Rahmetli çetin altan; ya hayatı, seni sevkettiği tarzda yaşayacaksın.. yahut yaşamayı bırakıp hayal vadilerinde dolaşarak ilhamının ve ruhunun gösterdiği vak'aları, hareketleri ve fikirleri yazacaksın.. bunun üçüncü şıkkı yoktur, demiş..
demiş ama, bu fikri, bu tezi çetin altan bizzat kendi yaşayışı ile tekzibetmiş bulunmaktadır..
onun hayatı; maceralarla, mücadelelerle, fikir kavgalarıyle dolu geçmiştir.. solculuktan serbest, özgür yaşayışa kadar açılan tavırlarla renklenmiş bir ömrü vardır..
yani çetin altan, kavgacı kişiliğiyle siyasette ve basın hayatında hep hareketli hep aktif hep problemli bir yaşantı sergilemiştir.. yumruk atmış, yumruk yemiş, dayak atmış, dayak yemiş hiç sesini çıkarmamıştır.. kavgacılığın getirdiği öfkelere, sıkıntılara göğüs germesini bilmiştir..
gelelim yazıcılığına.. uzun yıllar hiç ara vermeden habire yazmıştır.. hayalleri, çağrışımları canlıdır.. sarsıcıdır..
cümlelerine gelince; uzun ve dolambaçlı cümle yapmaya merakı vardı.. bu merak o uzun cümlelerin, çoğu zaman âhenk ve akıcılık kazanmasına engel teşkil etmiştir.. fikir bakımından kuvvetli metinler ve cümleler yazmıştır.. ama bu metinlerde âhenk ve ses noksanlıkları vardır..
düşünen bir beyni vardı.. bazen de tuhaf söyleyişler söylemiştir.. bir tanesi “enseyi karartmayın” sözüdür.. arkadan görünen, arkada kalan ensenin kararıp kararmadığını nereden anlayacaksınız.. ense kararsa veya sararsa bu neyi, hangi hâleti, hangi ruh halini anlatacaktır ki!..
çehreni karartma dese anlarım, ruhunuz kararmasın dese yine anlarım.. fakat ensenin kararması ne demektir.. ben bundan bir şey anlamıyorum..
çetin altan, velûd bir kalemdir.. günlük yazıları uzundur, upuzundur.. ahmet emin yalman'ın makalelerine benzer tarzda çarşaf çarşaf yazmıştır..
*
kitaplarına gelince: bir hayli kitap yayınlamıştır.. büyük gözaltı, bir avuç gökyüzü, küçük bahçe, rıza beyin polisiye öyküleri, aşk san'at ve servet isimli romanları var.. tiyatroları; üvey baba, yedinci köpek, çemberler, mor defter, suçlular, dilekçe ve tahtıravalli, komisyon, ıslıkçı...
hatıra: ben milletvekili iken, bir yumak insan, kavak yelleri ve kasırgalar, iyi ki şu köyceğiz var..
13 adet de mizahi kitap yazmış.. 10 adet deneme türünde eseri var.. 1962'de yaptığı aptal kız diye bir çevirisi var..
*
kitaplarının fikri, edebi ve insan problemleriyle ilgili değerleri hakkında bir hüküm verecek durumda değilim.. itiraf etmeliyim ki, polemikçi siyasi bir gazetecinin kaleminden objektif ve san'atla alakalı güçlü hükümler ve tesbitler çıkacağına pek inanmadığım veya kitapları elimize geçmediği için eserlerini tetkik etmediğimi beyan etmeliyim.. bu demektir ki, merhum çetin altan'ın kitaplarının kıymeti heran tesbit edilmeye, yeniden değerlendirmeye açık ve hazır mahsuller sayılmak lâzımgelir..
diyeceksiniz ki okumadan niye eserlerinden bahsediyorsunuz?
meraklısı, vakti olan okusun ve diğer okuyucuları haberdar etsin.. biz bir iz bırakmış rahmetliyi anarken verdiği ürünleri dile getirmek, hiç olmazsa isimlerini bildirmek gibi bir vazifeye sahip çıkıyoruz..
