Uzlaşmanın demokratik niteliği

Yapılan tartışmalar gösteriyor ki, uzlaşmanın demokratik niteliği konusunda herşeyden önce isimlerinin başında ''demokrasinin vazgeçilmez unsurları'' yazan siyasi partiler arasında bir mutabakat yoktur. Birbirlerini devlet erki karşısında koruma gibi bir tavırdan son derece uzak olan, devlet erkinin siyasi erkin yaşam sahasını daraltmasına sessiz kalarak bunları rakipleri aleyhine, kendileri lehine bir pozisyona dönüştürmekten başka bir siyasi manevra kabiliyeti olmayan siyasi partilerin belli meselelerin çözümü için uzlaşma arayışları da şanlarına yakışır şekilde oluyor: belden aşağı vurma fırsatının olmadığı noktada uzlaşmanın erdemlerinden bahsetmek.

Devlet erkinin siyasi erkin sahasını yutması gibi bir gerçekle karşı karşıyayız. Fakat bunun yanısıra siyasi erki ele geçiren herhangi bir partinin devlet erki karşısında en mülayim tavrı takınırken, siyasi erkin diğer müstakbel temsilcileri olan rakip siyasi partiler karşısında en hırçın kostümleri giydiğini görmekteyiz. Bu da resmi ideolojiden yakınan siyasi partilerin aslında her birinin kendi içinde kendi başına ve kendine has bir resmi ideolojiciği temsil ettiğini göstermektedir. Ondan dolayı resmi ideolojinin olumsuzluklarına karşı söylenenler ilkesel değil enstrümanteldir.

Resmi ideolojilerin siyasi tarihteki yeri aslında paradoksal bir biçimde demokratik bir çerçeve içinde anlam bulmuştur. İktidara gelen herhangi bir siyasi partinin, iktidar kuvvetiyle sistemin demokratik yapısını zedelememesi için bir tedbir çerçevesi olarak resmi ideolojiler kurgulanmıştır. Resmi ideoloji çıkışı itibariyle çoğunluğun desteğini alarak dahi olsa bir hükümetin pozitif özgürlükleri kısıtlayamaması anlamına gelir. İktidara gelen bir siyasi parti iktidara geldiği günü bu yüzden bayram ilan edemez. Ya da iktidara gelen parti kuruluş yıldönümlerini resmi tatil haline getiremez. Yani iktidar kuvvetiyle toplumun bütününü kuşatmayan düzenlemelere gidemez. Bu bağlamda ve bu nedenle resmi ideolojinin ortaya çıkışı demokratik çerçeveyi korumak üzeredir.

Fakat zamanla resmi ideolojiler devlet erkinin kendi egemenliğini pekiştirmek ve mutlaklaştırmak üzere kullandığı araçlar haline gelmiş, tarihsel çıkışının tam tersine bir işleve büründürülmüştür. Gelişmiş demokrasilerde buna karşı bütün siyasi partiler, siyasi erkin devlet erki karşısında güçsüzleşmesini önlemek için ortak hareket ederler. Demokrasi özürlü toplumlarda ise her bir siyasi birim bir mikro resmi ideolojinin üreticisi ve taşıyıcısıdır. O nedenle siyaset sahasında gelişen olaylar siyaset kurumunun güçlenmesine değil, siyasi parti mensuplarının belli resmi ideolojilere bağlılıklarının artırılmasına dönük hamlelerdir. Bütün bu hamlelerin neticesinde, kümülatif olarak ortaya demokrasinin güçlendiği değil, kaba iktidar ilişkilerinin pekiştiği bir tablo çıkar.

O nedenle bugün üzerinde uzlaşılması gerektiğinden bahsedilen konular siyasi alanın genişlemesi adına değil, mikro resmi ideolojilerin pekişmesi ve bunlarının taşıyıcılarının iktidarının daha bir işlevseleşmesi adına gündemdedir. ''Uzlaşma''nın demokratik bir niteliği yoktur, devlet iktidarını siyasal iktidar karşısında güçlendiren neticeleri vardır. Birbirlerine belden aşağı fırsatı kalmayanların mecburi istikameti ''uzlaşma'' ve ''hoşgörü''dür. Çünkü belden aşağı vurmanın asıl sahibi bütün uluslararası gücüyle sahnededir...