üstad, fikirle siyaseti ve edebiyatı harman eden adamdı.. bankacılıktan, muhasebe işlemlerinden, edebiyat ve estetik hocalığından, bürokrasiden kazandığı tecrübeleri fikri ve zihni varlığına ilâve etmiş adamdı..
*
hükümetin devlet gemisini selâmetle doğru istikametlere sevketmek için giriştiği teşrii siyasi ve askeri faaliyetlerle uğraştığı şu günlerde bir vesile ile rahmetli üstadı hatırladım.. o böyle fevkalâde günlerde ya kalemini kınından çıkarır davasına ve inancına saldıran güçlü veya güçsüz kişileri konuşamayacak, yazamayacak hale getirir.. sustururdu.. yahut ta ciddi bir tehlike görürse, korunmak için gerekli tedbirleri ânında, zamanında almağa bakardı..
hiç unutmuyorum.. eğer
muvaffak olursa, bizim
ın, üstadı, memleketi çanakkale'den yurddışına çıkarmanın çarelerini arayacağını duyuyorduk.. üstad, inandığı bir hedef için gözünü budaktan sakınacak bir insan değildi ama, sonuna kadar akıllıca mücadeleden kaçacak bir insan da değildi..
derken 22 şubat 1962'de ayaklanmağa teşebbüs eden (harbokulu) komutanı asi albayı kastediyorum.. 1960 harekâtında (38 subayın demokrat parti ve adnan menderes iktidarına karşı yapılan darbe) kore'de vazifeli olduğu için (milli birlik komitesi) içinde bulunamamış bu sebeble içindeki darbe ihtiras ve özleminin tatmin edilmesinden mahrum kalmıştı..
malumdur ki, 6 ocak 1961'de (kurucu meclis) toplandı.. vazifesi, üniversite hukuk fakültesi öğretim üyelerinin hazırladığı anayasa taslağının meşruiyetini sağlamaktı.. bu anayasanın hedefi, ilgililer tarafından ifade edildiğine göre güçler dengesinin sağlanmasıydı.. anayasa mahkemesi ve senato, nisbi temsil gibi yenilikler getiriyordu..
- 11 ocak 1961'de siyasi yasaklar kaldırıldı..
- 9 temmuz 1961'de anayasa taslağı reye vazedildi.. yani halkoyuna sunuldu.. % 61,7 nisbetle kabul edildi..
- 15 ekim 1961'de seçim yapıldı.. chp % 36,7-adalet partisi % 34,7-yeni türkiye partisi % 13,4, cumhuriyetçi köylü millet partisi % 13,4 oy topladı..
seçimler yapılmakta iken bir taraftan da demokrat parti iktidarının yargılanmasını tamamladılar.. yargılamayı yapanlar, milli birlik komitesinin kurduğu yassıada mahkemesi idi.. hâkimi meşhur yargıç
savcısı ise meşhur savcı
idi..
dâvalar sonunda 31 kişi ömürboyu hapis; 418 kişi hafif ceza; 15 kişi idam cezası ile tecziye edildi..
bu sıralarda bir yandan ikinci bir ihtilâl olacağı söylentisi, bir yandan da 27 mayısın intikamı alınmak isteniyor havası yayılmak isteniyordu..
1960 darbesini yapanlar da memnun değildi.. demokrat partilileri ve yassıadaya sürülen milletvekillerini savunanlar da memnun değildi.. ve bu kesim de cezalandırılanlar için bir af çıkarılmasını istiyorlardı..
yassıada mahkûmları kayseri cezaevine sevkedildiler.. idamlara, acılara, ölümlere ve hastalıklara sebebolan 27 mayıs harekâtının bu safhasında memleketin siyasi ve askeri atmosferi, ihtiraslar ve koalisyon hükümetinin karşılaştığı zorluklarla çalkalanmıştır.. neticede ülke, albay talat aydemir'in bir sene ara ile iki defa kalkışmasına sahne olmuş, adnan menderes ve iki arkadaşının idamı arkasından da talat aydemir ve fethi gürcan'ın ölüm cezası ile tecziye edilmesi vukubulmuştur..
aydemir'in iki kere ayaklanmasının hikâyesi ayrıdır.. oldukça detaylı tafsilatı ve malümatı gerektirmektedir..
niyet hayır âkıbet hayır.. hülâsaikelâm darbe ile gelen darbe ile gider...
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.