*
oğlu ahmet, benim, haydarpaşa lisesinden talebemdir.. öğrenci iken hareketli zeki bir çocuktu.. sınıfta parmak kaldırır “söyle bakalım ne diyeceksin” derim ahmet konuşur.. saçma sapan şeyler söyler.. “otur otur yerine yine yanlış konuştun” derim.. bir on dakika sonra bir daha parmak kaldırır.. “yine ne söyleyeceksin?”
ahmet'i bütün sınıfla beraber ben de dinlerim.. hayret.. bu sefer gayet yerinde, isabetli şeyler söyler.. benden bir aferin alır.. böyle zikzaklı bir talebeydi.. fakat türkçesi mükemmel olan bir yazar haline geldi.. geldi ama yine zikzaklar yapıyor.. boyuna tavır ve fikir çeşitleri sergilemektedir.. çeşitli tavır ve fikirleri bir gelişme, bir olgunlaşma alâmeti mi saymak lâzımgelir; bilemiyorum..fakat görüyorum ki, derdi günü aşktır.. boyuna aşk romanları yazıyor.. evladım bu dünyada aşktan başka tebliğ edilecek bir şey yok mu?.. biraz felsefeye, sosyolojiye hatta biraz inanç dünyasına, gençliğin terbiyesine, üretimin artırılmasına ve ekonomiye baksana.. bunlarla ilgilenip bunlara kafa yorsana..
insanlar arasındaki sevginin, dostluğun ziyadeleşmesine kafa yorsana..
senin türkçenin iyileşmesinde, gelişmesinde benim katkım olmadığını iddia edemezsin.. o halde söylediklerime biraz kulak ver..
babanı kaybettik.. allah rahmet eylesin.. ölümü hepimiz idrak edeceğiz.. idrak kelimesini doğru mu kullanıyorum bilmiyorum.. her insan için ölüm mukadder.. hepimiz bir şekilde gideceğiz.. mateme yer yok.. kaderi olduğu gibi kabül edeceğiz..
demiş ama, bu fikri, bu tezi çetin altan bizzat kendi yaşayışı ile tekzibetmiş bulunmaktadır..
onun hayatı; maceralarla, mücadelelerle, fikir kavgalarıyle dolu geçmiştir.. solculuktan serbest, özgür yaşayışa kadar açılan tavırlarla renklenmiş bir ömrü vardır..
yani çetin altan, kavgacı kişiliğiyle siyasette ve basın hayatında hep hareketli hep aktif hep problemli bir yaşantı sergilemiştir.. yumruk atmış, yumruk yemiş, dayak atmış, dayak yemiş hiç sesini çıkarmamıştır.. kavgacılığın getirdiği öfkelere, sıkıntılara göğüs germesini bilmiştir..
gelelim yazıcılığına.. uzun yıllar hiç ara vermeden habire yazmıştır.. hayalleri, çağrışımları canlıdır.. sarsıcıdır..
cümlelerine gelince; uzun ve dolambaçlı cümle yapmaya merakı vardı.. bu merak o uzun cümlelerin, çoğu zaman âhenk ve akıcılık kazanmasına engel teşkil etmiştir.. fikir bakımından kuvvetli metinler ve cümleler yazmıştır.. ama bu metinlerde âhenk ve ses noksanlıkları vardır..
düşünen bir beyni vardı.. bazen de tuhaf söyleyişler söylemiştir.. bir tanesi “enseyi karartmayın” sözüdür.. arkadan görünen, arkada kalan ensenin kararıp kararmadığını nereden anlayacaksınız.. ense kararsa veya sararsa bu neyi, hangi hâleti, hangi ruh halini anlatacaktır ki!..
çehreni karartma dese anlarım, ruhunuz kararmasın dese yine anlarım.. fakat ensenin kararması ne demektir.. ben bundan bir şey anlamıyorum..
