cumhuriyet devrinde 1950'li hatta 1960'lı yıllara kadar bir başmuharrirlik kavramı vardı.. yazma gücünün, siyasî mezhep ve meşrebinin o makama getirdiği başmuharrir, gazetenin âdetâ mânevî hükümdarı sayılırdı.. aslında başyazar bir iki istisnası ile gazetenin maddeten de sahibi ve patronu idi..
yeni sabah'ın başmakalelerini ekonomi profesörü şükrü baban
güçlü polemikçiler ve güçlü kalemler arasında
sevgili okuyucularım kubbede kalan bir hoş seda imiş.. neticede hepimiz bir seda bırakarak bu fani dünyayı terkedip gideceğiz.. bizden evvel terkedenlere allah rahmet eylesin.. kalanlara da biraz daha ömür ve mühlet ihsan eylesin..
zekeriya sertel
(ölümü 1980 mart 90 yaşında) 1920'li yıllardan itibaren sol tandanslı, cesur, polemikçi bir başyazar olarak görünmüştür.. halil lütfi dördüncü
(1893 – 1972) ile birlikte çıkardığı tan gazetesinde sosyalist fikirlere ve nâzım hikmet,
şefik hüsnü gibi marksist kalemlere ev sahipliği yapmıştır.. hüseyin cahit
ve peyami safa
(1899 – 15 haziran 1961) gibi polemikçilerle kavgalara girişmiştir.. tanin başmuharriri hüseyin cahit yalçın
'ın akıcı ve keskin bir kalemi vardı.. hattâ atatürk'e bile kafa tutacak bir cesaret göstermiştir.. mahkûm edilmiş, sonra da affedilmiştir.. ikinci dünya harbi'nde ingiliz taraftarlığı yapmış, 1940'lı yılların sonundan itibaren de chp'nin gazetesi ulus'un başmuharrirliğini deruhte etmiştir.. antikomünist ve demokrat bir dünya görüşüne sahipti.. cumhuriyet'in başmuharriri yunus nadi,
(1879 -28 haziran 1945) istiklâl harbi başından itibaren hep m.kemal atatürk
'ün yanında, onun fikirlerini ve siyasetini müdafaa etmiştir.. ikinci dünya savaşı'nda alman taraftarlığıyle tanınmıştır.. tâ 1945'te vefat edinceye kadar.. ahmet emin yalman
'la (1888 -1972) (vatan başyazarı) yaptığı polemik bir ara o kadar şiddetlenmişti ki, atatürk müdahale etmek zorunda kalmıştı.. ahmet emin yalman
'a cesareti, kaleminin gücü bakımından ikinci bir hüseyin cahid
denilebilir.. çarşaf çarşaf makaleler yazardı.. daima ingiliz-amerikan siyasetini desteklemiştir.. bir ara atatürk
, yazı yazmasını menetmişti.. sonradan affedildi, yazmaya başladı.. 1945'ten sonraki çok partili siyasî hayatta, demokrat parti'nin kuvvet bulması için sayısız başmakale yazmıştır.. 1950'den evvel ve sonra büyükdoğu sahibi necip fazıl kısakürek
'le (1904 – 1983) şiddetli kavgalara girmiş, kısakürek'i mahkûm ettirmiştir.. bir ara büyükdoğu'yu günlük gazete halinde çıkaran kısakürek, sadece ahmet emin
'le değil, cumhuriyet başyazarı (1945'ten sonra) nadir nadi
ve ulus başyazarı falih rıfkı atay
'la da uzun münakaşa ve mücadelelere girmiştir.. 1950'den sonra ankara'da çıkan zafer gazetesinde yazan mümtaz faik fenik
'in akıcı bir üslubu vardı.. fenik'ten sonra zafer başyazarı olan bahadır dülger
'in (11 haziran 1911 – 28 mart 1968) ise uzun cümleli ve fakat dolgun fikirli bir ifadesi mevcuttur.. sontelgraf başmuharriri etem izzet benice
