi oranlarının artırılması vergi hasılatını olumsuz yönde etkilemeye başlar. Mükellef vergi kaçırmaya başlar. Sadece artırılan miktar kadar değil, daha fazla vergiden kurtulmaya çalışır. Toplumdaki vergi kaçırmanın psikolojik faktörleri öne çıkmaya başlar. Vergi teorisi ve pratiğine göre de devletin topladığı vergilerde azalmalar meydana gelir.

KDV oranlarının azalması, haksız KDV iadesi işlemlerini çoğaltacaktır. KDV iadesi sisteminin yeterince denetlenemediği hususu da dikkate alındığında, trilyonlarca lira kanun dışı vergi iadesinin gündeme gelebileceği görülür.

Alış-verişlerdeki KDV pazarlıkları daha da artacak. Bir malın fiyatını % 17 oranında etkileyecek pazarlığın cazibesi KDV tahsilatına darbe vururken, gelir ve kurumlar vergilerini de etkileyecek.

Gerekçesi toplumun vicdanında yer etmeyen vergiyi toplayamazsınız. Topluma rağmen vergi toplamak mümkün değildir. Onun görüşlerini almadan, onu ciddiye almadan bir yere varamazsınız. Ben yaptım oldu mantığı ile bir yere varılmaz.