çetin altan, velûd bir kalemdir.. günlük yazıları uzundur, upuzundur.. ahmet emin yalman'ın makalelerine benzer tarzda çarşaf çarşaf yazmıştır..
*
kitaplarına gelince: bir hayli kitap yayınlamıştır.. büyük gözaltı, bir avuç gökyüzü, küçük bahçe, rıza beyin polisiye öyküleri, aşk san'at ve servet isimli romanları var.. tiyatroları; üvey baba, yedinci köpek, çemberler, mor defter, suçlular, dilekçe ve tahtıravalli, komisyon, ıslıkçı...
hatıra: ben milletvekili iken, bir yumak insan, kavak yelleri ve kasırgalar, iyi ki şu köyceğiz var..
13 adet de mizahi kitap yazmış.. 10 adet deneme türünde eseri var.. 1962'de yaptığı aptal kız diye bir çevirisi var..
*
kitaplarının fikri, edebi ve insan problemleriyle ilgili değerleri hakkında bir hüküm verecek durumda değilim.. itiraf etmeliyim ki, polemikçi siyasi bir gazetecinin kaleminden objektif ve san'atla alakalı güçlü hükümler ve tesbitler çıkacağına pek inanmadığım veya kitapları elimize geçmediği için eserlerini tetkik etmediğimi beyan etmeliyim.. bu demektir ki, merhum çetin altan'ın kitaplarının kıymeti heran tesbit edilmeye, yeniden değerlendirmeye açık ve hazır mahsuller sayılmak lâzımgelir..
diyeceksiniz ki okumadan niye eserlerinden bahsediyorsunuz?
meraklısı, vakti olan okusun ve diğer okuyucuları haberdar etsin.. biz bir iz bırakmış rahmetliyi anarken verdiği ürünleri dile getirmek, hiç olmazsa isimlerini bildirmek gibi bir vazifeye sahip çıkıyoruz..
*
oğlu ahmet, benim, haydarpaşa lisesinden talebemdir.. öğrenci iken hareketli zeki bir çocuktu.. sınıfta parmak kaldırır “söyle bakalım ne diyeceksin” derim ahmet konuşur.. saçma sapan şeyler söyler.. “otur otur yerine yine yanlış konuştun” derim.. bir on dakika sonra bir daha parmak kaldırır.. “yine ne söyleyeceksin?”
ahmet'i bütün sınıfla beraber ben de dinlerim.. hayret.. bu sefer gayet yerinde, isabetli şeyler söyler.. benden bir aferin alır.. böyle zikzaklı bir talebeydi.. fakat türkçesi mükemmel olan bir yazar haline geldi.. geldi ama yine zikzaklar yapıyor.. boyuna tavır ve fikir çeşitleri sergilemektedir.. çeşitli tavır ve fikirleri bir gelişme, bir olgunlaşma alâmeti mi saymak lâzımgelir; bilemiyorum..fakat görüyorum ki, derdi günü aşktır.. boyuna aşk romanları yazıyor.. evladım bu dünyada aşktan başka tebliğ edilecek bir şey yok mu?.. biraz felsefeye, sosyolojiye hatta biraz inanç dünyasına, gençliğin terbiyesine, üretimin artırılmasına ve ekonomiye baksana.. bunlarla ilgilenip bunlara kafa yorsana..
insanlar arasındaki sevginin, dostluğun ziyadeleşmesine kafa yorsana..
senin türkçenin iyileşmesinde, gelişmesinde benim katkım olmadığını iddia edemezsin.. o halde söylediklerime biraz kulak ver..
babanı kaybettik.. allah rahmet eylesin.. ölümü hepimiz idrak edeceğiz.. idrak kelimesini doğru mu kullanıyorum bilmiyorum.. her insan için ölüm mukadder.. hepimiz bir şekilde gideceğiz.. mateme yer yok.. kaderi olduğu gibi kabül edeceğiz..
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.