romancı idi.. evvelâ halk partisi'ni tutmuş, daha sonra tarafsızlığı tercih etmiştir..yeni sabah'ın başmakalelerini ekonomi profesörü şükrü baban
(1894 – 1959)
yazmıştır.. bu gazete 1965'te kapandı.. 1948'de hürriyet'i çıkarmaya başlayan sedat simavi
, (1896 – 1953) modern gazeteciliğin kurucusu sayılır.. kısa başmakale modasını getirmiştir.. 1956'ya kadar milliyet'in başyazarlığını yapan ali naci karacan
'ı, sonposta'nın münavebeli başyazarları selim ragıb emeç (1899 -21 ağustos 1970)
ve ali ekrem uşaklıgil
'i (1892 – 1947) de unutmamak lâzımdır.. güçlü polemikçiler ve güçlü kalemler arasında
peyami safa, falih rıfkı atay (1894 – 1971)
ve zekeriya sertel
de vardır.. bunların üçünde de fikir öfkesi yazı mükemmelliyeti ve üslub cazibesi vardır.. şüphesiz içlerinde en parlak, kuvvetli ve kültürlü olanı peyami safa
'dır.. peyami bey, cumhuriyet, milliyet, tercüman ve havadis gazetelerinde yazmıştır.. hangi gazetede yazdıysa aynen hüseyin cahid (7 aralık 1875 – 18 ekim 1957)
gibi peşinde binlerce okuyucu sürüklemiştir.. falih rıfkı bey atatürk
'ün sofrasında yeri olan yazarlardandır.. ve hep halk partili olmuştur ve öyle kalmıştır.. ulus gazetesi başyazarlığından sonra dünya gazetesi başyazarı olarak yazı yazmıştır.. dünyadaki ortağı, kısa, mizahi damla yazı uzmanı bedii faik akın
'dır.. bedii bey
hâlâ hayattadır.. fakat yazmamaktadır.. ali naci karacan
(1896 -1955) eski gazetecilerden olmakla beraber 1950'de yayın hayatına başlayan ve hâlâ devam eden milliyet'in kurucusudur.. yeni sabah ve milliyet'in yazarlarından refi' cevad ulunay
bâbıâlînin güçlü gazetecilerindendir.. yazılarını yıllarca zevkle okutmuştur.. ziyad ebüzziya
(1911-1994): ebüzziya tevfik
'in torunu ve talha ebüzziya
'nın oğludur.. tasviri efkâr (1940) daha sonra tasvir gazetelerinin güçlü yazarlarındandır..cevad fehmi başkut
(1908 -1971): uzun müddet cumhuriyet gazetesini idare etmiştir.. gazeteciler cemiyeti başkanlığı yapmıştır.. nadir nadi:
(1908 -1991): yunus nadi'nin oğludur.. devrimci ve atatürkçü çizgide gazetecilik yapmıştır..doğan nadi:
yunus nadi'nin küçük oğludur.. mizah ve hiciv yüklü damla mesajlar ve tebliğler sunmakta usta bir kalem özelliği göstermiştir..çetin altan:
halen hayatta olan son zamanlara kadar yazılarına devam eden polemikçi bir kalemdir.. yaşlandıkça ideolojik görüşleri bırakıp hayatın tabii akışına tabi olan yazılarla gazeteciliğe devam etmiştir..mithat perin:
bâbıâlînin son devir gazetecelerini yetiştiren bir basın mensubudur.. istanbul ekspres gazetesini yayınlamıştır.. milletvekilliği yapmıştır.. son defa hürriyet gazetesinde iken rahmetlik olmuştur..sevgili okuyucularım kubbede kalan bir hoş seda imiş.. neticede hepimiz bir seda bırakarak bu fani dünyayı terkedip gideceğiz.. bizden evvel terkedenlere allah rahmet eylesin.. kalanlara da biraz daha ömür ve mühlet ihsan eylesin..
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.