Yargıçların misyonu...
Ömer ÇelikYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 19/07/2001, Perşembe • Yeni Şafak Haber Merkezi
Kuşkusuz yargıçlar karar verirken kanunlarla bağlı olarak hareket etmek zorundandırlar.
Fakat bu "hukuk devleti" ile "kanun devleti" arasındaki zihinsel ve pratik mesafe içinde yargıçların bir misyonu olmasıyla çelişmez. Yani yargıçlar biçimsel olana ne kadar bağlı olurlarsa olsunlar, aynı zamanda işlevsel bir konumları da vardır.
Yargıç fonksiyonu denen şey de buradan türer. Yargıçların, bir ülkenin önünü açacak şekilde hareket etmeleri ile statükoyu korumak üzere hareket etmeleri arasındaki mesafe yargıçların farklı fonksiyonları olabileceğini gösterir.
Kanlı iç savaşlardan bugünün Avrupa Birliği''ne gelinen süreç, bir başka açıdan da yargıç fonksiyonunun nasıl bir yol izlediğinin tarihidir.
Kendilerini ülkenin bugününden olduğu kadar geleceğinden de sorumlu sayan ve bu sorumluluklarını evrensel özgürlük mücadelesinin kazanımları ile birleştiren yargıçlar uluslarının önünü açmıştır. Hatta kimi yerlerde yargıç fonksiyonu öncü bir işlev kazanarak, gerçek bir özgürlük mücadelesinin "girizgahı" olmuştur.
Özellikle son yıllarda yargıç fonksiyonu bir "düğüm" noktasıdır Türkiye''de.
Yargıçların bir kısmının aşırı medyatikleşmesi ile statükoyu, hukuk anlayışının sınırları dışına çıkacak derecede korumaya yönelmeleri arasında doğru orantı görülmüştür.
Bu nedenle mahkeme kararları ülkenin siyasi yapısını etkilemek bakımından, siyasetçilerden ve "siyaset" alanından bile önemli bir yer tutmaya başlamıştır.
Yargının bu derece ve doğrudan ağırlık kazanması, yani siyasi yapıyı belirleyen bir hale gelmesi, demokrasi açısından sarsıcı sonuçlar doğuruyor.
Anayasa Mahkemesi''nin konumu bu süreç içinde çok önemli bir hale gelmiştir. Anayasa Mahkemesi ve Borsa ülkedeki siyasi gelişmeleri etkileme gücü bakımından en etkili iki kurumdur şu anda. Ve bu hiç de doğal bir durum olarak görülemez...
Anayasa Mahkemesi''nin her kararıyla beraber siyasi yapı, siyasetin öz dinamiklerini kilitleyecek kadar alt üst olmaktadır. Bu hem yargı için hem de siyaset için kabul edilmemesi gereken bir durumdur.
Şimdi Anayasa Mahkemesi çok önemli bir karar vermek üzeredir. Bu kararla beraber Türkiye''deki yargıç fonksiyonu, ülkeyi krizden krize sokan statüko ile bu krizlerden çıkmanın yolu olan değişim arasında bir tercih belirtmiş olacaktır. Tabii ki bu tercihi belirtmek adına karar vermiyor Anayasa Mahkemesi, fakat verilen kararın böyle örtülü bir sonucu olacağı da açıktır.
Türkiye değişim siyasetinin önünü açacak şekilde yasakların kalkmasına, anti-demokratik yasaların ayıklanmasına ve siyasetin alanını daraltan düzenlemelerin temizlenmesine dönük kararlı bir tutum sergilemezse, derinleşen ve çeşitlenen krizler arasında her geçen gün biraz daha aşağıya çekilecektir. Krizler sonucunda hiç istenmeyen süreçlere teslim olacaktır Türkiye. Buradan çıkmanın yolu, Türkiye için özgürlükçü bir ortamı yeniden inşa etmektir.
Anayasa Mahkemesi kararlarını verirken kanunlarla ne kadar bağlı ise, özellikle yargı alanında evrensel hukuk anlayışı ve özgürlük normları da ile o kadar bağlı bir mahkeme olmalıdır.
Türkiye''nin en yüksek mahkemesinin alacağı kararların ülkenin onyıllarını belirleyecek kararlar olması sözkonusu olduğu için, mahkeme kararları ile siyasi yapı arasında bugüne kadar kurulan olumsuz ilişkinin, bundan sonra tersine çevrilmesi son derece hayati önem taşımaktadır.
Şu ana kadar statükoyu korumaya eğilimli gözüken yargıç fonksiyonu, Türkiye''nin önünü açacak ve krizler yoluyla tehditkar karakter kazanan siyasetsizleşmeyi sona erdirecek bir konuma kavuşabilir. Bunun için gereken tek şey evrensel standartlara uygun bir misyon içinde hareket eden yargıçların varlığıdır. Ve herkes biliyor ki, Türkiye, böylesi bir zenginlikten mahrum değildir...
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.